- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
- O.
I.
1.
propr.
dłoń; manus
plana.
Glossae
Pol.
Glp p. 108 : p-as «dlonyą».
GLb p. 72 : p-a «dlon», manus extensa digitis explicatis.Occ. locut. terram palma concludere:
ModlWW p. 16 : rex potentissime ... qui celos formasti et terram p-a concludis.Cf. PALMUS I a.
2.
meton.
(manus
et
abs. ) dłoń (jako miara), piędź; manus plana pro
mensura, cui a digito minimo ad
pollicem longitudo est
HistTart p. 71 : glacies ... congelata est ad spissitudinem unius p-e.
DŁUG. Band. p. 83 : banderium continet in longitudine tres ulnas cum p-a unius manus.
Tom. X p. 319 (a. 1530) : cedere nolunt ... etiam ad p-am manus.Glossae Pol.
DokMp III p. 177 (a. 1446) : fossatum ... facere in latitudine quatuor p-arum, alias «pyandzach».
KodKWil p. 485 (a. 1494) : mellis pullam ad quattuor p-as, alias «czyotyry pyadzy».
II.
A.
de arbore Phoenicis dactyliferae
Linn.
eiusque partibus,
i. foliis, ramis, fructibus.
1.
propr.
2.
meton. et in imagine
(praec.
eccl.
)
a.
gloriae,
triumphi, victoriae
et
abs. palma zwycięstwa, zwycięstwo, pierwszeństwo, sława; signum victoriae, praemium, decus summum, gloria, laus.
b.
martyrii, sanguinis
et
abs. palma męczeńska, symbol śmierci męczeńskiej, nagroda za
męczeństwo; martyrii signum, praemium, honor; inde: męczeństwo;
martyrium
ipsum.
c.
gałązka palmowa, święcona w kościele w ostatnią niedzielę W. Postu;
palmi ramulus, qui in ecclesia in ultima dominica Quadragesimae consecratur.
Inde
α.
dominica, dies, festum (Ramis) Palmarum (Ramispalmarum)
Niedziela Palmowa; Quadragesimae
dominica ultima
*MPH I p. 248 (a. 1018) : pergens civitatem P-as ibidem festivo duxit honore.
KodMp II p. 91 (a. 1253) : datum ... quarta feria proxima ante Ramisp-arum.
StSyn ΙII p. 32 : p-e seu rami arborum in dominica P-arum ... debeant benedici.Ita saepissime. Eodem sensu Palmae ( PommUrk VI p. 189, a. 1323 : consecrare ... lumina in Purificatione ... p-as in P-is.
StSyn VI p. 48, a. 1415-17 : post B-as id est dominicam P-arum.Ita saepius), etiam Rami palmarum ( KodKKr II p. 66, a. 1377 et saepius), Ramispalmarum ( KodKKr II p. 38, a. 1372 et saepius).
β.
feria secunda Palmarum
poniedziałek po Niedzieli Palmowej;
i. q. post dominicam Palmarum
IurMas III p. 103 (a. 1535) : termini communes Lomzenses feria secunda P-arum (nisi leg. post Palmarum).
B.
de aliis plantis
1.
wierzba rokita; Salix
rosmarinifolia Linn.
GLr I
p. 137
.
N. bazie,
gałązka wierzby z pączkami;
surculi salicis cum gemmis
GLt p. 27 : p-a «bagnod».
2.
Christi
et
abs. storczyk;
Orchis sp.
GLr I
p. 133
.
2.
(singulare) iur. gałązka wręczana jako symbol
dokonania czynności
prawnej; ramulus, qui postquam aliquid lege actum est, tradebatur
KsgSądWar p. 41 (a. 1473) : tradidit fratri carnali iuxta iudicium banitum p-am et omne ius.Cf. supra FRONS IV 39,12 sqq.