General
Full Entry
More

FULMINO

Grammar
  • Formsfulmino
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. fulgurare.
    • 2. fulmine tangere, percutere.
  • II. transl.
    • A.
      • 1. increpare
      • 2. + processum, querelam causam ad iudicem deferre, iure agere incipere
    • B. + sententiam ferre

Pełne hasło

FULMINO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • N.
I. propr.
1. intrans. błyskać, grzmieć; fulgurare.
N. locut.
fulminando od pioruna; a fulmine
Ztschr. IV p. 120 (a. 1460) : f-ndo est incensa civitas.
2. trans. porazić piorunem; fulmine tangere, percutere.
II. transl.
A.
1. piorunować (słowami); increpare
Lites II p. 437 (a. 1409) : Deus ... te ... imploro, ut me... non permittas ... contra veritatem quippiam f-re.
Ib. p. 332 (a. 1413) : prorumpens in comminaciones hec verba f-vit.
Cf. Th. VI 1532,76 sqq.
Praec.
accusationem, querelam sim. (contra aliquem, de aliquo) obwiniać; criminari
Lites II p. 437 (a. 1409) : Cruciferi contra nos ... iniustas querelas inceperunt f-re.
CodVit p. 200 (a. 1409) : Cruciferi fictis delationibus et falsis accusationibus de nobis perperam f-tis conantur ... palliare iniurias nobis illatas.
StPPP II p. 252 (a. 1420) : citatus es pro eo, quia de eodem magistro ... multa verba minus iuste f-asti.
Ita saepius. Occ. aliquem :
KsgPrzem I p. 7 (a. 1404) : Clemens concivis f-vit Otel, quod recognovit ... IIII-or marcas ... de quibus habet aliquid ius.
2. processum, querelam sim. wdrażać postępowanie sądowe; causam ad iudicem deferre, iure agere incipere
KodKKr I p. 185 (a. 1328) : omnis processus in contrarium ipsorum f-tus irritus sit ... et inanis.
MPH V p. 925 (a. fere 1390): cum copia procesuum ... contra ... episcopum et suum capitulum f-torum.
*KodTyn p. 243 (a. 1426) : cardinalis ... laicos aggravavit ... propter spoliationem ... bonorum ... prout in processibus desuper f-tis plenius continetur.
Constr.
contra aliquem (in contrarium alicuius) desuper aliqua re — ut supra.
B. sententiam wydać wyrok; ferre
KodWp II p. 397 (a. 1326) : que si ad votum eorum prestita non fuerint, contra personas ecclesiasticas ... sentencias iniuste f-ant et promulgant.
CodVit p. 509 (a. 1420) : quam sententiam con tra me ... Sigismundus rex ... pro magistro et ordine Cruciferorum f-vit.
Ita saepius.
N. in malam partem
GLcerv p. 572 : f-re tunc iudex dicitur, quando iniuste, indeliberate, sine maturitate sententiam profert.
Occ. poenam:
KodPol I p. 271 (a. 1399) : et nos penas ... racione hujusmodi non comparicionis contra memoratos ciues ... f-tas cassantes ... nullius ... roboris esse volumus.
Item
sententiam excommunicationis, censuras ecclesiasticas :
MARTIN. OP. Chr. p.401 : Gregorius papa sententiam excommunicationis, quam Honorius, praedecessor suus, contra Fredericum f-uerat, roborauit.
KodMp II p. 216 (a. 1309) : archiepiscopus ... sentencias excommunicationis ... in personam nostram ... inconpassibiliter f-uit.
CodEp III p. 84 (a. 1455) : licebit ... archiepiscopo ... ecclesiasticas censuras ... extendere, promulgare et f-re.
Ita passim.
Constr.
contra (in) aliquem ut supra; additur pro :
StPPP III p. 25 : interdictum pro omni raptu et violentia ecclesiastica ... de iure poni et f-ri debet.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)