- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
I.
propr.
1.
prawy, uczciwy, cnotliwy, zacny;
honestus, bonus,
iustus.
N.
appellationem Henrici II principis Silesiae
KodMaz(K) p. 490 (a. 1241) : Boleslaus Calvus Henrici P-i filius minorennis, Poloniae dux a militibus eligitur.
Praec.
Iur.
a.
probi viri (homines, testes)
et
abs.
:
ludzie cieszący się ustaloną opinią sprawiedliwości i rzetelności
(i stąd powoływani do
pełnienia np. funkcji rozjemcy); viri
probatae honestatis (propter quam ad obeundum munus aliquod, v. gr. arbitri,
vocabantur)
KodWp I p. 15 (a. 1144) : patrocinium ... ad quod querendum cum consilio p-orum hominum ... inducta fui.
KodPol I p. 25 (a. 1221) : presentem paginam ... p-orum virorum testimonio ... colligi ... confirmari.
StPPP VIII p. 308 (a. 1389) : iustificatus est... per testium p-orum produccionem.Ita saepissime. Glossa Pol.
CorpJP III p. 460 (a. 1519) : viros p-os «mężów dobrych» (in translatione Pol. saec. XVI).Cf. BONUS sqq.
b.
niewinny, oczyszczony z zarzutów,
uniewinniony;
innocens, excusatus de aliqua re, purgatus,
crimine liber declaratus
KsgSądWar p. 29 (a. 1454) : quicunque fuerunt inculpati ... sunt iusti et p-i, sicut fuerunt.
Ib. p. 30 (a. 1454) : fuit pro ... crimine inculpatus ... ius decrevit, quia est p-us et honestus, sicut fuit prius.Ita saepius.
2.
dzielny, odważny; fortis,
strenuus.
II.
transl.
1.
(de hominibus)
a.
ślubny tj. prawowity, pochodzący z prawego łoża;
legitimus, legitimo toro procreatus
ArPrawn X p. 21 (a. 1393) : vituperavit ... Mathiam ... dicens ipsum non de p-a matre esse natum ... assignavi ... Mathie terminum ... ad expurgandum sue probitatis.
b.
osadzony na
roli; qui in fundo collocatus est
AGZ XI p. 407 (a. 1455) : dare intromissionem in marcam censi super p-is hominibus alias «osszadlich».
2.
(de rebus) słuszny, stosowny, właściwy, uczciwy;
debitus, conveniens, iustus,
honestus (saec. XVI).
Constr.
ad I - II:
a.
abs.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
in
c.
abl.
MARTIN. OP. Chr. p. 414 : hic fuit in armis p-us, prudens ac strenuus.