- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- H.
- Ha.
I.
adv.
A.
propr. et
meton. wewnątrz, w środku;
intus, in alicuius rei
parte interna.
B.
de compositis
1.
ab intra
od wewnątrz, od strony wewnętrznej;
a parte interiore (opp.
ab extra)
MATTH. Rat. p. 131 : nihil ... ab i-a faciunt daemones ... ab extra vero inferunt molestias.
DŁUG. Hist. I p. 531 (=II p. 302 ed. nov.): pace ... foris et ab i-a proveniente.
ExPhys fol. e VII Ia : iste Anaxagoras ponit formam totaliter ab i-a, Auicenna vero totaliter ab extra, sed hoc dicit, quod secundum esse potentiale est ab i-a, actuale vero ab extra, et ista est .positio Aristotelis.
Tom. VII p. 268 (a. 1525) : meum cor ... sincerum, simplex et rectum et fidele et certo tale ab i-a, quale ab extra.
2. ad intra
a.
do wewnątrz, do środka; intro, ad
partem interiorem
MATTH. Dial. fol. XCIXa : qui ad exteriora effusi sunt, ad i-a non respiciunt.
Ib. fol. CXa : colligendo mentem ... ad i-a.
MatFil II p. 23 (a. 1413) : Deus ... agit ... non solum ad extra, ergo etiam ad i-a.Cf. etiam ArHist V p. 122 (a. 1454).
b.
confunditur
c.
v.
infra
na dół; partem in
inferiorem
PP V p. 128 (a. 1428) : fossatum ... per quod infracadens aqua fluit vsque ad verum antiquum fluuium ... et ibi cadit ad i-a ad graniciem.Cf. Th. VII 2, 44, 35 sqq. comp. interius
1.
propr.
et meton.
a.
wewnątrz, w środku, w głębi;
intus, in parte interiore
(opp. exterius).
b.
głęboko,
dogłębnie; profunde,
penitus.
2.
per confusionem
a.
loco adv.
inferius :
KodMp II p. 240 (a. 1318) : vt priuilegium ... super quibusdam ... iuribus, vt i-ius patebit, a nobis optentum ... dignaremur innouare.
b.
loco adv.
interim:
DokMp II p. 201 (a. 1434) : quod ... Piechna debuit facere post ipsius mortem ... hoc ipsum fecit in vita sua temporali, i-ius quod sana viguit in humanis.comp. intimius (cf. Th. VII 1, 2215, 52—3) (sensu transl. ) głęboko, z głębi serca; profunde, alte, ex imo pectore
KodWp III p. 319 (a. 1368) : ut eum, per quem regimus et principamus in terris, pro nobis i-ius interpellent.
KsgRachKr I p. 204 (a. 1368) : Nicolaus ... nobis magnarum precum instancia i-ius supplicauit vt eqs.
ArHist XII p. 263 (a. 1372) : fratrem ... recommendo, i-ius supplicando, quatenus eqs.Ita saepius. superl. intime
1.
propr. do
(samego) wnętrza, do głębi; profunde,
penitus.
2.
usilnie, gorąco;
diligenter.
Glossa
Pol.
RFil XXIII p. 303 (a. 1436—44): i-e «pilnie».
3.
z miłością, serdecznie; amantissime, benevole
RFil XXIII p. 305 (a. 1436—44) : i-e «siedecznie».
Ib. p. 307 : i-e «milosiernye» amat.
II.
prp.
[de regimine: iungitur
c.
acc.
, nonnumquam
c.
abl.
(saec.
XIV—XV), perraro
c.
gen.
infra 14
et
KodKWil p. 58 (a. 1398) : in cuius cubelli tectura supra est unicornus exsculptus et i-a tecture cervus.]
A.
de loco (propr. et meton.): wewnątrz, w czymś, w
obrębie, w środku, wśród czegoś, (także) do wnętrza; intus, inter, in
(c.
abl. vel
etiam acc. );
opp.
extra.
N.
α.
sensu insolito
CodSil(M) I p. 9 (a. 985—992): ab ipsa Alemura usque in terram Milze et a fine Milze recte i-a Odere et exinde ducente iuxta flumen Oddera usque in predictam civitatem Schinesghe.
β.
intra se
w sobie, w swoim sercu; secum, in
animo suo
DokMp I p. 395 (a. 1415) : non compulsus nec coactus, sed de bona ac spontanea sua voluntate maturaque deliberatione i-a se praehabita ... resignavit.
AKapSąd II p. 88 (a. 1433) : plebanus ... sanus mente et corpore maturaque i-a se prehabita deliberacione ... cessit.Ita saepissime.
γ.
per abundantiam
dicitur
ad intra aliquid
i. q. intro
AGZ VIII p. 24 (a. 1386) : molendinum facere super aquam Yessel ad i-a nemora ... et eciam alia molendina venaciones, piscaciones ad i-a granicies dicte nostre ville.
δ.
w zakresie; de
aliqua re
ArLit p. 76 (a. 1521) : doctor ... iuris vel medicinae promoveri volens in sacra theologia ... i-a Sententias ([i. quantum ad quaestiones in Sententiis Petri Lombardi contentas attinet) ]quater respondere tenebitur.
B.
de tempore
1.
w (prze)ciągu, w czasie trwania, przed
upływem;
in c.
abl. , per, dum
aliquid fit.
2.
na przeciąg, na czas; in tempus
KH XLIV p. 50 (a. 1518) : gvardianus venit in navim et attulit salvum conductum peregrinis i-a 6 septimanas confectum.
C.
(c.
acc.
personae)
i.q. inter (sensu reciproco);
(po)między.