Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAEVENTIO

Gramatyka
  • Formypraeventio, prevencio, preventio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. actus praeveniendi, praeoccupatio
      • α. astr.
      • β. iur.
    • 2. actus aliquem antea certiorem faciendi
    • 3. iur. actus aliquem antea certiorem faciendi de rebus iure agendis, praec. de causa coram iudice iudicanda
  • II. deprehensio, inventio

Pełne hasło

PRAEVENTIO s. PREVENCIO s. PREVENTIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
I.
1. wyprzedzenie, poprzedzenie; actus praeveniendi, praeoccupatio
MATTH. Lect. I p. 30 : Dei p-em ad hominis bonam actionem (cf. ib. supra petit homo primo dirigi ad bonum in agendorum executione).
Ib. II p. 69 : fit comparatio inter p-em ante tempus et protractionem ultra ipsum.
KomKadł p. 161 : ne p-o petitionis fiat in dante signum tenacitatis seu parcitatis ... Boleslaus Largus citus fuit in dando munere.
Constr.
a. sq. gen., cf. et
Tom. XIII p. 243 (a. 1531) : p-e petitionis factae et argumentis dissuasoriis apud maiestatem regiam nos oppugnant competitores.
b. sq. ad, cf. c. sq. ante, cf.
N.
α. astr.
COPERN. Rv p. 119 : si motus axis terrae ... exacte conueniret cum motu centri, nulla ... appareret aequinoctiorum conuersionumque p-o.
β. iur.
StPPP III p. 27 : ubi causam incepit ... iure p-is eandem finire teneatur.
2. wcześniejsze zawiadomienie,uprzedzenie; actus aliquem antea certiorem faciendi
SCARB. Sap. III p. 299 : in eo homine nascitur ... cursus sine p-e (cf. ib. supra nesciunt ubi currunt).
CodEp I 2, p. 43 (a. 1448) : optimum ... erit animum principis in re hac praevenire, cum p-o ipsa soleat in pluribus subvenire.
3. iur. obesłanie, tj. wcześniejsze zawiadomienie (przez posłańca) o czynnościach prawnych, zwł. o rozprawie sądowej; actus aliquem antea certiorem faciendi de rebus iure agendis, praec. de causa coram iudice iudicanda
KsgGrWp I p. 349 (a. 1399) : si ipsum preveniant ... debent habere terminum unam ebdomadam post p-em ad limitacionem faciendam.
KsgZPozn p. 320 (a. 1404) : post citaciones seu evocaciones et p-es, wlgariter «po obesylanu» ... coram iudicio respondere debebit.
ZapSądWp p. 248 (a. 1405) : iudicium ... misit ... ministerialem racione p-is, wlgariter «obsilana».
Ita saepius.
Dicitur
litteralis ( KodWp IX p. 3, a. 1426) .
Constr.
a. sq. abl.
RotKość p. 558 (a. 1427) : Nicolaus ... habet terminum de p-e ministeriali ad proximos terminos ... cum nobili Philipo ... pro termino.
b. sq. ad, cf. et 31. c. sq. cum, cf. d. sq. pro:
KsgZPozn p. 417 (a. 1405) : astitit termino super Martinum ... racione p-is «obsilana» pro interfeccione ipsius patris.
Cf. OBDESTINATIO et PRAEDESTINATIO II.
II. zastanie, znalezienie; deprehensio, inventio
JusPol p. 368 (a. 1531) : admittuntur ... duae dilationes ... juridicae ... prima non p-e praeconis in domo cum citatione et secunda ... infirmitate (cf. IurMas III p. 144, a. 1540).
ŹrWaw VI p. 24 (a. 1534) : occasione p-is pilei perditi.
Cf. PRAEVENIO V.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)