- F.
- Th. (
- On om.),
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- O.
I.
1.
pałac, siedziba władcy;
principis sedes
BRUNO Qfr p. 34 : ut quamvis iter regis difficile lateat, nemo facile hoc in p-o sciret.
GALL p. 51,6 : Bolezlauus dux ante p-um in curia residebat.
Ib. p. 122,10 : in p-iis regum ac ducum ... victorias recitare.
Dicitur
ducale (
*CodEp III
p. 300,
a. 1479)
, regale (
ArHist XI
p. 169, saec.
XV)
.
Occ.
sacrum :
KADŁUB. p. 84 : sacri comes p-ii Scarbimirus.
2.
apostolicum (sacrum)
et
abs. : kuria rzymska; papae aula
ArPrawn I p. 12 (a. fere 1400) : causa ... super huiusmodi villa in p-o apostolico ... pendet indecisa.
ArHist V p. 319 (saec. XV in.) : sacri p-ii apostolici ... auditor.
DŁUG. LibBen II p. 51 : Iacobus sacerdos … in iure pontificali doctor, exinde auditor p-ii ... effectus.
Dicitur de
palatii stilo:
KodTyn p. 243 (a. 1426) : constitutionibus apostolicis stylo p-ii ... non obstantibus.
KodUJ II p. 148 (a. 1454) : notarius in huiusmodi causis ... scribat ... in eisdem constitutionibus et ordinationibus apostolicis stilo p-ii.
3.
pl.
caeli, regni caelestis
et
abs. : pałace niebieskie,niebo (zbawionych);
caelum, Dei beatorumque sedes
CantMAe nr. 7, v. 2a (ante a. 1346) : cum iam sis assumpta ... ad celi p-a BVMaria.
Ib. nr. 29, v. 2a (saec. XIV) : per celorum spacia resonat p-a.
DŁUG. Hist. IV p. 527 : regni coelestis pro meritis suis ... p-a ingressus.
StPPP VII p. 573 (a. 1504) : ad p-a celestis patrie ... aspirari.
Opp.
mundi
świat doczesny; hic mundus
ArPrawn I p. 248 (saec. XV in.) : in hoc mundi p-o.
II.
A.
1.
(okazały) budynek mieszkalny; domus (ampla)
CIOŁ. Lyr. p. 155 : tu Cracovia ... intueris ... preclara p-a.
AGZ XI p. 396 (a. 1453) : coram domo aut p-o Cios ... civis Crosnensis.Ita saepius.
N.
iuncturam
palatii domus :
CracArt I p. 252 (a. 1482) : in domo p-ii.
ŹrWaw III p. 36 (a. 1518) : in domo p-ii domini episcopi.
N. in
imagine
linguae:
GŁOG. Phys. fol. B Ia : dicitur ... palatum quasi linguę p-um.
2.
budynek użytkowy (dla celów
gospodarczych lub
handlowych); aedificium rei domesticae vel mercaturae exercendae aptum
KodWp II p. 159 (a. 1298) : damus ... auctoritatem in civitate nostra Gedansk ... p-um construendi, in quo ... mercimonia reponant et omnes ... causas iudiciarias ... habeant iudicare.
StPPP VIII p. 164 (a. 1385) : terminum ... pro orreo ... et p-o, cleta.
DŁUG. Hist. IV p. 161 : in domo ... pecus ... frumentum et omnem supellectilem condunt Samagittae nec alia aedificia, coenacula, p-a, promptuaria aut cameras vel stabula norunt.Ita saepius. Additur a. gen. explic. , v. gr. molendini ( RachJag p. 283, a. 1394) , braseatorii ( KsgRWar I p. 287, a. 1512) . b. constr. sq. cum :
StPPP XII p. 530 (a. 1524) : p-um cum tecto stramineo simplici.
MIECH. Chr. p. 232 : Casimirus rex in circo Graccoviensi p-um cum officinis ad uendendum pannos et mercantias ... extruxit.
B.
1.
(duży) pokój, komnata, sala (zwł. na piętrze);
conclave (magnum), praec. superius situm
KodWp VI p. 352 (a. 1387) : datum et actum in monasterio Landensi ... in p-o ligneo domini Johannis abbatis.
DokKKr II p. 319 (a. 1439) : actum et datum ... in p-o domus monasterii Claraetumbae.
AGZ ΧII p. 340 (a. 1470) : in edificacione domus ... due stube, p-um, caminata ... granarium.Glossa Pol.
RFil XXV p. 156 (saec. XV med.med) : «na trzemye» in p-o.
Syn.
sala (magna:
StPPP ΧII p. 445, a.
1508
; salum:
CodSil XV
p. 43, a.
1438)
.
Additur
a. gen.
explic.
,
v.
gr. nigrae stubae (
KodKWil
p. 715, a.
1506)
vel qualitatis consilii (regis
Tom. IV
p. 330, a.
1523)
. b. adi.
,
v.
gr. album (castri Cracoviensis:
RachKról
p. 3, a.
1471)
, ligneum (cf.
; cum camino:
ŹrWaw II
p. 83, a.
1508)
, magnum (
RachWaw
p. 94, a.
1526).
2.
sień, przedsionek, podcienie; peristylium,
vestibulum
DokMp I p. 245 (a. 1389) : domum, scilicet stubam et p-um in eadem curia ... de novo aedificare.
MPH I p. 889 (saec. XIV ex.ex) : maiorem domum muratam ab interno ... reformavit, videlicet stubam refectorii, p-um ante stubam, hallam ante p-um.
ARect I p. 63 (a. 1473) : in p-o ante testudinem domus.
MatLub p. 22 (a. 1489) : communi populo ante stubam in p-o pretorii remanente.Ita saepius. Glossae Pol. et Germ.
StPPP II p. 816 (a. 1476) : in eadem domo cameram in p-o sitam in sinistra parte alias «wsedlwschy s przisyonku do syeny».
Biecz p. 69 (a. 1544) : p-um alias «ein Vorhaus» (Germ. ).Occ. simili sensu pl.
StPPP VI p. 243 (a. 1523) : a «thassowanye» (i. a tabernis mercatoriis statuendis ) sub p-iis hospitii.
3.
kondygnacja, piętro;
contabulatio, contignatio
APozn II p. 358 (a. 1498) : est consuetudo elevare murum ad altitudinem duorum p-orum a terra.
AKap Sąd ΠΙ p. 183 (a. 1514) : quando finiet p-um utrumque inferius et superius.
CracImpr p. 97 (a. 1522) : in eadem turri 4 p-a exstruere debebunt ... in quorum primo et inferiori p-o stubellam parvam ... exstruere debebunt.
Syn.
pavimentum
(
ŹrWaw I
p. 85, a.
1487).
Glossa
Pol.
CracArt II p. 283 (a. 1533) : stuba in p-o alias «na piątrze» super testudine cum fenestra.Occ.
α.
strop; cubiculi
tectum
StPPP XII p. 468 (a. 1533) : in medio eius stubae locata est statua sustentans totum p-um stubae ... quia nonnullae trabes illius p-ii fractae apparent.
β.
podium;
tabulatum
SSrSil VII p. 204 (saec. XV ex.) : consules et communitas Wratislaviensium prestiterunt homagium publice in foro, ubi constructum fuit solitum p-um regi.
III.
nat.
leporis
pępawa dachowa; Crepis
tectorum Linn.
GLr I
p. 340
.