General
Full Entry
More

INSPIRATIO

Grammar
  • Formsinspiratio, inspiracio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. propr. actus spiritus ducendi, spiritus
  • II. eccl.transl. vis animis divinitus immissa, afflatus, instinctus divinus
    • α.
    • β. + electio per inspirationem explicat

Pełne hasło

INSPIRATIO s. INSPIRACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • H.
  • Ha.
  • A.
  • L.
  • N.
  • K.
I. propr. wdychanie, wdech, (od)dech; actus spiritus ducendi, spiritus
VITELO OpM p. 60 (a. 1268) : in odorabilibus per i-em sentiunt animalia odores et necesse est ultimum i-is coniungi ultimo euaporationis.
MPH IV p. 461 (a. 1454) : videbant eum ita supinum et sine i-e et respiratione iacentem.
GŁOG. Phys. fol. d 4a : homo ... parui et stricti pectoris ... est homo difficilis i-is et respirationis.
STOB. Parv. fol. D Va : ad tractionem ... reducitur i-o et ad pulsionem expiratio.
WROCŁ. Epit. fol. i IIIa : i-o ... est inspirati aeris attractio (opp. ib. respiratio ... est aeris attracti expulsio).
Ita saepius. Cf. Th. VII 1,1959,16—23. Cf. INSPIRO I.
II. transl. eccl. natchnienie, nadprzyrodzony wpływ Boga, objawienie; vis animis divinitus immissa, afflatus, instinctus divinus
Syn. et iuxta posita
excitatio sive vocatio Dei ( WROCŁ.EpitConcl fol. p VIb) , revelatio infra 24.
N. pl.
SOLFA p. 168 : homines ... demonis insidias a diuinis discernerent i-bus.
N. locut.
α. inspiratione divina; item almi Spiritus ( KodPol I p. 307, a. 1433) ; simili sensu inspirationem divinae gratia faciente ( *Lites II p. 109, a. 1259 ; *KodKKr II p. 235, a. 1399), item per inspirationem interiorem, Spiritus S. ( KodWp I p. 76, a. 1213 ; ChrClar p. 437 ; WROCŁ. EpitConcl fol. y Ia). ;
β. electio per inspirationem wybór przez natchnienie, tj. jednogłośny; explicat
StSyn IV p. 23 : per i-em fit eleccio hoc modo: si dum canonici ... intrant capitulum pro eleccione celebranda, nullo speciali tractatu precedente, quasi divina revelacione et i-e omnes nullo contradicente consenserint in aliquem, repente et simul eum eligant et veniant dicentes una voce: eligo P, eligo P; talis eleccio dicitur facta per i-em, ex quo omnes canonici uno ore et uno spiritu eligunt (cf. ib. p. 12: forma ... concilii triplex est, scilicet: forma scrutinii, compromissi et i-is vel quasi).
Inde etiam iuncturae
(in) aliquem eligere (convenire) per inspirationem vel per viam inspirationis :
CodEp I 2, p. 20 (a. 1455) : electus est per i-em una voce et uno animo per omnes canonicos venerabilis vir magister Thomas ... in episcopum Cracoviensem.
AKapSąd I p. 448 (a. 1464) : prelati et canonici ... viam i-is ... elegerunt, per quam uno ore, uno animo et una voluntate in ... Iohannem episcopum ... convenerunt.
DŁUG. Hist. IV p. 575 : capitulum Gnesnense ... Vincentium ... per viam i-is concorditer in archiepiscopum elegit.
Ita vulgo saec. XV.
Item
divina inspiratione ( StSyn IV p. 23 ; KOMOR. p. 401 ). ;Cf. INSPIRO II 1.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)