- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- K.
I.
de rebus: fundament, podwalina; fundamentum, ima atque
firmissima pars.
II.
de actionibus
A.
1.
założenie, fundacja, erekcja; actio condendi,
creandi, creatio.
Dicitur imprimis de rebus
eccl. ,
v. gr.
altaris (
AKapSąd III
p. 184, a.
1515
et saepius), capellae (
LibBenP
p. 243
)
, coenobii (
DyplMog
p. 4, a.
1225)
, ecclesiae (
KodPol I
p. 28, a.
1222
et saepius;
N.
primi lapidis ecclesiae :
MARTIN. OP. Marg. fol. p 6a)
,
ordinis (
*CodEp III
p. 527, a.
1433)
, praepositurae
(
ArPrawn I
p. 11, a.
fere 1400
); item
officii sacerdotalis (
CracArt I
p. 104, a.
1439
:
ad novam f-em
sacerdotalis officii ... perpetue misse instituende, separatam ab omni attinencia prioris
dotacionis eiusdem
altaris).
Syn.
et iuxta posita
consecratio (
AKapSąd III
p. 131, a.
1305)
, dotacio (
Lites II
p. 190, a.
1412
et saepius), erectio
(
ib.
p. 180, a. 1413
et saepius), institutio (
ib.
p. 131
,
a. 1355)
, locatio (
StPPP VI
p. 438, a.
1531)
, plantatio (
KodMp IV
p. 68, a.
1399).
Constr.
a.
sq.
gen.
b.
sq.
in
c.
abl.
ZabDziej III p. 35 (a. 1490) : occasione altaris et f-is in ecclesia Leopoliensi.
Locut.
α. domus (i.
coenobium), monasterium alicuius fundationis (
KodWp I
p. 25,
a. 1173
;
ib. II
p. 161,
saec. XIII
et saepius).
β. littera (-ae), privilegium
fundationis (
ArPrawn X
p. 286,
a. 1409
;
ib.
p. 382,
a. 1413
et saepius),
γ.
meton. pro ecclesia fundata, monasterio fundato sim.
KodWp I p. 129 (a. 1233) : contulimus ecclesie Lendensi, nostre f-i et fratribus ibidem Deo servientibus nostram hereditatem Calpino.
Ib. II p. 26 (a. 1290) : petimus ... sepulturam in f-e nostra (cf. ib. infra : ut ... ossa nostra ... in eodem monasterio sepeliantur).
ArHist XII p. 308 (a. 1374) : fratrem Geruasium vestri monasterii ac f-is priorem.
2.
metarum, scopulorum
zbudowanie, usypanie;
actus effectusque construendi
KsgGrWp I p. 13 (a. 1386) : astiterunt omnes terminos ... pro f-e metarum, wlgariter «vyazd».
KodWp V p. 203 (a. 1412) : et hec limitacio completa est cum scopulorum notabilium f-e et ereccione ex vtraque parte facta.
ArHist III p. 190 (a. 1412) : pro f-e scopulorum.Cf. 1. FUNDO I A 1.
3.
założenie fundamentów;
actus fundamenta
ponendi
Ztschr. II p. 264 (a. 1496) : cementariis de f-e domus.
B.
1.
decretorum
ustanowienie;
constitutio
KodTyn p. 190 (a. 1402) : poenae vallationi, f-i decretorum ac aliis omnibus praemissis ... interfui.
2.
iur.
iurisdictionis
uzasadnienie, że ktoś podlega danej jurysdykcji;
demonstratio sub alicuius ius et
iurisdictionem subiectionis
ZabDziej III p. 47 (a. 1490) : tractabatur f-o lurisdicionis.Ib.
p. 281 (a. 1493) : dominus ... suspendit negocium cause non fundata iurisdicione ... de cuius iurisdicionis non f-e procurator ... protestatus est.
StPPP III p. 91 : a sententiis ... appellari non potest, nisi a decreto f-is iurisdictionis, ubi iudex aliquem ratione districtus, personae, privilegii vel causae, suae iurisdictioni non subiectum iudicare vellet.Cf. etiam MonStp p. 129 (a. 1593) et 1 FUNDO II B 1.
3.
in imagine: ugruntowanie, umocnienie; actus
effectusque fundandi, stabiliendi
MARTIN. OP. Serm. p. 206 nlb. : radicationem autem et f-em nostram ostendit apostolus in charitate (alluditur ad Vlg. Eph. 3,17 ).