General
Full Entry
More

INDIGNATIO

Grammar
  • Formsindignatio, indignacio, indingnacio, indingnatio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. commotio animi, indigne ferentis signa, ira, offensio.
    • α.
    • β.
  • II. res indignanda, indigna (saec. XV—XVI)
  • III.
    • 1. rhet. i. q. amplificatio (cf. s. v. supra I 496, 46
    • 2. actus aliquem nobilem esse negandi

Pełne hasło

INDIGNATIO, -onis f. scr. indignacio,,indingnacio,,indingnatio
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • A.
  • N.
I. oburzenie, gniew, niełaska; commotio animi, indigne ferentis signa, ira, offensio.
Iuncturae verbales selectae
indignationem
α. alicuius habere ( KodMaz(K) p. 422, a. 1237 ; CorpJP III p. 208, a. 1512) , incidere ( PommUrk V p. 169, a. 1314 ; item in iram indignationis: ArPrawn IV p. 37, saec. XIV med.) , incurrere ( KodMp I p. 9, a. 1206 ; ib. II p. 19, a. 1208 et vulgo; item divinae indignationis offensam: KADŁUB. p. 164 ) , recipere ( DŁUG. LibBen I p. 552 ) , sentire ( KodPol I p. 34, a. 1231), item ab aliquo habere ( ArHist VIII p. 315, a. 1499) , in alicuius indignationem cadere ( Tom. VII p. 382, a. 1525).
β. contra aliquem concipere ( DŁUG. Op. p. 534 et saepius), gerere ( ZabDziej III p. 544, a. 1498 ; item indignationis nubilum: DŁUG. Hist. IV p. 436 ) , ad (contra) aliquem ferre ( PommUrk III p. 4, a. 1287 ; ib. p. 190, a. 1293) ; alicui impendere ( ib. VII p. 344, a. 1330) , inferre ( ib.V p. 539, a. 1320) .
Locut.
sub indignatione sim.
KodMp IV p. 376 (a. 1441) : predictum Sworcz ... nulla impedire racione ... presumatis sub i-is nostre grauedine formidanda.
AKapSąd III p. 290 (a. 1507) : nullus autem sub Dei i-e valeat infringere testamentum.
Ita saepius. Occ. pl. fere i. q. oskarżenie, zarzuty; criminatio, id quod contra dicitur
ArHist VIII p. 314 (a. 1499) : ex omnibus querelis ac i-bus sacre magestatis ... me ... excusabo.
II. niegodność, niegodziwość; res indignanda, indigna (saec. XV—XVI).
III. singularia
1. rhet. t.t. figura retoryczna, tzw. amplifikacja; i. q. amplificatio (cf. s. v. supra I 496, 46
2. nagana szlachectwa, tzn. zakwestionowanie czyjegoś szlachectwa; actus aliquem nobilem esse negandi
KsgGrWp I p. 40 (a. 1388) : isti sunt testes Michaelis Sanczkowsky contra Michaelem propter i-em, videlicet «naganene».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)