General
Full Entry
More

INDAGO-2

Grammar
  • Formsindago, liydago, hyndago, inadago
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -inis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. propr. inclusio ferarum retibus, hominum corona, canibus sim.
      • α. + venationes indaginum
      • β. laqueus, insidiae
    • 2. nemus, silva parva
    • 3.
      • a. arbor?
      • b. saepes, clausura
      • c. silva magna?
      • d. + inemptio ius in silva lignandi, i. q.
      • e. + castoreae (castorum) castorum habitacula
  • II.
    • 1. indagatio, inquisitio, perscrutatio, exploratio, examinatio.
    • 2. prudentia, sapientia, sagacitas
    • 3. gen. subi.

Pełne hasło

INDAGO, -inis f. scr. liydago,,hyndago,,inadago
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
[acc. sg. scribitur indaynem infra 55. gen. pl. indaginorum:
AGZ XIX p. 378 (a. 1489) : mericarum, gayorum et indaginorum.
generis m. cf. infra 399, 28.]
I.
1. propr. (in re venatoria) obława, nagonka; inclusio ferarum retibus, hominum corona, canibus sim.
N.
α. venationes indaginum :
KodWp I p. 17 (a. 1145) : Cheremesno cum ... omnibus suis utilitatibus, videlicet cum venationibus i-um ac pedicarum etc.
β. (in imagine) sieć, sidła; laqueus, insidiae
ROYZ. I p. 154, v. 123 : ne quem verborum i-e fallant.
2. tzw. zapusta, zagajnik, gaj; nemus, silva parva
KsgHenr p. 149 (a. 1228) : centum mansos magnos in silua iuxta indaynem, que Richenow dicitur.
PommUrk III p. 218 (a. 1294) : quinque mansos indaginales, situatos in i-e ... coloni illorum quinque mansorum eodem iure ... fruantur sicut concoloni eorundem habitantes in i-e supra dicta.
Ita vulgo usque ad saec. XVI. Additur gen.
DŁUG. Op. p. 229 : per ... saltuum i-es et paludum voragines ... silvarum latebris tecti evadunt.
SSrSil I p. 263 (a. 1482) : extra muros in i-e civitatis.
Ib. p. 297 (a. 1482) : i-e salicum cingeretur murus.
Glossae Pol.
DokMp I p. 28 (a. 1318) : pratum cum i-bus, quae «paschycze» nuncupantur ... possidebat (cf. etiam KodKKr II p. 453, a. 1419).
KodWp V p. 322 (a. 1421) : i-es alias «zapusthi»
(ita saepius).
AGZ XVIII p. 547 (a. 1502) : ad silvas et i-es alias «logi».
Syn. et iuxta posita
borra ( KodKWil p. 195, a. 1442 et saepius), dumetum ( KodMp IV p. 433, a. 1444 et saepius), gaius ( DokMp IV p. 276, a. 1394 et saepius), merica ( AGZ XIX p. 378, a. 1489 et saepius), nemus ( KodWp III p. 536, a. 1383 et saepius), quercetum ( StPPP IX p. 226, a. 1531) , rubetum ( KodPol II p. 755, a. 1371 et saepius) sarepta ( CodEp I 2, p. 199, a. 1460 et saepius), silva ( KodPol II p. 755, a. 1371 et saepius).
3. singularia
a. (fere i. q.) drzewo? arbor?
StPPP II p. 556 (a. 1466) : exsecuit LXVI quercus ... et alios communes i-es, sicut rubetum, alnos, axes.
b. zagroda; saepes, clausura
DŁUG. Hist. II p. 173 (= III p. 194 ed. nov.) : matronas, uxores et filias militum captivas in quadam i-e, ut pecora, praecepit Ruthenorum dux detineri et a suis Ruthenis permisit impudice tractari.
c. (fere i. q.) puszcza, knieja? silva magna?
DŁUG. Hist. III p. 470 : in regiones vastas et solitudines, solis feris pervias, quae assiduis uruntur frigoribus, quaeque a scriptoribus titulantur i-es, ad plagam septemptrionalem ... venisse Lithuanos dicunt.
d. tzw. wkup leśny, tj. prawo użytkowania i wyrębu lasu; ius in silva lignandi, i. q. inemptio (cf. s. v. )
StPPP XII p. 505 (a. 1533) : subditorum i-es seu inemptiones multae, alias «wkupi».
e. castoreae (castorum) żeremia bobrowe; castorum habitacula
ArPrawn VII p. 171 (a. 1566) : homines ... de quacunque praediorum, fundorum, agrorum, lacuum, lustrorum, castorearum i-um possessione disceptantes.
Ib. p. 190 : ad castorum casas et i-es agros subarare nec prata defalcare ... audeant.
II.
1. badanie, poszukiwanie, śledztwo, dochodzenie, dociekanie; indagatio, inquisitio, perscrutatio, exploratio, examinatio.
N. formulam in arengis diplomatum
KodWp I p. 399 (a. 1273) : presencium et futurorum i-i declaramus quod eqs.
Ita saepius (ubi plerique ed. falso indagine pro -i legunt).
2. (fere i. q.) dociekliwość, rozum; prudentia, sapientia, sagacitas
KodMaz(L) p. 43 (a. 1322) : in i-e nostre mentis sollertius reuoluentes aciemque interioris hominis oculorum nostrorum limpidius dirigendo ad fidelia seruicia ... Johannis etc.
DokKKr I p. 119 (a. 1381) : cum humani generis imbecillitas cunctos suos actus clara prospexerit i-e eqs.
Ita saepius.
3. varia ad 1—2: a. syn. et iuxta posita consultatio ( DŁUG. Op. p. 32 ) , examen ( Lites II p. 50, a. 1412) , inquisitio, investigatio ( GLb p. 51 ) . b. additur adi. , v. gr. alta ( CodEp II p. 433, a. 1442 et saepius), assidua ( DŁUG. Op. p. 32 ) , clara (supra), diligens ( KodMp II p. 286, a. 1280 ; DyplMog p. 79, a. 1382) , exquisita ( DŁUG. Hist. V p. 636 et saepius), iudicialis ( StPPP VIII p. 793, a. 1400 et saepius), sana ( KodMp IV p. 271, a. 1432) , sollicita curiosaque ( DŁUG. Hist. I p. 183 = I p. 249 ed.nov. ). c. additur gen. subi. , v. gr. considerationis ( AKapSąd I p. 39, a. 1436 et saepius), iudicii ( ib. III p. 56, a. 1486) , iurisdictionis ( ArHist V p. 318, a. 1392—1412) , laboris et studii ( Sandivogius ap. DŁUG. Op. p. 173, a. 1466) , meditationis ( KodUJ I p. 54, a. 1403 et saepius), mentis ( et saepius).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)