General
Full Entry
More

FASCIS

Grammar
  • Formsfascis
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -is
  • Part of Speechnounnoun
  • Gendermasculinefeminine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. propr. virga, ligna in unum colligata.
    • 2. transl.pl.
      • a. dignitas, honor, imperium.
      • b. ornamentum
        • α.
        • β.
      • a. abs.
      • b.
      • c.
  • II. res molesta, onerosa.

Pełne hasło

FASCIS, -is m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
[generis f.
SSrSil I p. 384 (a. 1482) : taxam et fascem nobis inequam (sic ).
CRIC. p. 22, v. 33 : qui ... nunc apices regni, nunc fasces scandit avitas. Cf. Th. VI 302,56.]
I.
1. propr. pęk, wiązka; virga, ligna in unum colligata. Glossa Pol.
GLb p. 40 : f-is «snop».
N.
litterarum plik, paczka; i. q. fasciculus.
2. pl. transl.
a. godność, zaszczyt, wysoki urząd, władza; dignitas, honor, imperium. Occ. sg. Gregorius Sanoceus ap.
DŁUG. Hist. IV p. 531 : te regem Wladislaum, quem in f-e bonus, meliorem stirpe creavit Olgyerth magnanimus.
N. de munere professoris in universitate: Sandivogius de Czechel ap.
DŁUG. Op. p. 176 : postquam de Parisiensi studio redii ... volui, ut in ea Universitate Cracoviensi ... huiusce in theologia f-es susciperem.
b. odznaczenie, wyróżnienie; ornamentum
KodMp I p. 112 (a. 1278) : cum tam benemeritos deceant f-es et donaria principum copiosa, ipsi ... damus ... villam.
Somm. p. 950 (a. 1355) : nobis ... ad amplioris gloriae f-es rite promotis.
ARect II p. 128 (a. 1546) : f-es et insignia promocionis doctoratus ... doctoris Simonis ... susceptae adeptaeque ... iuramento in forma praestito verificavit.
N. concr.
DŁUG. Hist. IV p. 59 : regi f-es sibi militares imponenti, respondit [etc. (cf. supra] balteo cingere ornareque militari).
Locut. potiores
α. fasces scandere (cf. supra), suscipere (cf. supra), usurpare ( KADŁUB. p. 195 ).
β. fasces addere ( URSIN. p. 190, 33) , deferre ( DŁUG. Hist. I p. 49= I p. 49 ed. nov.) , ingerere ( id. Op. p. 14 ).
Constr.
a. abs.
b. sq. gen.
N. in imagine
GALL p. 156, 20 : sicut dominus, quasi vanitatis f-bus regnaturus.
c. sq. in c. abl.
II. rzecz przykra, ciężka; res molesta, onerosa.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)