Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPULSIO

Gramatyka
  • Formypropulsio
  • Etymologia propulsus, propello
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. expulsio, depulsio, eiectio
    • 2. transl. expulsio, depulsio, amotio
  • II. concr.
    • 1. via qua pecudes ad pastum aguntur
    • 2. grex

Pełne hasło

PROPULSIO, -onis f. (propulsus, propello)
  • B.
  • L.
  • K.
I.
1. propr. wypędzenie, wyrzucenie, wygna nie; expulsio, depulsio, eiectio
KodWp IX p. 381 (a. 1434) : nobiles fuerunt de ... hereditate ... per predones ... propulsi et expulsi, propter quam p-em, agri ... dictorum nobilium iacuerunt ... deserti.
DŁUG. Hist. II p. 63 (= III p. 76 ed.nov.) : propter ducis Wladislai et filiorum suorum p-em et exilium.
Ita saepius.
Constr.
a. abs. , cf. b. sq. gen. , cf. et
APozn II p. 311 (a. 1495) : onus accurrendi ... ad p-em furum.
c. sq. de:
AKapSąd II p. 566 (a. 1451) : sub privatione altaris ... et penis ... de diocesi p-is.
d. sq. ex :
ArPrawn I p. 303 (a. 1553) : occasione violentae receptionis ... 20 bolveariorum ... et ipsum ex eis p-is ... factae.
2. transl. usunięcie, oddalenie; expulsio, depulsio, amotio
AnnMp p. 29 (a. 1251) : ut ad tante p-em iniurie ad ipsum quantocius properarent.
MARTIN. OP. Serm. p. 29 nlb.: dicitur Christus lumen propter peccatorum tamquam tenebrarum p-em.
MATTH. Serm. I p. 66 : Salvatoris adventus est cuiuslibet timoris p-o.
II. concr.
1. droga, którą pędzi się bydło na pastwisko, wygon; via qua pecudes ad pastum aguntur
AGZ XIII p. 354 (a. 1460) : debet dare intromissionem ... in duos laneos ... et in medietatem p-is alias «skothnya».
Ib. p. 557 (a. 1466) : desertum alias «pustky» penes p-em alias «podlew ogrodi».
Ib. infra incipiendo a p-e alias «od vigonu», que p-o iacet infra rupellam.
Cf. EXPULSIO I 2 b, DEPULSIO II.
2. singulare: trzoda; grex
CodSil II p. 67 (a. 1482) : ut sibi unam p-em ovium ... ad campestria seu pascua secure ... propellere ... admitteremus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)