- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
StPPP VIII p. 802 (a. 1400) : dampnum quemcunque ... Nicolaus incurreret.
KsgMaz II p. 27 (a. 1424) : unus alteri eundem dampnum debent reponere.] I.
I.
a.
szkoda, strata, uszczerbek; detrimentum, dispendium, iactura (praec.
iur. ).
N.
glossam Pol.
GLcerv p. 520 : d-um est deminutio rei vel detrimentum, «szkoda».
Syn.
et iuxta posita
detrimentum (
AKapSąd II
p. 820, a.
1521
et saepius),
difficultas (
Tom. V
p. 344, a.
1521)
, dispendium (
KodLit
p. 119, a.
1410)
, gravamen (
ArPrawn I
p. 13, saec. XV
in.in)
, iactura (
CracImpr
p. 347, a.
1583)
, impedimentum (
StPPP II
p. 921, a.
1497
et saepius), incommoditas (Visit, p. 221,
a. 1512)
, incommodum (
PP II
p. 37, a.
1448
et saepius), iniuria (
ŁASKI ComPriv
fol. 108b
;
Dogiel I
p. 117, a.
1510
;et saepius), nocumentum (
DokMp I
p.338, a.
1405
;
Lites II
p. 233, a.
1413
; et saepius), offensa (
StPPP IV
p. 244, a.
1420)
, praeiudicium (
DŁUG. LibBen I
p. 80
;
IusMet
p. 163, a.
1475).
;
b.
straty poniesione na służbie władcy; detrimenta,
quae quis tulit, cum principi operam
praeberet
PommUB p. 579 (a. 1307) : idem... nobis serviat de prestita villa cum dextrario ... supra suum d-um et expensas.
KH XLV p. 257 (a. 1350) : volumus... eidem regi ... sub d-is proprijs et expensis assistere et fideliter suffragari.
DokMp I p. 86 (a. 1351) : scultetus ... ad expeditionem in equo ... nobiscum tenebitur equitare, intra gades in proprio, extra vero gades Cracouienses in nostro d-o equitabit.Ita saepe.
Iuxta ponitur
expensa, sumptus (
KodWp III
p. 51, a.
1356
et saepius).
2.
a.
odszkodowanie, zadośćuczynienie;
damni restitutio, actus
satisfaciendi in rebus
StPPP VIII p. 260 (a. 1388) : terminum ... pro XXX marcis d-i, quod super possessionem venit eius.
AKapSąd II p. 33 (a. 1417) : petens d-a et pecunias racione iniuriarum.Ita saepius. b. iur. t. t.
α.
kara pieniężna;
poena, multa.
N.
glossam
Pol.
ArHist III p. 257 (a. 1416) : Iohannes ... est liber effectus per portacionem littere a deuoto priore ... super centum marcis wlgariter «skodi» seu d-i erga Kussonem.Praec. tzw. kara umowna, tj. z góry lub zwyczajowo ustalone odszkodowanie za niewywiązanie się z umowy; pecunia ex compositione vel more constituta, quae a parte, quae pacto non steterat, parti alteri solvebatur
StPPP VIII p. 1 (a. 1374) : Stanislaus obligavit Prandote partem suam ville... in LXX marcis et X d-i.
JusPol p. 197 (a. 1419) : quilibet habens literas compromissorias pro pecuniis et d-is, non plus de d-is recipere debet, nisi tantum quantum de pecunia fuit capitali.Ita saepe.
N.
glossam
Pol.
StPPP VIII p. 720 (a. 1399) : Sbiszco ... contumax in termino primo contra Petrum ... pro duabus marcis et totidem d-i «poddana».
AGZ XVI p. 18 (a. 1464) : Barbara ... condemnavit ... Petrum ... in centum marcas d-i alias «skodi przeparthey».
Additur
terrestre (
AGZ XIII
p. 57, a.
1437
et saepius), item litis (
ArPrawn VII
p. 82, a.
