General
Full Entry
More

FUMUS

Grammar
  • Formsfumus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I.
    • A. propr.
      • 1. vapor ignis.
        • α. + in fumum (et ventum) abire in nihilum abire
        • β. + in chao et fumis versari incertum esse
      • 2. vapores aquae.
      • 3. med. vapores, qui in corpore aegro fieri putabantur
    • B.
      • 1. candela (ardens)
      • 2. domus (praec. rustica), ex qua vectigal solvi solebat
  • II. transl. nugae.
  • III. nat.+ terrae (fumusterrae) Fumaria officinalis Linn.

Pełne hasło

FUMUS, -i m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
I.
A. propr.
1. dym; vapor ignis.
N. in imagine
superbiae :
SACR. Elucid. fol. d Ia: schismatici f-o superbie cecati.
Locut.
α. in fumum (et ventum) abire rozwiać się, spełznąć na niczym; in nihilum abire( Tom. IV p. 170, a. 1515 ; ib.V p. 283 , a. 1520 et saepius saec. XVI).
β. in chao et fumis versari obracać się w niepewności, niewiedzy; incertum esse( CRIC. in Tom. VII p. 57, a. 1524) .
2. opary; vapores aquae.
3. med. pl. wapory powstające w organizmie jako objaw choroby; vapores, qui in corpore aegro fieri putabantur
VITELO OpM p. 27 : f-i... putridi resoluti ... cerebrum corrumpunt et fit alienatio mentis.
MIECH. Sang. fol. IIIa : vbi... caput... praeter consuetudinem grauibus f-is oppleatur.
B. meton.
1. (płonąca) świeca; candela (ardens)
KsgKaz p. 552 (a. 1401) : pro resina et f-is (cf. ib. supra : pro resina et luminibus).
2. dym, tj. dom (zwł. wiejski) jako jednostka pobierania czynszu; domus (praec. rustica), ex qua vectigal solvi solebat
PommUrk II p. 356 (a. 1277) : de quibus hortulaniis militi et filiis suis pullus f-i census et minuta decima ... persoluetur.
AGZ II p. 8 (a. 1375) : pro nobis ... duos grossos ... a quolibet kmethone seu f-o ... percipiendos ... reservantes.
DokMp IV p. 190 (a. 1377) : de quolibet f-o seu qualibet domo duos grossos ... pro censu camere sue ... recipiendos ... perpetue reservavit dux Opoliensis.
Ita saepius saec. XIV— XV.
II. transl. pl. rzeczy nieważne, głupstwa; nugae.
Additur
sermonum ( DŁUG. Hist. V p. 490 ) .
N. in locut.
fumos vendere dawać próżne obietnice; vana promittere (e Martiali 4,5. 7 passim saec. XVI).
III. nat. terrae (fumusterrae) dymnica pospolita; Fumaria officinalis Linn. GLr I p. 174 .
N. glossam Pol.
RFil LIII p. 66 (saec. XV med.med) : f-us terrae «zayacza rutha».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)