General
Full Entry
More

FURTIVUS

Grammar
  • Formsfurtivus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. furto, clam ablatus.
    • 2. + poena qui ad furtum, fures pertinet; furti multa
      • α. + res i. q. furtum
      • β. + signum rei furtivae furtum deprehensum, res, quae in lite furti argumentum est
      • γ. + re furtiva furtim, furtive, clandestine
      • δ. + modo furtivo ratione furti
  • II. transl. clandestinus, occultus, absconsus, secretus

Pełne hasło

FURTIVUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
I. propr.
1. (s)kradziony, potajemnie zabrany; furto, clam ablatus. Glossa Pol.
RFil XXII p. 15 (a. 1466) : f-am gulam «crathnyonego zarloczswa».
N. in imagine
CodEp I 2, p. 316 (a. 1453) : in lectitando volumen illud aliquot absumerem ... menses ... nisi ... f-is nocturnis temporibus haesissem ad lectionem.
DŁUG. Op. p. 631 : lectione illius opusculi … f-is temporibus, et dum a certis occupationibus abest, usurus.
2. dotyczący kradzieży; qui ad furtum, fures pertinet; praec. poena grzywna za kradzież; furti multa
TPaw III p. 47 (a. 1387) : stetit omnes terminos ... super ... suum filium pro furticinio et pro pecunijs furtiue receptis ... et ... acqisiuit et sibi tenetur penam f-am.
KsgGrWp I p. 30 (a. 1387) : dominus Nicolaus ... contra scoltetum ... mansit penam f-am.
AGZ XI p. 51 (a. 1430) : capitaneo cum tribus marcis penam f-am adiudicavimus.
Ita saepius.
N. locut.
α. res kradzież; i. q. furtum
UrkOel p. 81 (a. 1249) : quitquid moveretur questionis de qualicunque maleficio ... vel ... rebus f-is ... omne ... super premissis judicium ad castellanum ... pertineret.
TPaw III p. 126 (a. 1389) : rota: sicut Arnoldus in f-a re non fuit nec in spolio ... nec alicui fecit aliquid furtiue.
Additur gen.
StPPP XII p. 210 (a. 1522) : extiterat inculpatus pro re f-a pecuniarum.
β. signum rei furtivae oczywisty dowód kradzieży, tzw. lice; furtum deprehensum, res, quae in lite furti argumentum est
CorpJP III p. 438 (a. 1519) : debet talem furem ... cum signo f-ae rei, alias «z licem» ad iudicium adducere,
γ. adv. re furtiva po złodziejsku; furtim, furtive, clandestine
TPaw III p. 23 (a. 1386) : Clemens ... non ... spoliavit Paulum re f-a nec ad ipsius domum spolium deduxit nec hujus utilitatem habet.
Ib. p. 344 (a. 1395) : non subtraxit ... pecuniam Pauli re f-a nec habet utilitatem.
Ita saepius usque ad saec. XV ex.
δ. modo furtivo z powodu kradzieży, o kradzież; ratione furti
TPaw III p. 232 (a. 1392) : pro mele ... ipsam dominam inculpabat f-o modo.
Cf. FURTIVE III.
II. transl. ukradkowy, tajemny, skryty, sekretny, cichy; clandestinus, occultus, absconsus, secretus (v. gr. ex(in)cursio, iter, via, monetae officina sim.).
Dicitur item
ignis ( Dogiel V p. 30, a. 1308 ; SSrSil XVII p. 22, a. 1506) , mors ( ŁASKI ComPriv fol. 181b ) , tempus ( AGZ XIX p. 470, a. 1500) , tractura piscium ( AKapSąd II p. 6, a. 1409) , vigiliae ( VINC. p. 282 ).
Iuxta ponitur
nocturnus ( CodEp I 2, p. 316, a. 1453 ; AGZ XIX p. 470, a. 1500).
N. locut.
pede furtivo ukradkiem, potajemnie, niepostrzeżenie, jak złodziej; clam, furum modo
CRIC. p. 174, v. 14 : cuncta mihi eripuit ... f-o veniens mors scelerata pede.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)