- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- H.
- Ha.
- N.
I.
1.
a.
(rerum conr.) wykonawca,
wytwórca; fabricator, confector, opifex.
Constr.
sq. gen.
obi.
N.
granicierum
i. qui limites constituit, definit
KodPol II p. 568 (a. 1487) : arbitrj et amicabiles compositores et perpetuarum granicierum f-es assumpti ... de consensv parcium.
b.
stwórca (o
Bogu); creator (de Deo).
2.
(rerum
abstr. ) sprawca;
auctor.
Glossae
Pol.
AGZ XIV p. 386 (a. 1453) : nec sum f-or alias «isczecz» huiusmodi violencie.
Ib. XVII p. 350 (a. 1498) : Petrus non est istius cause f-or alias «vczincza» neque aliquam violenciam fecit.
Constr.
sq. gen.
obi.
II.
iur.
t. t. pełnomocnik, przedstawiciel, zarządca, urzędnik;
qui res alicuius agit vel eius nomine
administrat, administrator, procurator, officialis
KodKKr I p. 179 (a. 1325) : ordinamus discretos viros ... nostros procuratores, actores, f-es, defensores et nuncios ... speciales in omnibus nostris et ecclesie nostre causis.
DokMp IV p. 74 (a. 1342) : adiungimus ... Hermanum archidiaconem Lanciciensem et procuratorem nostrum protunc generalem tamquam commissarium et instigatorem, f-em in causa limitandi cum authoritate nostra ad iustitiam faciendam.
DyplMog p. 86 (a. 1391) : constituimus ... procuratorem, actorem, f-em, negotiorum gestatorem, syndicum et nuntium specialem.Ita vulgo usque ad saec. XVI ex. Additur principalis ( ŻupKr p. 588 : carbarius est principalis f-or in gazis). Glossae Pol.
AGZ XVI p. 355 (a. 1498) : qui fuit apud ipsum Orzechowsky f-or alias «vrzodnyk» in villa et curia ipsius Orzechowcze (cf. ib. XVIII p. 397, a. 1499).
KodKWil p. 545 (a. 1499) : f-or vero noster seu officialis dictus «swirzenny» dabit praebendario ... duodecim pernas lardi.
AGZ XIX p. 139 (a. 1502) : ipsius f-or alias «lanthwoyth» ville.
CorpJP II I p. 357 (a. 1518) : iuramento id comprobare debet ipse nobilis vel in eius absentia ... f-or vel officialis suus alias «wataman» (cf. etiam ib. infra ).
Syn. et
iuxta posita
administrator (
KodUJ IV
p. 16, a.
1508
et saepius), agens (
DANT.
in
Tom. VI
p. 323, a.
1525)
, custos (silvarum:
Visit.
p. 25, a.
1511)
, exactor (
CodEp III
p. 410,
a. 1493)
, exsecutor (
KodUJ III
p. 33, a.
1473)
, mandatarius (
ZabDziej IV 1 ,
p. 64, a.
1552)
, procurator (
AKapSąd I
p. 461, a.
1468
;
ŹrWaw I
p. 54, a.
1476
et saepius), regens (
Visit.
p. 260,
a. 1511),
tutor (
APozn II
p. 32, a.
1473)
, venditor (alicuius;
ŹrWaw I
p. 25, a.
1466)
, vicarius (loci:
KodMp IV
p. 356, a.
1440)
.
Constr.
a.
sq.
gen.
α.
subi.
StPPP VIII p. 107 (a. 1384) : Janco f-or ... Andree iussit delere.
APozn I p. 145 (a. 1448) : XXX florenos dabit ipsis aut eorum f-i Johanni Bem.Ita vulgo.
Item
communitatis civium (
APozn II
p. 67,
a. 1477)
, societatis
mercatorum (
ib. II
p. 239,
a. 1491).
β.
obi.
bonorum, clavis, praediorum, villae
sim.
(
AKapSąd III
p. 360,
a. 1471
:
Domarathsky f-or bonorum in Lubodzyze magnifici domini Hyncza ... castellani Sandomiriensis.
Ib. p. 68, a. 1499 : plebanum in Iunecz f-em ... clavis Iunyeczensis.Ita saepius), item ecclesiae ( ArHist V p. 288, a. 1412) , zupparum ( IusMet p. 169, a. 1487 et saepius), decimarum, telonei (( KodMaz(L) p. 164, a. 1418 ; TPaw I p. 2, a. 1502 ;et saepius).
b.
sq.
de:
ŹrWaw II p. 190 (a. 1515) : Andreas f-or de Brzezye nomine dicti domini Stanislai etc.
CracArt II p. 535 (a. 1532) : Nicolaus f-or de Czierniechow.Ita saepius.
c.
sq.
in
c.
abl.
et
StPPP II p. 940 (a. 1501) : ipse existens apud eum f-or seu procurator ipsius in bonis eius.Ita saepius.