General
Full Entry
More

GRATE

Grammar
  • Formsgrate, gratte
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechadverb
Meaning Outline
  • I. gratificando, grato animo (saec. XVI).
  • II. libenter, cum gaudio. suo arbitrio, sponte, nullo cogente
  • III. iucunde, suaviter, amoene, pulchre. Per abundantiam dicitur
    • α. + (sincere et) grate (nobis, mihi) dilectus
    • β. + rate, grate et firme (ac inviolabiliter) tenere (habere, observare) ratum habere, pro firmo et certo habere

Pełne hasło

GRATE s. GRATTE adv.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • A.
I. wdzięcznie, z wdzięcznością; gratificando, grato animo (saec. XVI).
II. chętnie, ochoczo, z przyjemnością; libenter, cum gaudio. Occ. dobrowolnie, z własnej woli, bez przymusu; suo arbitrio, sponte, nullo cogente
APozn II p. 11 (a. 1471) : Petrus ... coram ... iudicibus ... sponte, g-e riteque ac rationabiliter resignavit molendinum suum.
III. przyjemnie, mile, wdzięcznie, pięknie; iucunde, suaviter, amoene, pulchre. Per abundantiam dicitur
AH X p. 225 (saec. XV) : quam cara, quam accepta Christo regi est effecta ob hoc virgo g-ius.
Occurrit saepius
α. in locut. (sincere et) grate (nobis, mihi) dilectus :
CodVit p. 763 (a. 1427) : nobilis Nicolaus ... secretarius et orator ... mihi g-e dilectus.
StPPP VII p. 472 (a. 1492) : testibus sincere g-eque dilectis.
Ita vulgo in diplomatum vel epistularum exordiis.
β. in formula rate, grate et firme (ac inviolabiliter) tenere (habere, observare) przyjąć, uznać za pewne, niewzruszone; ratum habere, pro firmo et certo habere
KodWp III p. 141 (a. 1359) : pro quibus omnibus et singulis ... dicti fideiussores rate, g-e et firme evis temporibus se habituros dolo semoto astrinxerunt.
ArPrawn X p. 15 (a. 1393) : advocati de Timbarg promiserunt pro matre sua, quod quidquid ipsi cum ... advocacia fecerint, rate, g-e ac inviolabiliter ... mater ipsorum observabit.
KodMp IV p. 45 (a. 1394) : commutationem ... inter se in perpetuum ... obseruare g-e atque firme.
Ib. p. 290 (a. 1434) : promittentes ... commutacionem ... rate, g-e atque firme inuiolabiliter tenere et ... obseruare.
Ita saepius saec. XV.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)