General
Full Entry
More

IMPROPRIE

Grammar
  • Formsimproprie, inproprie
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechadverb
Meaning Outline
  • I. non proprie, inepte. Occ. w sposób nie należący do czyjejś właściwości; modo alicuius non proprio
  • II. gram. modo non proprio, translate

Pełne hasło

IMPROPRIE s. INPROPRIE adv.
  • F.
  • Th.
  • L.
[superl. impropriissime:
NIC. BŁ. Serm. II p. 231 : beatitudo terrena magis proprie dici debet miseria quam foelicitas et impropriissime et abusiue dicitur beatitudo (cf. infra 234,22 ).]
I. niewłaściwie, niesłusznie, nieodpowiednio; non proprie, inepte. Occ. w sposób nie należący do czyjejś właściwości; modo alicuius non proprio
NIC. BŁ. Serm. II p. 227 : ex bonitate sua Deus nobis impendit bona et punit nos pro nostra culpa, ideo dicitur ipsi proprie competere misereri et quasi i-e punire.
II. gram. niewłaściwie, przenośnie, w sensie (znaczeniu) niewłaściwym, rozszerzonym; modo non proprio, translate
Gramm. p. 162 (saec. XV) : lex dupliciter sumitur: proprie et transsumptiue seu methaphorice; lex proprie dicta est ius scriptum secundum dictamen racionis in humanis actibus honestum attestans et prohibens inhonestum ,.. sed lex transsumptiue dicta sumitur in presenti ad similitudinem legis proprie dicte, vnde leges i-e dicuntur regule antiquorum secundum rectituracionem dictate.
KomKadł p. 12 : causam ... materialem proprie dictam notitia presentis operis non habet, cuiri sit simplex qualitas in anima; habet tamen causam materialem i-e dictam, quae dicitur materia circa quam et est: gesta memoratu digna illustrium principum et regum Poloniae.
SZYDL. p. 29 : tonus capitur ... proprie et ... i-e et sic tonus est discrecio principii, medii et finis, de quo quidem tono i-e accepto et de eius differendis patebit inferius.
BYSTRZ. ParvLog fol. R II Ib : preter (ed. propter) sumitur multipliciter, vno modo proprie et sic est dictio exceptiua faciens propositionem exceptiuam; alio modo accipitur i-e et hoc tripliciter: vno modo additiue et sic significat associationem ... negatiue, vt: tu fecisti hoc preter me, id est sine me, alio modo ... diminutiue, vt: hic decem preter quinque sunt quinque.
GŁOG. Alex. I fol. Qq Va : comparatio est triplex: propria, impropria et impropriisime dicta ... comparatio i-e dicta est quando res excedens participat in proprietate, in qua fit comparatio et non res excessa, vt: Deus est melior quam diabolus, sed inpropryssime dicta est, quando nec excedens nec excessum participat in proprietate, vt: melius est perdere digitum quam manum.
Etiam extra textus gram.
VL p. 319 (a. 1505) : verba statuti semper debent potius proprie quam i-e exponi et interpretari.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)