1566).
β.
kara cielesna;
supplicium. Additur capitis (
Tom. VII
p. 187, a.
1525)
.
Locutiones verbales ad
1—2: a. damnum alicui agere (
AAlex
p. 175,
a. 1502)
, apponere (
PommUB
p. 197,
a. 1269)
, attribuere (
GŁOG. Alex. II
fol. 1
Ia)
, commovere (
*MPH II
p. 770,
saec. XI
in.)
, committere (saepissime), dare, erogare
(
JusPol
p. 139,
saec. XIV med.med)
, facere (
KodMp I
p. 82, a.
1250
;
StPPP VIII
p. 202,
a. 1386
et saepius), imponere (
KsgMaz II
p. 27, a.
1424)
, inferre
(saepe), infligere (
Tom. IV
p. 99, a.
1516)
, ingerere (
StPPP X
p. 65,
saec. XV in.in)
, patrare (
DŁUG. Hist. III
p. 306
)
, praestare (sic!
KodWpII
p. 429,
a. 1374)
, procurare (
ŁASKI ComPriv
fol. 91a
)
, urgere (
IusMet
p. 163,
a. 1475),
item
in damnum (-a) aliquem inducere (
AGZ XVI
p. 232,
a. 1491
et saepius).
Opp.
damnum compensare, complere (
AGZ XIII
p. 39, a.
1437)
, componere (
StPPP II
p. 501,
a. 1442)
, deponere (
KsgPrzem I
p. 57, a.
1415)
, exsolvere (et reservare:
KodWp III
p. 417,
a. 1374
;
DokMp I
p. 324,
a. 1404)
, implere (
StPPP II
p. 371,
a. 1432)
, instaurare (
KodWp III
p. 529,
a. 1382)
, reddere (
KodMp II
p. 82, a.
1250)
, reformare (
KodWp III
p. 358,
a. 1370)
, refundere (
StPPP
VIII
p. 426,
a. 1397
;
ib.
p. 477,
a. 1398
et saepius), reponere (
KsgMaz II
p. 27, a.
1424)
, resarcire
(saepe), restaurare (
AGZ XVI
p. 192,
a. 1485)
, satisfacere (
Dogiel I
p. 3, a.
1337)
, semovere (
CodVit
p. 333,
a. 1415),
item damno alicuius consulere (
KodMaz(K)
p. 376,
a. 1233)
, de (pro) damno
alicui satisfacere (
KodWp I
p. 132,
a. 1233
;
ArPrawn V
p. 430,
a. 1396
et saepius), de damno aliquem expedire (
KsgCzer
p. 43, a.
1414
;
PP VI
p. 109,
a. 1430
et saepius).
b.
α. damnum accipere
(saepe), assequi (saepe),
capere (
KsgGrWp II
p. 243, a.
1396)
, contrahere
(saepe), excipere (
PP II
p. 78, a.
1450)
, incurrere (
KodMp II
p. 203, a.
1298
et saepius),
insequi (
AGZ XII
p. 23, a.
1437)
, labi (
KsgMaz I
p. 152, a.
1435)
, obtinere (
AGZ I
p. 28,
a. 1441)
, pati (saepe), percipere (
KodWp II
p. 68, a.
1293
;
DokMp I
p. 179, a.
1372
et saepius),
perpeti (
PP II
p. 30, a.
1448)
, perferre
(saepe), subire (
Tom. III
p. 213, a.
1514)
, sufferre (
PP II
p. 219, a.
1454)
, supportare (
PommUrk II
p. 499, a.
1283)
, suscipere (
AGZ XIX
p. 221, a.
1491)
, sustinere (
Dogiel V
p. 29,
a. 1308
;
KodWp III
p. 299, a.
1367)
, tolerare (
PomnLw I
p. 82, a.
1387
;
CodEp III
p. 361,
a. 1489).
