- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- O.
[
2. sg.
ind.
praes,
act.
prohibis :
RHist LXIX
p. 93 (a.
1513)
:
ambulare prohibis et non admittis.
1.
pl.
ind. praes,
act.
prohibimus:
KodMp IV
p. 150 (a.
1415)
:
Iohanni ... prohibimus.
3.
pl.
ind.
perf.
act.
prohiberunt:
CodVit
p. 195 (a.
1409)
:
mercatoribus ... transitum
ultramarinum ... prohiberunt.
]
I.
wzbraniać, zabraniać, nie pozwalać, zakazywać; inhibere,
vetare, interdicere.
Part. perf.
prohibitus
a.
(de rebus) zakazany;
interdictus, vetatus
; dicitur
v.
gr. de
die (
Tom. XV
p. 280, a.
1533
:
an aliquis ... carnibus
diebus p-tis vesceretur
), gradu
cognationis (
AKapSąd II p. 786, a. 1514 : plebanus ... copulat ... parochianos ... eciam in gradibus p-tis.
Ib. p. 856, a. 1529 : quod matrimonium Iacobus cum Anna sciverunt se contraxisse in gradu p-to), loco (
AKapSąd III p. 366, a. 1471 : volo michi esse dyocesim Wladislaviensem interdictam et p-tam et nunquam in ea amplius demorari.
Ib. p. 42, a. 1473 : est apud Thomam ... quedam mulier ... cui villa est p-ta).
b.
(de hominibus) wygnany;
expulsus
CracArt I p. 9 (a. 1372) : consutor ... proscriptus a civitate p-tus ob ... adulterium ... perpetratum.
Ib. p. 10 (a. 1374) : lapicida p-tus a civitate pro ... insulenciis et wlneracionibus perpetratis ... et est p-tus ad 100 annos et dies.
KsgRachKr II p. 59 (a. 1384) : Iohannes ... p-tus a civitate perpetuo propter excessum talem etc.
Praec.
1.
iur.
t.t. (e
Pol.
zapowiedzieć)
zabronić korzystania z rzeczy (zwł. nieruchomości i płynących z niej dochodów), oraz podejmowania
jakichkolwiek czynności
prawnych z nią związanych; interdicere ne quis e rebus (praec. immobilibus)
utilitatem capiat vel de eis
iure agat
KsgGrWp I p. 311 (a. 1398) : Wlodimirus ... p-uit hereditatem suam predictam omnibus vicinis ... ita quod nemo presumat aliquas utilitates habere in predicta sua hereditate.
KsgZKal p. 153 (a. 1407) : ministerialis ... edixit publice proclamando ... p-ndo hereditatem ... in limitibus ... ne sine licencia domini ... transire vel uti debeat.
TPaw VII p. 132 (a. 1419) : castellanus ... p-uit resignacionem et literas hereditatum, quas emit Mosticz ... propinquitate.Ita saepe. Additur propinquitate ( et saepe ).
Iuncturae v.gr.
prohibere allodium (
TPaw VII
p. 343, a.
1423)
, emptionem (
ib.
p. 185, a.
1420)
, exclamationem
(emptionis bonorum,
cf.
infra 1195,16),gaium (infra 1195,21
et saepius), hereditatem (supra 23 et 27 et saepissime; item partem
hereditatis,
infra 1195,14), litteram (
TPaw VII
p. 367, a.
1424)
, viam (
ib.
p. 291, a.
1423),
sim.
Cf.
INTERDICO
2.
phil.
a.
part.
prohibitus
nie mogący istnieć, nieistniejący; qui
exsistere nequit (Gr. ἀδύνατος)
GŁOG. Porph. fol. d Ib : intellectus chymere et aliorum entium p-torum, quibus nihil correspondet in re.
BYSTRZ. AnalPost fol. a VIb : precognoscere ... nihil aliud est, quam ante demonstrationem precognoscere subiectum esse aptum natum existere, et non esse ens p-tum aut impossibile existere, qualia sunt figmenta, de quibus nulla habetur demonstratio.
