- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
I.
1.
a.
napis, tytuł, nagłówek; inscriptum, praescriptio
(saec. XV—XVI).
b.
dedykacja, adres;
dedicatio (saec. XV).
2.
podpis;
subscriptio. Additur propria (
SSrSil VIII
p. 241, a.
1463),
item
manus propriae (
DŁUG. Hist. IV
p. 207
;
AKap Sąd II
p. 648, a.
1483
;et saepius).
II.
A.
1.
zapiska, wzmianka na piśmie, notatka; annotatio, nota.
Additur
gen.
instrumentorum (
BreslUB
p. 5, a.
1226)
, litterarum (
SammlUB
p. 308, a.
1356
;
DŁUG. Hist.
I p. 170 =1
p. 235
ed.nov.)
, paginae (
KodKKr I
p. 160,
a. 1322
;
KodWp III
p. 192, a.
1362)
, scripti (
UrkOel
p. 48, a.
1215).
2.
pismo, dokument;
scriptum, litterae.
.
B.
iur.
t. t.
1.
wpis do księgi sądowej, zapis w księdze
sądowej; actus rem in commentarios iudicii
referendi, annotatio in libris iudicii facta, (inde meton.) ipsa nota inscripta
KodWp III p. 92 (a. 1357) : si contigerit, quod aliquis ex Iudeis monuerit aliquem ex suis ... debitoribus ... cui ipsi debitores essent obligati sive obligationibus litterarum cum sigillis suis sive i-bus librorum pretactorum, indulsimus etc.
ArPrawn I p. 239 (saec. XV in.in) : obligacio per modum i-is ad librum.
KodMp IV p. 158 (a. 1416) : nos ... subiudex ... deducimus per presentes quomodo i-em ... abbatis ... in libris iudicialibus ... invenientes, ipsam ... i-em secundum datam et tenorem eiusdem ... nostris sub sigillis exponere mandavimus.Ita vulgo usque ad saec. XVI.
N.
non
inscriptio :
AGZ XV p. 528 (a. 1484) : te citat tanquam fideiussorem pro centum florenis racione non i-is ipsius Nicolai.Glossae Pol.
AGZ XIV p. 183 (a. 1445) : procurator ... Nicolaum ... pronunciavit contumacem in primo termino iuxta litteram i-is alias «zapisnego».
Ib. XVIII p. 408 (a. 1499) : qui debuerunt delere i-em alias «zapysch» in libro terrestri ... quam habuerunt super eundem ... Kmytha ... super quingentas marcas.
Praec.
termini (iudicialis)
et
abs. : ustalenie terminu sądowego; constitutio, definitio (libris illata)
StPPP VIII p. 633 (a. 1399) : terminus ad terminos proximos pro indebita termini i-e non sic, quam sibi mandauerat.
ArPrawn I p. 239 (saec. XV in.in) : i-es terminorum terrestrium ad librum.Ita passim. Glossa Pol.
AGZ XIX p. 127 (a. 1500) : secunda i-o termini talis est in libro alias «wroczenye» (cf. ib. supra partes inter se inscripserunt terminum peremptorium alias «wroczyly szya»).
2.
a.
pisemne zobowiązanie, umowa, (także) dokument
gwarantujący wykonanie zobowiązania;
obligatio (sponsio), conventio, contractus sim.
scriptis facta, (item meton.) litterae, quibus quis
de aliqua re securus redditur, syngrapha
StPPP IX p. 3 (a. 1407) : quando domini aduocati ... dominum Alwigum liberabunt a (ed. ad) fideiussoria premissa ... tunc sunt et erunt liberi a dicta i-e.
PrzywKr p. 18 (a. 1425) : in cuius firmitatem fecimus huic i-i nostre maius sigillum appendere civitatis.
CracArt I p. 77 (a. 1429) : in vim i-is prius facte inter ... Jan ... et Marser ... que i-o scripta est ad librum nostrum civitatis.
APozn I p. 11 (a. 1435) : iuxta dicti Laurencii cum vxore ipsius i-es debet ... tenere possessiones.
DokMp II p. 260 (a. 1437) : in casu ... si ... duces Georgio ... memoratam i-em ... non reservaverint, extunc poterit Georgius ... pro rupcione huiusmodi i-is ... nos monere.
