- F.
- Th. (rec.),
- Bl.
- S.
- L.
- H.
- N.
- K.
[comp.
immediatior
cf.
infra 33.95,25.
superl.
immediatissimus
cf.
infra 95,29 et
StKapWł
p. 43 (a.
1500)
:
subsequeris
praeceptum ...
immediatissimum.]
I.
(de loco) bezpośrednio przylegający, sąsiadujący, styczny;
adiacens, confinis, contiguus
KodUJ I p. 182 (a. 1432) : domum ... muratam ... collegio ... Wladislai ... regis ... continuam et i-am.
DŁUG. Op. p. 229 : Lithwani ... Ruthenorum, qui illis i-iores fuerant, fines corripiunt.BYSTRZ. in
MatFil IV p. 97 : tangere aliquod corpus secundum aliquam partem ... est tangere ipsum sic, quod quelibet pars illius partis sit ei i-a.
Constr.
abs. vel sq. dat., ut
supra.
II.
(de tempore) najbliższy, (bezpośrednio) nadchodzący; qui
proxime sequitur
KodPol III p. 338 (a. 1386) : nuncios ... i-o tempore per ... confines rengni Polonie ... mittere.
KodMp IV p. 272 (a. 1432) : feria secunda i-a post octanuas ... beati Stanislai.
APozn I p. 331 (a. 1461) : super terminos ... pro festo sancti Iohannis Baptiste proxime sese sequentes i-os.
II.
de ordine et modo
1.
bezpośredni, bezpośrednio następujący (lub poprzedzający);
qui nullo intercedente sequitur vel
praecedit, proximus
KodKKr I p. 190 (a. 1332) : coram ... Bartholomeo i-o nostro (sc. praepositi monasterii ) predecessore.
AKapSąd II p. 34 (a. 1417) : ad quam decimam ipsius plebani ... predecessor i-us se intromiserat.
Ib. p. 27 (a. 1417) : formam iuramenti ... in actu anteprecedenti i-o prothocollis ... expressam.Ita passim.
2.
ostatni (w kolejności), najnowszy, obecny;
novissimus, recentissimus,
praesens
KodMp IV p. 230 (a. 1426) : per ... resignacionem Nicolai ipsius ecclesiae vltimi et i-i rectoris.
DŁUG. Op. p. 484 : vacanti Posnaniensi ecclesiae ex morte Benedicti pontificis sui i-i Romanus pontifex ... ipsum Marcellum ... praefecit in episcopum et pastorem.
AGZ XIX p. 437 (a. 1496) : quibus tutoribus dedit ... potestatem bona sua ... gubernandi ... usque ad etatem omnium puerorum suorum et presertim ad etatem ultimi et i-i pueri.Ita saepius saec. XV—XVI.
Iuxta ponitur
ultimus (cf.
11 et saepius
), modernus (
ZabDziej II
p. 113, a.
1483).
3.
iur.
bezpośredni, najbliższy, właściwy (w stosunkach prawnych); iure
proximus, proprius
a.
de personis
KodWp II p. 496 (a. 1337) : ipsum regem ... verum, legitimum ... et i-um dominum recognoscere debebunt.
StPPP III p. 29 (a. 1532) : si ab officialium sententiis ... appellari contingat ... ad episcopum proprium et i-um appelletur.
Praec.
de successionis iure
KodMaz(L) p. 176 (a. 1431) : dictam terram ... sorori ... et eius proli legittime et eius legitimis successoribus i-ioribus et propinquioribus ... ascribimus.
ŹrWaw I p. 98 (a. 1492) : primi fundatoris altarium nepos ... proximus consanguineus ac legitimus et i-us successor.
N. in
imagine
MATTH. Prax. p. 120 : ipsa Ecclesia siquidem est i-issima et coniunctissima sponso suo Christo.
b.
de
abstr.
KrMU p. 57, 29 (a. 1431) : dominus noster rector ... iam auctoritatem habet aplicatam ad dirigendam totam ... universitatem.
N. theol.
occasio :
MATTH. Dial. fol. C Vb : occasiones i-as ... eadem peccata inducentes.
4.
phil.
bezpośredni, pozostający w stosunku bezpośredniości; qui medio caret,
v.
gr. accidens (
MatFil IV
p. 33, saec. XIV
ex.ex)
, causa (
BYSTRZ. AnalPost fol. a
IIIb
et saepius), conclusio (
id. AnalPr
fol. 1
IVb)
, differentia (
id. AnalPost
fol. 1
IIIb),
divisio (
WROCŁ. Epit. fol. a IVb
;
;item divisio per immediata:
AEG. Th. fol. A IIb)
, effectus (
BYSTRZ. AnalPr
fol. 1
IVb
et saepius),
oppositum, contrarium (
CALLIM. Rhet.
p. 60
;
;opp. mediatum:
BYSTRZ. Top. fol. x IIa
et saepius),
principium (
BYSTRZ. AnalPost fol. h
IIa
et passim), species (
id. Top. fol. y Ib),
veritas (
id. Log. fol. c IIa).
Syn.
propinquus (
BYSTRZ. AnalPr
fol. 1
IVb
et saepius), proprius (
MatFil IV
p. 33, saec.
XIV ex.ex
et saepius).
Opp.
mediatus (
BYSTRZ. AnalPr
fol. 1
IVb
et saepius), remotus (
id. Top. fol. y Ib
et saepius. Occ.
constr.
sq.
ad :
KomPolit p. 135 (saec. XV in.) : operaciones ... artificis ... non sunt i-e ad vitam, quia non sunt circa agibilia, sed circa factibilia.
N.
propositio
twierdzenie pierwotne;
explicatur
MatFil II p. 26 (a. saec. XIV ex.) : dignitas et propositio maxima est propositio i-a, quam necesse est habere quemlibet docendum i. e. potentem ... uti ratione, antequam ab aliquo doceatur; tales enim propositiones absque doctrina cuilibet naturaliter veniunt in mentem ... absque antecedenti cognitione.
Ib. p. 41 (saec. XIV ex.) : propositio ... i-a est, qua non altera est prior, per quam scilicet posset demonstrari.Cf. etiam BYSTRZ. AnalPost fol. c IVa ; ib. fol. i Va. ;Cf. Th. VII 1,446,34.
Distinguitur
immediatione causae et immediatione subiecti
(
BYSTRZ. AnalPost fol. e IIa)
.