Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PONTIFICALE

Gramatyka
  • Formypontificale, pontificiale, pontificalia, pontificialia
  • Etymologiapontificalis
  • Odmiana -is -ium
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. liber, quo praecepta liturgica ad sacra ab episcopis celebranda pertinentia, continentur
  • II. pl.
    • 1. insignia episcopi sacra celebrantis
    • 2. episcopi munera

Pełne hasło

PONTIFICALE s. PONTIFICIALE, -is n. (pontificalis)
  • S.
  • B.
  • L.
  • K.
I. sg. pontyfikał (rzymski), księga liturgiczna zawierająca zbiór przepisów, dotyczących sprawowania obrzędów religijnych przez biskupów; liber, quo praecepta liturgica ad sacra ab episcopis celebranda pertinentia, continentur
KodKWil p. 56 (a. 1398) : legamus ... ecclesie Wilnensi ... duo p-ia ... in pergameno scripta.
ŹrWaw I p. 20 (a. 1463) : domini conprestarunt p-e olim cardinalis ...cantori ... pro quo promisit reponere librum magis sumptuosum.
Ita saepius. Additur Romanorum ( ArPrawn I p. 349, a. 1510) . Cf. PONTIFICALIS II a.
II. pl. pontificalia s. pontificialia,, -ium n.
1. oznaki godności biskupiej (noszone przez biskupa zwł. w czasie sprawowania świętych obrzędów); insignia episcopi sacra celebrantis
*Dogiel V p. 16 (a. 1243) : p-bus induti ...processione solenni cleri et populi processimus.
ConcPol VI p. 212 (saec. XIV/XV): episcopum ... missas in p-bus celebrare ... decet.
Praec. in sigillorum descriptione
DokPaul p. 134 (a. 1418) : ymago p-bus induta, sub cyboria stans.
KodWp I p. 273 (a. 1423) : in medio sigilli quedam ymago p-bus induta etc.
Ita saepius.
2. czynności, obowiązki biskupie; episcopi munera
ConcPol VI p. 212 (saec. XIV/XV): episcopum ... missas ... celebrare et alia p-ia cum decenti apparatu ... exercere ... decet.
Ib. X p. 406 (a. 1423) : acta sunt hec ... presentibus ... Tylmanno ... episcopo Symbaliensi, vicario in p-bus ... Conradi episcopi.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)