General
Full Entry
More

FACTIVUS

Grammar
  • Formsfactivus, factivum
  • Etymologyfacio
  • Inflectional type -a, -um -i
  • Part of Speechadjectivenoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • 1. obrotny, ad agendum promptus, navus, industrius, versutus
    • 2. qui efficit aliquid, efficiendi vim habet, efficiens
  • II. verus, qui re ipsa fit

Pełne hasło

FACTIVUS, -a, -um (facio)
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
[decl. III ? infra 35, 8]
I.
1. (de hominibus) zdolny do działania, przedsiębiorczy; obrotny, ad agendum promptus, navus, industrius, versutus
DŁUG. LibBen I p. 96 : legere personas ad praefata officia fideles, maturas, f-as et honestas.
Ib. II p. 7 : plebanus f-us ipse et locuples ... tres domos ... murat.
Ib. III p. 31 : vir sagax, f-us et industrius,
Ita saepius.
N. constr. sq.
in c. abl.
Concl. p. 161 (a. 1518) : idem procurator reeligatur, si fuerit idoneus, aptus et f-us in negociis vniversitatis.
2. (de rebus) sprawiający (wywołujący) coś, mający moc sprawczą, sprawczy; qui efficit aliquid, efficiendi vim habet, efficiens
BYSTRZ. Log. fol. b VIIb : quereres, an logica sit f-a sui obiecti.
Ib. fol. c VIa : si secunde intentiones essent subiectiue in primis, cum causantur ab intellectu, sequitur, quod intellectus erit potentia f-a.
Ita saepius, v. gr. habitus ( GŁOG. Don. fol. A IVa : [id.] Porph. fol. a VIb), principium ( STOB. Parv. fol. G Va) , ratio ( GOST. Th. fol. f IIIb) , scientia ( BYSTRZ. Top. fol. q IIIa).
Inde
subst. factivum,, -i n.
GŁOG. Anim. fol. d VI11a : virtus motiua distinguitur ab intellectu practico, quia ad imperium intellectus practici non sequitur motus, multa enim apprehendimus f-a, ad que non semper mouemur.
Occ. de homine
MATTH. Rat. p. 118 : si essent duo, quorum unus esset praescius alicuius futuri et non f-us et alius esset causa eius effectiva, cui, quaeso, velles ascribere factum illud, praescienti vel efficienti ?
II. faktyczny, rzeczywisty; verus, qui re ipsa fit
MonDipl p. 77 (a. 1152-1153) : mei ... studij f-e testamentum ne ulla ... persona ... ducere possit in irritum.
StPPP XII p. 553 (a. 1530) : Andreas verberibus et increpationibus f-is dehonestat et increpat non solum eos ipsos sed et familiam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)