Ogólne
Pełne hasło
Więcej

ORTILEGIUM

Gramatyka
  • Formyortilegium, hortilegium, ortelagium, orthilegium, ortholegium, ortileium, ortolegium
  • EtymologiaPol. ortyl
  • Odmiana -ii
  • Część mowyrzeczownikrzeczownik
  • Rodzajnijakimęski
Znaczenia
  • sententia a iudicio vel lata vel ferri proposita, praec. praeceptum a iudicio superiore iuris Teutonici datum
    • a.
    • b.

Pełne hasło

ORTILEGIUM, -ii n. scr. hortilegium,,ortelagium,,orthilegium,,ortholegium,,ortileium,,ortolegium (Pol. ortyl) [generis m. ?
StPPP II p. 909 (a. 1496) : ad eundem o-um.]
decyzja prawna, orzeczenie sądu, zwłaszcza pouczenie prawne sądu wyższego prawa niemieckiego, (a także) propozycja wyroku; sententia a iudicio vel lata vel ferri proposita, praec. praeceptum a iudicio superiore iuris Teutonici datum
KsgPrzem I p. 225 (a. 1434) : stetit ... iudicium super Franczkelin super o-um.
OrtWp p. 5 (a. 1435) : o-um vulnerum sanguinis.
StPPP XI p. 240 (a. 1460) : stans in iudicio ... audiens litteram de iudicio seu o-um ... posuit memoriale.
APozn III p. 59 (a. 1503) : ex decreto o-ii Magdeburgensis iurare debuit.
Ita saepius.
Explicat et glossam Pol. affert
GLcerv p. 622 : sententia seu o-um non est aliud nisi decretum et decisio, quam iudex in iudicio facit, per quam vnum absoluit et alium condemnat.
Id. p. 722 : o-um ... «ortel».
Syn. et iuxta posita
littera de iudicio ( StPPP XI p. 240, a. 1460) , interrogatio ( ArHist X p. 135, a. 1516) , ius ( OrtWp p. 53, saec. XV) , sententia ( AGZ XVI p. 440, a. 1514) .
Iuncturae verbales
ortilegium canit ( AGZ XVI p. 401, a. 1485) , transit ( OrtWp p. 64, saec. XVI) ; ortilegio contradicere ( StPPP IX p. 39, a. 1449) ; ortilegium audire ( ), attemptare ( PP III p. 61, a. 1438) , consentire ( StPPP II p. 909, a. 1496) , edere ( ib. p. 905, a. 1495), edicere ( PP III p. 175, a. 1449) , emere ( OrtWp p. 46, saec. XV , cf. ), extrahere ( AGZ XV p. 250, a. 1487) , facere ( OrtWp p. 7, a. 1450 et saepius), ferre ( DŁUG. Op. p. 634 ) , frangere ( StPPP II p. 910, a. 1497) , inferre ( ib. p. 915, a. 1496), invenire ( ib. p. 909, a. 1496), mutare ( OrtWp p. 64, saec. XV) , permittere ( ib. p. 64, saec. XV), perpetrare ( StPPP IX p. 62, a. 1467) , portare ( ib. IX p. 63, a. 1467), practicari ( ib.II p. 911, a. 1496), sententiare ( ib. p. 909, a. 1497).
Constr.
a. sq. gen. obi. (cf. ) et subi.
StPPP IX p. 39 (a. 1449) : o-um domini Nicolaij.
ArPrawn V p. 375 (a. 1476) : o-um scabinorum.
Ita saepius.
b. sq. de :
PP III p. 175 (a. 1449) : o-um de iudicio bannito.
OrtWp p. 63 (saec. XV) : o-um de querelis.
Ita saepius. Cf. ORTELIUM.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)