Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAECISUS

Gramatyka
  • Formypraecisus, precisus, praecisa, precisa
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -ae
  • Część mowyprzymiotnikprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1.
      • a. + citatio, litterae abscisus (de syngraphae parte dimidia)
      • b. iur. cautio, perscriptio, syngrapha scriptis facta (praec. de eius parte dimidia abscisa)
    • 2. + grossi circumcisi, circumquaque amputati
  • II. transl.
    • 1. exactus, perfectus
    • 2. brevis, astrictus, concisus.

Pełne hasło

PRAECISUS s. PRECISUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • K.
  • O.
I. propr.
1.
a. adi. citatio, litterae odcięty (o połowie dokumentu); abscisus (de syngraphae parte dimidia)
AGZ XI p. 420 (a. 1457) : dicunt se habere super causa prefata literas p-as.
Cf. INTERCISUS II.
Inde
b. subst. praecisa s. precisa,, -ae f. iur. umowa (zwłaszcza dotycząca spraw majątkowych), kontrakt, zapis na piśmie (zwł. odcięta połowa dokumentu); cautio, perscriptio, syngrapha scriptis facta (praec. de eius parte dimidia abscisa)
AGZ XV p. 133 (a. 1472) : condempnari ... petiverunt Andream in totidem marcis iuxta eandem p-am seu intercisam secundum quod ... Andreas se ipsi ... Iohanni tanquam fideiussor summisit.
Ib. XIX p. 236 (a. 1482) : domine iudex, citaciones he ... non concordantur in p-is.
Cf. INTERCISA et Dąbkowski, Prawo prywatne II p. 350.
2. grossi oberżnięte (wokół krawędzi); circumcisi, circumquaque amputati
Theiner I p. 286 (a. 1326) : solvit ... viginti scotos grossorum porum.
MPVat I p. 292 (a. 1328) : recepi ... LVII marcas grossorum nimium p-orum.
Ita saepius. Ad rem cf. Kiersnowski, Wstęp do numizmatyki p. 54 et 130.
II. transl.
1. dokładny, dokładnie określony, ścisły; exactus, perfectus
InstrAstr p. 66 (saec. XV in.) : quanto instrumentum fuerit maius, tanto cercior erit obseruacio et p-ior.
StMed XIX 2, p. 154 (a. 1444) : modus physionomiandi quidam est p-us; sufficiens et completus et sic non contingit physionomiare in hominibus ex brutis.
Ita saepius.
Dicitur item v. gr. de
causa ( BYSTRZ. AnalPost fol. g VIa et saepius), praedicato ( id. AnalPr fol. c VIIa et saepius) , subiecto ( ib. ), tempore ( SSrSil I p. 176, a. 1482).
2. de sermone: krótki, zwięzły, treściwy; brevis, astrictus, concisus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)