ArPrawn I p. 157 (a. 1444) : habentes i-es et obligaciones super medios grossos.Ita vulgo usque ad saec. XVI.
Syn.
cautio (
DŁUG. Reg.
p. 267,
a. 1462).
N.
to, do czego ktoś jest zobowiązany; id, ad quod quis obligatur
PP V p. 29 (a. 1425) : est reuocatum (sic ) superior nota propter i-is (i. pecuniae inscriptae ) non solutionem.
b.
pisemne zabezpieczenie zobowiązania
finansowego lub
pokwitowanie; apocha vel syngrapha
ŹrWaw I p. 3 (a. 1440) : cantor tenetur facere i-em de libris, per ipsum se, ut premittitur, acceptis.
ŁASKI ComPriv fol. 45b : Iudaei pecunias super litteras et i-es dare non cessant.
Tom. V p. 136 (a. 1520) : recipiemus a maiestate sua regia super tota summa ... i-em sufficientem, ut a sua maiestate nobis ejusmodi pecunia sol vatur.Glossae Pol.
AGZ XVIII p. 100 (a. 1475) : et quid esset ultra decem marcas, quilibet debet habere i-em alias «urzod» et hic nullam i-em super me tanquam terrigenam posuit, tantum regestro docere vellet.
Ib. p. 373 (a. 1494) : volo videre, quam i-em alias «kthory urzod» super me ... pro eisdem ... marcis habet.
Additur ad 1—2:
a. adi.
α.
cautelosa (
SSrSil VII
p. 208,
a. 1469
:
civitas ... stipendiarios ... absque damno accipiat, quod si non
fieri potest, videat, ut litteris cautelosa i-o fiat)
, condicionalis (
StPPP II p. 718, a. 1466 : qui olim in humanis adhuc agens fecit talem condictacionem et i-em condicionalem alias «podumową» cum ... Jacobo), obligatoria ( AGZ VI p. 91, a. 1464 ; AKapSąd II p. 304, a. 1483) , reemptionalis ( KodUJ IV p. 125, a. 1533), item venditoria ( StPPP VI p. 355, a. 1527).
β.
castrensis, regalis, terrestris (
AGZ XIV
p. 486,
a. 1456
;
StPPP VI
p. 146,
a. 1519
;
ib. VII
p. 249,
a. 1544
et saepius). b.
gen.
explic.
,
v.
gr.
concordiae (
StPPP II
p. 861,
a. 1487)
,
foederum, pacis
sim. (
KodLit
p. 345,
a. 1430
;
KsgŁawWar I
p. 193,
a. 1481
;
ArPrawn VI
p. 221,
a. 1554
et saepius; simili sensu
inscriptionum foedus:
MIECH. Chr.
p. 265
), evasionis
(
DokMp I
p. 396,
a. 1415
:
i-em evasionis perpetualis nobilis Gregorii ... in libris
iudicialibus ... contineri invenientes
), tutoriae (
StPPP VI
p. 193,
a. 1521
:
contra ... magnum procuratorem Cracoviensem ... inscriptum tutorem
... prout i-o tutoriae ... latius disponit
).
3.
a.
zapis, akt nadania mienia lub uprawnień
(wpisany w księgi
urzędowe); datio bonorum vel
iuris ac potestatis
(commentariis publicis praec.
iudicialibus
illata)
CodEp III p. 95 (a. 1457) : venditionem, i-em et resignacionem ducatus et terre Osswanczimensis ... Kazimiro ... regi Polonie ... factam.
DŁUG. LibBen I p. 183 : donavit ... centum marcas Przemislaus dux ... donacione et i-e perpetua ... decano Cracoviensi.Ita passim saec. XV—XVI. Glossae Pol.
AGZ XIV p. 35 (a. 1441) : nobilis Petrus ... recognovit se fideiussisse usque ad i-em alias «do zapyssu» pro nobilibus Paulo ... et Stanislao.
StPPP XI p. 89 (a. 1513) : debent ... et privilegium ... scultecie in manus dare et omnes i-es seu «opprawy» destruere.
Additur
advitalis (
StPPP VI
p. 416,
a. 1530)
, donatoria (bonorum
ib.
p. 239,
a. 1523
;
similiter donationis super villam
ib.
p. 199,
a. 1521).
b.
zabezpieczenie jakiejś sumy pieniędzy na czymś; alicuius summae pecuniae cautio, obligatio
AKapSąd III p. 308 (a. 1516) : i-o trium milium florenorum in bonis.