Ib. fol. c IIIa : aliud est non ens incomplexum, et est illud, cuius entitas est impossibilis vel p-ta, sicut chimera.
b.
part. praes. loco subst.
prohibens,,
-ntis
n.
to co powstrzymuje;
quod prohibet
HESSE Quaest. p. 719, 44 : lapis ... si non habet p-ns, descendit deorsum.
Ib. p. 720, 68 : illud p-ns oportet removeri ad hoc, quod tale grave moveatur.
Ib. p. 724, 2 : utrum aliquod grave moveatur ... a removente p-ns.
JAC. PAR. Opln p. 393 : cessatio ab actibus virtutum corrumpit habitus virtutum ... per accidens, sicut removens p-ns ex 8vo Physicorum.
II.
powstrzymywać, nie dopuszczać, przeszkadzać; cohibere,
inhibere, arcere, impedire.
Constr.
ad I - II:
a. sq.
dat.
personae. b. sq.
acc.
N. acc.
gerundii
CorpJP III p. 222 (a. 1512) : ita ... omnibus severe p-uimus faciendum, ne videlicet ulla commercia ... exerceant.c. sq. abl. d. sq. ab. e. sq. de. f. sq. ex :
TPaw VII p. 214 (a. 1421) : Mroczek ex parte Margarete p-uit partem suam de predictis pecunijs.
Ib. p. 297 (a. 1423) : ego ex parte mee vxoris p-o istam exclamacionem propinquitate.g. sq. in c. acc.
AKapSąd III p. 153 (a. 1511) : kmethones testes esse non debent ... ubi ius in contrarium p-et.h. sq. in c. abl. i. sq. per:
TPaw VII p. 245 (a. 1421) : Derslaus ... p-uit per ministerialem hereditatem suam ... et gayos.k. sq. propter :
DŁUG. Hist. IV p. 624 : propter quorum nivium dissolutionem ... rex p-tus est a transitu multis diebus.l .sq. sub:
PrzywKr p. 10 (a. 1371) : mercatoribus extraneis ... transitum ... sub privacione corporum atque rerum nostro regio edicto perpetue p-ntes.
AKapSąd III p. 156 (a. 1511) : canonicus p-uit suo kmethoni sub pena III marcarum ... ne traderet filiam suam.Ita saepius. m. sq. super c. abl.
RHist XLV p. 138 (a. 1212) : nullus praesumat ... illos Cruciferos super dicto castro et pratis p-re vel molestare.n. sq. acc. c. inf.
N. eodem
sensu
gen. ! c.
inf.
APozn I p. 400 (a. 1466) : p-re torrentis sui de piscina sua fluentis transire per ortum Iohannis.o. sq. inf. p. sq. enunt. obi.
α.
c.
ut.
β.
c. ne.
γ.
c. quin
(saec.
XVI
in.
).
δ.
sq.
quod ... non :
KodWp II p. 31 (a. 1290) : p-emus ... officialibus, quod non debeant homines ... iudicare.
CorpJP III p. 160 (a. 1511) : p-eat omnibus ... quod ... non evagentur sub privatione ordinum.Ita saepius.
III.
bronić, chronić, strzec;
defendere, custodire,
tueri.
Constr.
sq.
ab.
IV.
fungitur vice vocis
perhibendi :
*Theiner I p. 348 (a. 1333) : qui locus ... esse ... p-etur populosus.
TPaw III p. 259 (a. 1393) : debet ... testimonium suis testibus p-re, quod domino nil plus tenebatur.
Ib. IV p. 248 (a. 1399) : ad p-ndum testimonium veritatis.
NIC. BŁ. Serm. I p. 419 : Spiritus Sanctus ... testimonium p-et spiritui nostro, quod filij Dei sumus.
CodVit p. 1007 (a. 1416) : principibus tale dedisse responsum p-entur.
HESSE Matth. VII p. 130 : ex testimonio Christi ei p-to.
AGZ XII p. 265 (a. 1460) : quatenus de ipso ... verum testimonium p-remus, ideo tale p-emus testimonium veritatis et p-re volumus (nisi omnibus locis leg. perhib-).