- F.
- Th.
- S.
- B.
- A.
RachWaw p. 427 (a. 1564) : pictori a pictura ostiorum ferreum ... marcam I.]
I.
propr.
1.
adi. z
żelaza, żelazny; e ferro factus,
ad ferrum
pertinens.
N.
a.
captivitas
łańcuch, okowy; catena, vincula
StPPP II p. 737 (a. 1468) : tenuisti me per noctem in captivitate f-a.
b.
instita
(kram) taki, w którym sprzedaje się towary
żelazne;
ubi res e ferro factae venduntur
Kod Krak p. 686 (a. 1463) : inscribimus dicto conuentui censum ... in et super institas f-as.
c.
labor
praca nad żelazem;
rebus ferreis conficiendis destinatus
RachWaw p. 175 (a. 1531) : summa omnium expositorum super laborem f-um ... facit marcas 202.
2.
subst.
ferreum,,
-i
n.
tyle co: żelazo, przedmiot żelazny;
i. q. ferrum, res e ferro facta
ArHist XI p. 492 (a. 1461) : pro f-is ad hastas dedi III marcas.
RachWaw p. 247 (a. 1540) : a labore rotae aereae ad fontem ... item pro f-o longo ad eandem rotam ... grossos quindecim.
II. transl. 1. de animantibus
a.
okrutny, twardy, nieugięty;
crudelis, inhumanus, durus,
b.
mocny, silny, wytrzymały; fortis,
durus, patiens.
2.
de rebus
a.
przykry,
trudny do zniesienia; gravis, molestus
(saec.XIV-XVI).
b.
litterae
list żelazny, glejt;
quibus securitas praestatur
ArPrawn VII p. 17 (a. 1566) : statuimus litteras, quibus aeris alieni solutio ... differri solet, quas vulgo f-as vocant ... nemini ... esse dandas.
Simili sensu
salvus conductus:
Tom. VI p. 19 (a. 1522) : «żelazny list» sive salvus conductus f-us pro Gregorio Baran, piscatore Cracoviensi.