General
Full Entry
More

IRREGULARIS

Grammar
  • Formsirregularis, irregulare
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -e -is
  • Part of Speechadjective
  • Gender
Meaning Outline
  • I. propr. qui contra regulam est. Praec.
    • 1. gram. qui praeter regulam flectitur
    • 2. geom.+ linea, area, corpus inaequalis, informis
    • 3. + motus inaequalis
  • II. transl.
    • 1. qui contra canones ecclesiasticos fit
    • 2. qui ad ministerium ecclesiasticum iuste adeundum non est idoneus

Pełne hasło

IRREGULARIS, -e
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • Ha.
  • L.
  • N.
I. propr. niezgodny z zasadami, z regułą; qui contra regulam est. Praec.
1. gram. o nieregularnej odmianie; qui praeter regulam flectitur
GŁOG. Alex. I fol. S Ia : verbum i-e ... est ... quod non seruat idem principium in modis et temporibus, vt: sum, es, est, aut quod non seruat significationem voci conuenientem, vt: vapulo, venio.
Ib. fol. Η VIIb : debemus signare nomina heteroclita, que vario modo declinantur ... simplex et vniforme est ante multiplex et difforme uel ... regulare est ante i-e.
2. geom. linea, area, corpus nieregularny, nieforemny, niejednokształtny; inaequalis, informis
VITELO Opt. p. 31 : corpus, quo utraeque sphaerę communicant, est corpus comune sphaerarum intersectioni et est corpus i-e, duabus scilicet superficiebus sphaericis contentum.
Ib. p. 47 : patet etiam eodem modo propositum de quacunque linea regulari uel i-i.
Ib. p. 73 : radij per se non sunt lineae neque regulares neque i-es.
MARTIN. p. 26 : similiter aream cuiuslibet figurae angularis ... sive sit regularis sive i-is, potes invenire.
3. motus nierównomierny, niejednostajny; inaequalis
GOST. Th. fol. C IVb : motus sunt inequales et incontinui et i-es et distructibiles.
ExPhys fol. t IIIb : motus factus super talem magnitudinem vel est regularis vel i-is.
II. transl.
1. (de rebus) niezgodny z zasadami Kościoła; qui contra canones ecclesiasticos fit
KodKrak II p. 439 (a. 1457) : considerantes ... tam in moribus, quam ecciam in conversacionibus vitam i-em.
Inde loco subst.
irregulare,, -is n.
MARTIN. OP. Marg. fol. h 3a : regulam statuit apostolus seruandam circa ordinandos et ordinatos et contrarium eius dicitur i-e, id est contra regulam.
2. (de hominibus) niezdolny do sprawowania funkcji kapłańskich; qui ad ministerium ecclesiasticum iuste adeundum non est idoneus
AConst p. 146 (a. 1279) : episcopi debent ... dicere i-bus, quorum dispensatio ad solum summum pontificem spectat, quod nec in susceptis ministrare ordinibus nec ad majores seu ad beneficia ... promoveri possunt absque dispensatione papae.
StSyn IV p. 115 : i-bus exceptis, qui excommunicati divina celebraverunt, quorum dispensacio ad solum summum spectat pontificem.
SACR. Elucid. fol. d IVb : nullus ... non sacerdos ... debet baptisare, quod si fecerit quicunque vir non sacerdos extra necessitatem, i-is efficitur.
Ita saepius usque ad saec. XVI ex. Cf. Th. VII 2,394,77 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)