β. damno (-is) subiacere (
PommUrk VI
p. 313, a.
1329)
, in damnum corruere (
GALL
p. 156,
21)
, incurrere (
ArHist VI
p. 169, a.
1434
et saepius), labi (
KodWp III
p. 46, a.
1356)
, succumbere (
AGZ XVIII
p. 261, a.
1483)
, vergi (
PommUrk V
p. 552, a.
1320
;
PrPol p. 166, a.
1389)
, in damno remanere (
APozn II
p. 291, a.
1495
et saepius), in damnum se submittere (
StPPP VIII
p. 242, a.
1388
et saepius).
Opp.
damnum super aliquo inquirere (
AGZ XVII
p. 487,
a. 1502)
, in aliquo repetere (
KodUJ I
p. 16, a.
1393
;
AKapSąd III
p. 128,
a. 1509)
. c. damnum alicui
advenit (
ArPrawn X
p. 54,
a. 1397)
, emergit (
Theiner II
p. 193,
a. 1482)
, evenit
(saepe), insurgit (
APozn II
p. 156,
a. 1485)
, permanet (
StPPP VIII
p. 359,
a. 1390)
, (alicuius) in
aliquem vel in aliquo redundat
(
ib.
p. 426,
a. 1397
;
ib.
p. 457,
a. 1398
et saepius).d. ad (in) damnum (-a) alicuius aliquid
computatur, scribitur (
Tom. I
p. 124,
a. 1510)
, alicui provenit (
LhnUrk II
p. 423,
a. 1355)
, redundat (
StPPP VIII
p. 613,
a. 1398
;
TArch
p. 49, a.
1409)
, vadit (
AGZ XIV
p. 256,
a. 1448)
, revocatur (
KodMp I
p. 35, a.
1246)
.
Constr.
a.
sq.
gen.
subi.
et
obi.
b.
sq.
de :
StPPP VI p. 478 (a. 1398) : promittens pro d-o de omni incendio pro sua culpa ... intercedere.
DŁUG. Op. p. 624 : asserit tamen, quod d-um habuit ... de quattuor florenis.c. sq. in c. abl.
StPPP VIII p. 278 (a. 1388) : pro decem marcis d-i in quercubus, pinis ... coretibus.
Ib. p. 697 (a. 1399) : pro centum marcis d-i in hereditate Grusszow.Ita saepisssime.
II.
tzw. szkoda, tj. szkodą dotknięte miejsce
np. w polu, gdzie bydło
niszczy plony; damnum
locis illatum, e.
g. agro culto a pecoribus depasto (e
Pol. szkoda)
ArPrawn IV p. 165 (a. 1347) : de pecoribus et iumentis repertis in d-is.
KsgPrzem I p. 137 (a. 1425) : porcos ... non mutilavit, cum per eius sepes ad d-a sunt ingressi.Cf. etiam StPPP II p. 432 (a. 1437) ; ib. p. 501 (a. 1442) ; VL p. 331 (a. 1505) ; CorpJP II I p. 453 (a. 1519) ; JusPol p. 405 (a. 1531). Additur sementorum ( CorpJP II I p. 453, a. 1519) .
N.
glossam
Pol.
AGZ XV p. 404 (a. 1500) : eosdem equos... recepi in prato et in d-is alias«w skodzye».
III.
theol.
pozbawienie oglądania Boga (w życiu przyszłym);
condicio eorum, qui post mortem visione
Dei privabuntur, quamvis non fuerint in inferno
JAC. PAR. Tract. fol. B IIa : pueri sine baptismatis sacramento mortui ... facie Dei priuabuntur, ex quo pro originali solo puniuntur poena d-i, nec aliqua actualia peccata addiderunt.
NIC. BL. Serm. II p. 134 : necesse fuit ... obseruatores legis Moysis descendere ad limbum, vbi etsi non fuit poena sensus, tamen erat poena d-i temporalis, quae est grauissima.