- F.
- Th.
- S.
- A.
[part.
perf. indatus cf.
infra 456, 12.]
I.
propr. (pro obi.
sunt concr. ) wsadzić, umieścić (w
środku); imponere
DANT.
in
Tom. X p. 64 (a. 1528) : intellexit caesar regem Galliae omnes Hispanos captivos triremibus i-isse et transtris applicasse.
N. de
litteris :
Tom. XII p. 310 (a. 1530) : quam variae et diversae sunt sententiae, fraternitates vestrae ex litteris i-itis (i. insertis ) cognoscent.
Ib. XIV p. 805 (a. 1532) : formulam autem contributionis hoc anno decretae ex scheda i-ta (si modo eam non habet) plane cognoscet ... dominatio vestra.
Inde
a.
remedium
dać, zastosować;
adhibere
KodWp III p. 575 (a. 1386) : clemencia Salvatoris generis humani imbecillitati ... industriosum remedium indidit(ita passim).
b.
vulnera
zadać;
inferre
StPPP II p. 349 (a. 1430) : Laurentius ... tabernator debet docere per ministerialem de wlneribus, quia in principio sibi indidit Petrus kmetho wlnus.
AGZ XVI p. 89 (a. 1471) : repercusserunt domum et in domo ipsum vulneraverunt ... et i-erunt ei tria vulnera cruenta.
Constr.
sq. dat.
(ut supra). Occ. (singulare) refl.
se in terminos
wstąpić w spór;
litem intrare
ArHist IX p. 314 (a. 1497) : ex quo hic te indidisti in terminos alias «wrocziless szie», ideo hic mihi teneris respondere coram istis dominis commissariis.Cf. INDUCO III A 4.
II.
transl.
(pro obi.
sunt abstr. )
1.
(na)dać (komuś lub czemuś) coś, obdarzyć, wyposażyć,
zaopatrzyć, udzielić komuś czegoś; (alicui
aliquid) dare, donare, impertiri,
praebere
DŁUG. Hist. I p. 314 (= II p. 75 ed.nov.) : Kazimirus rex ... tantam ... afflictis et pene perditis regni ... rebus indidit coalescentiam et profectum, ut etc.
Id. Op. p. 383 : archiepiscopus pollebat ... singulari sapientia ... quam sibi natura i-erat.
Dogiel I p. 109 (a. 1507) : ea actio ... omni laude est praedicanda, quae bonis regibus peculiari quadam vi naturae i-ta est.
GŁOG. Anal. fol. 77a : argumentatio mentalis ... non est i-ta anime intellective a natura.
WROCŁ. EpitConcl fol. V IIa : tercia scientia in Christo fuit scientia i-ta siue infusa, inquantum per verbum Dei anime Christi sibi personaliter vnite impresse sunt species intelligibiles ad omnia, ad que intellectus possibilis est in potencia.DANT. in
Tom. VII p. 328 (a. 1525) : ad ea rex dignas gratias habuit Deo inprimis, quod cesari eam benignitatem i-isset.Part. perf. inditus,, -a, -um pro adi. wrodzony; ingenitus.
N.
impers.
inditum est :
Tom. IX p. 132 (a. 1527) : hoc unicuique i-um est et convenit, uti se et sua tueatur (cf. Th. VII 1,1215,7 sqq. ).
Constr.
a. abs.
b. sq.
dat. (personae vel
rei). c. sq.
acc.
2.
dać komuś zadanie, zlecić coś, powierzyć, kazać; alicui
aliquid demandare, praecipere, imperare
KodMp II p. 171 (a. 1288) : Crezlaus ... alijs, quicunque habere possint de predicta hereditate questionem, finale silencium indidit et adiecit.
ArPrawn I p. 248 (a. 1441) : licet in Ecclesiastico luctus mortui septem diebus precipiuntur celebrari, immo hincinde mestuosos affectus lex nature indidit, quia premium est flere mortuum.
Tom. IX p. 91 (a. 1527) : Turcus Tartaros cohortatus bellico apparatu instruxit eisque negotium indidit, ut ... omni robore atque impetu in Polonos moverent.Cf. Th. VII 1,1216,11 sqq. Occ. wyznaczyć, ustalić, i. q. assignare
GALL p. 127,6 : oppidani ... inducias quesierunt diemque certum i-erunt, infra quem etc.
ŹrWaw I p. 91 (a. 1489) : ad causam prosequendam et ad videndum prestari iuramentum ... Francisco per dominum iudicem i-tum et decretum.
3.
iur. zarzucić
komuś coś, wytknąć; aliquid (alicui) crimini, vitio dare
KodKrak p. 119 (a. 1398) : cum ... nobilis Petrassius ... ciuibus nostre Cracouiensis ciuitatis illam enormitatis mendam i-erit, qualiter videlicet predecessores eorum quadam swasione furoris quendam regem et dominum proprium tradidissent.
KsgŁawWar I p. 107 (a. 1461) : veniens providus vir Bral banitum in iudicium advocatum et ad scabinos, quid (leg. quia?,) fuerit sibi indata «przygana» (i. culpa ) pro illo homine videlicet Chrasth, ut ipsum interficeret, ipse ut bonus homo et honestus est se «ognal» honesto iudicio et hoc est notum omnibus in iudicio sedentibus.