General
Full Entry
More

FESTUS

Grammar
  • Formsfestus, fastus, fesstus, festum, festus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um -i -i
  • Part of Speechadjectivenoun
  • Genderneutremasculine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. festivus, feriatus, sollemnis.
      • α. + celebre duplex feriale non occupatum mobile Paschatum praecipuum sollemne (-ius) (et principale summum
      • β. gen.+ ss. Apostolorum, Bartholomei, Floriani, Hedvigis, Stanislai Corporis Christi Luminarium
      • α.
      • β.
    • 2. + hora sollemnis?
  • II. hilarus, laetus (de chorea).

Pełne hasło

FESTUS s. FASTUS s. FESSTUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha. (subst.
  • n.)
I.
1. (de die) świąteczny, uroczysty; festivus, feriatus, sollemnis.
Abs. loco
subst. festum,, -i n. et rarius festus,, -i m. (cf. Th. VI 630, 11 sq. ) święto, uroczystość (zwł. kościelna); festivitas, sollemnitas (praec. eccl. ).
N. pl. sensu sg.
MPH III p. 260 (a. 1509) : nobiles ... Polonie acceperunt damnum in equis ... per frigus nimium, quod fuit f-a penes Francisci Confessoris.
Additur
α. adi. celebre ( DŁUG. LibBen I p. 7 ) , duplex ( ib. p. 210 et saepius; syn. feriale : KodUJ III p. 149, a. 1490 ; non occupatum : ConcPol VI p. 277, a. 1589) , mobile ( KodMp III p. 126, a. 1359 et saepius), Paschatum ( StPPP VIII p. 960, a. 1400 et saepius), praecipuum ( ArPrawn V p. 483, saec. XV med.) , sollemne (-ius) (et principale ib. et AKap p. 214, a. 1571) , summum ( AGZ IV p. 184, a. 1467). Item extra eccl .: baccanale; natalicium ( WAPOW. Chr. p. 164 ).
β. gen. , v. gr. ss. Apostolorum, Bartholomei, Floriani, Hedvigis, Stanislai sim. ( KodMp I p. 25, a. 1236 ; CantMAe I nr 6, v. lb, post a. 1267 ; KodWp II p. 13, a. 1288 ; ib. I p. 28, saec. XIII-XIV) , Corporis Christi ( DŁUG. Hist. IV p. 262 et saepius), Luminarium ( RFil XIV p. 137, saec. XV ex.ex : f-um Luminarium «Gromnycze»), Nativitatis Domini, BVMariae ( StSyn III p. 19 ; DokMp I p. 137, a. 1363 ;et saepius), Paschae, Pentecostes, Resurrectionis sim. ( DokMp I p. 49, a. 1336 ; ib. p. 157 , a. 1368 ; AGZ IV p. 184, a. 1467 et saepius).
Locut. verbales
α. festum (-a) agere; celebrare; decorare (carmine: CRIC. p. 10, v. 8 et saepius), ), honorare ( DŁUG. Hist. IV p. 141 ) , privilegiare (indulgentiis: AKapSąd III p. 104, a. 1506) , recolere ( CantMAe I nr 6, v. 1 b, post a. 1417) , tenere ( DŁUG. Hist. IV p. 262 ).
β. festum accidit (celebre: DŁUG. LibBen I p. 7 ) , currit, venit (in aliqua die CodEp III p. 46, a. 1450 ; ŻupKr p. 558 ) .
2. hora uroczysty? sollemnis?
SSrSil XII p. 43 (a. 1486) : interfecit Ioannem ... in hora f-a sub sermone.
II. wesoły, radosny; hilarus, laetus (de chorea).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)