Locut.
selectae ad 1—3:
inscriptionem affirmare
(
StPPP VIII
p. 691,
a. 1399)
, facere, habere
sim. (
PP II
p. 157,
a. 1453
;
StPPP IX
p. 58,
a. 1463
; super aliqua re:
ZabDziej I
p. 79,
a. 1467
et saepius), depacisci, subire cum aliquo
(
CodEp III
p. 276,
a. 1477
;
Tom. XIV
p. 687,
a. 1532)
, satisfacere (
StPPP II
p. 861,
a. 1487
;
simili sensu inscriptioni de aliqua re:
Tom. I
p. 200,
a. 1511)
, ad inscriptionem consentire (
AKapSąd III
p. 59, a.
1488)
; opp. inscriptionem cancellare, delere, mortificare, suffocare (
DokMp II
p. 300,
a. 1439
;
StPPP VI
p. 198,
a. 1521
;
ib.
p. 202,
a. 1521),
item ab inscriptione alienum esse (
PP II
p. 201,
a. 1454),
et inscriptionis ruptio (
DokMp II
p. 260,
a. 1437)
.
4.
skarga, oskarżenie;
accusatio (scriptis facta)
StPPP VIII p. 966 (a. 1400) : omnibus causis, controuersiis et i-bus amodo inter ipsos vertentibus extinctis.
APozn I p. 367 (a. 1464) : per se cassando praeterea omnes lites, i-es et quascumque differencias super eo subortas, super quibus se mutuo quittos et absolutos reddiderunt.Ita saepius.
5.
sensu non satis certo
a.
opłata za wystawienie przez poborcę pisemnego
pokwitowania, tzw. napisne?
pecunia pro apocha conscripta exactori
vectigalium solvi solita?
StPPP II p. 383 (a. 1433) : circa quod priuilegium ... Nicolaus ... est conseruatus, excipiendo penas capitales et i-es alias «napysna» censuales.Cf. Słownik Staropolski V 77b43 sqq.
b.
obciążenie; onus,
tributum
SSrSil VII p. 231 (a. 1470) : clerici ... in dies census et ... villas emebant ... civitas vero ... officia et clenodia gravibus i-bus subjecit.
Constr. ad 1—5:
Indicatur res, de qua
agatur
a.
sq.
gen.
obi.
KodLit p. 345 (a. 1430) : cum habeamus inter nos i-em treugarum et pacis perpetuae.
KsgŁawWar I p. 193 (a. 1482) : i-o pacis Johannis.
KodMaz(L) p. 331 (a. 1504) : omnes litteras et i-es ... debitorum ... apud ... Conradum ... contractorum.Ita saepius. b. sq. de :
KodLit p. 298 (a. 1422) : i-es uestras de conuentione inter nos et uos ... in crastino ... celebranda.
Tom. I p. 200 (a. 1511) : satisfaciendo i-i de servanda pace.c. sq. super et
ZabDziej I p. 134 (a. 1497) : illa ... tradidit super se i-em alias «zastapnyącz sya» a pueris suis perpetualiter et in ewum.Ita saepius. d. sq. enunt. finali c. ut:
Tom. XIV p. 687 (a. 1532) : cum ... Hungariae regno depactas i-es, ut ... utrumque regnum ... mutuam inter se communicationem ... habeat.Indicatur, ubi inscriptio facta sit a. sq. gen. et
KsgRWar I p. 126 (a. 1498) : i-es libri civitatis.Ita saepius. b. sq. ad :
AKapSąd III p. 334 (a. 1514) : contra prohibicionem domini et obligacionem et i-em ad acta servat focariam.c. sq. in c. acc.
ZabDziej I p. 104 (a. 1480) : fieri i-em in regestrum propter maiorem firmitatem ... promittens.d. sq. in c. abl.
DokMp II p. 300 (a. 1439) : i-es ... in libro iudiciorum terrestrium.Aliae relationes a. sq. cum :
APozn I p. 11 (a. 1435) : iuxta dicti Laurencii cum uxore ipsius i-es ... debet ... tenere possessiones.b. sq. adversus :
ZabDziej I p. 79 (a. 1467) : viceadvocatus i-em facit adversus eandem fideiussoriam.c. sq. pro