General
Full Entry
More

FURTUM

Grammar
  • Formsfurtum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. propr. occulta ablatio rei alienae.
  • II.
    • 1. res furto ablata.
    • 2. furti multa
    • 3. munus auxilium ferendi eis, qui furem prosequuntur

Pełne hasło

FURTUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L. (
  • B. et
  • N. s.
  • v.
  • furtus)
[formae decl. IV: abl. sg. furtu:
CodSil(M) III p. 199 (saec. XIV ex.ex) : omnia iura iudicandi tam supremarum causarum quam infimarum super effusione sangwinis, super furtu et homicidiis.
Ita passim saec. XIV—XV. Cf. Th. VI 1645,15 sq. abl. pl. furtibus:
ArPrawn IV p. 676 (saec. XV ex.ex) : de accione pro furtibus seu spoliis.]
I. propr. kradzież, złodziejstwo; occulta ablatio rei alienae.
N. glossas Pol.
AGZ XII p. 71 (a. 1439) : est inculpatus pro f-u, alias «w rugv».
Ib. XIV p. 446 (a. 1455) : nobili Daynkoni ... dedit culpam f-i alias «zlodzeyska», asserens eum furem.
GLcerv p. 573 : f-um, «zlodzieystwo».
Dicitur furti delictum ( ZabDziej III p. 524, a. 1498) , maleficium ( StPPP VI p. 273, a. 1525).
Item
furti actio ( ib. III p. 188 ), causa ( ArPrawn V p. 88, a. 1447) , crimen ( ib. I p. 18, saec. XV in. ; AKapSąd III p. 2, a. 1448 ; ib. p. 355 , a. 1531).
N.
furti culpa (causa) tzw. lice, oczywisty dowód winy (kradzieży), przedmiot służący jako dowód w procesie; furtum deprehensum, res quae in lite furti argumentum est
NieznHer p. 25 (a. 1450) : nullam culpam f-i alias «lycze» penes eundem Thomam inuenimus.
Ib. supra: nullam causam f-i alias «lycze» penes eum inuenit.
Constr.
a. abs. b. sq. gen.
N.
kmethonis :
StPPP VIII p. 90 (a. 1383) : pro f-u kmethonis et pro aliis iniuriis.
Distinguitur
magnum (parvum):
ArPrawn IV p. 436 (a. 1408) : praescriptio pro f-o magno stat duodecim annis, praescriptio pro f-o parvo ... tribus annis.
N. locut. adv.
furto potajemnie, podstępnie.
Simili sensu
modo furti ( TPaw IV p. 470, a. 1391).
Iuncturae verbales potiores
furtum committere, facere; simili sensu agere ( DŁUG. Hist. I p. 212= I p. 278 ed. nov. ; ib. p. 538= II p. 310 ed. nov. ;), exercere ( KsgHenr p. 72 ) , alicui inferre ( CorpJP III p. 455, a. 1519).
II. meton.
1. rzecz skradziona; res furto ablata.
2. grzywna za kradzież; furti multa
KodMp I p. 72 (a. 1262) : ipsos incolas ... absoluentes ... ab omni prestacione ... cuiuscumque census uel tributi ad ducem, palatinum ... iudicem ... pertinentes ... et ab omni causa sanguinis et ab omni f-o.
KodWp II p. 5 (a. 1288) : prefatam hereditatem ab omni solucione facimus liberam, videlicet a«naraz», a«povoz»... a castri citatione, a f-o.
Ita passim, praec. in locut. furtum manere ( StPPP VIII p. 89, a. 1383 ; ib. p. 94, a. 1383 et saepius saec. XIV). Eodem sensu poena furti ( KsgMaz I p. 111, a. 1411 ; AKapSąd II p. 43, a. 1418).
N. glossam Pol.
KsgMaz III p. 143 (a. 1435) : Iohannes penam f-i alias «chanszban» luit contra ducatum.
3. obowiązek udzielenia pomocy w ściganiu złodzieja; munus auxilium ferendi eis, qui furem prosequuntur
TPaw III p. 436 (a. 1399) : habent terminum ... pro f-o dicto «slad», quia noluerunt «widacz sladu» (cf. ib. IV p. 722)
.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)