- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- A.
- N.
- K.
CorpJP III p. 452 (a. 1519) : in tali accidente servo in via occurso dominus ipsius, qui eum ad iter compulit, erit in culpa.gerundivum sensu part. praes.
StCrac p. 124 (a. 1582) : cassando ... promissiones ... capitulares de conferenda ... domo canonicali vacacione quavis occurrenda.]
I.
1.
a.
(de animantibus) wybiegać naprzeciw, wychodzić na spotkanie, spotykać;
adversus aliquem ire, obvenire, obvium fieri vel
esse.
Glossae
Pol.
RFil XXIV p. 75 (saec. XV in.in) : o-erunt ei «potkali gy».
Ib. p. 359 (saec. XV med.med) : o-es «sedkasz».
N.
locut.
is, qui occurrit
ten, kto się trafi, ktoś przypadkowo spotkany;
quilibet obvius
Tom. V p. 151 (a. 1520) : non bene tam ardua negotia mittuntur per eos, qui o-unt, lento enim transitu tales ... veniunt et redeunt.
Simili sensu part. praes. loco subst.
occurrens,,
-ntis
m.
cf.
s.
v.
N.
(sensu hostili): zabiegać drogę, stawiać
opór; obviam niti.
Additur
ad resistendum (
KodWp I
p. 151, a.
1234)
, ad repellendum
(
ib. III
p. 426,
a. 1374),
item
proelialiter (cum aliquo :
CodEp II p. 287, a. 1431) : si unus nostrum cum ipsorum Prutenorum decem debeat prelialiter o-re).
N.
locut.
ad primam aciem
(in imagine) natychmiast;
statim
DŁUG. Op. p. 424 : Chelmensi episcopo ... scindere episcopatum ... Cracoviensem ... molienti velut ad primam aciem o-ns.
b.
(de rebus) stanąć na drodze, znaleźć się
naprzeciw; ex adverso apparere, v.
gr. de ecclesia (ex directo:
DŁUG. Op.
p. 227
)
, ponte (
id. Hist. I p. 157 = I
p. 221
ed.nov.
).
N.
locut.
confugio
dać schronienie;
refugium praebere
StPPP X p. 66 : si quandoque domorum tegumina vel papilionum beneficia confugio o-erunt.
Constr.
(ad a—b): abs.
vel sq. dat.
2.
stykać się, przylegać, przystawać; adiacere, adhaerere
(alicui rei).
N.
constr. sq. acc.
PP II p. 19 (a. 1447) : que prata o-unt fluuium.
II.
A.
1.
pojawiać się, nadchodzić; obvenire, adesse, fieri.
N.
de
pecunia
wpływać; redire
KodUJ I p. 37 (a. 1401) : centum marcae ex vacatione beneficiorum o-ntes.
2.
zachodzić, występować, mieć miejsce; praesto esse, exstare,
exsistere.
Praec. de
abstr. ,
v.
gr. de
necessitate
sim.,
notitia (
VITELO Opt.
p. 412
)
, taedio
(
id. Persp.
p. 128
), item de
causa
iur.
(
KsgCzer
p. 193, a.
1418
et saepius). Additur
constr.
a.
sq.
circa :
HESSE Quaest. p. 415 : dubia circa definitionem o-ntia.b. sq. inter (aliquos) saec. XV. Rarius de concr. , v. gr. de gaio (i. nemore KodWp III p. 288, a. 1366) , fodina ( MatGórn p. 287, a. 1578) , moneta ( AGZ XI p. 65, a. 1431) , piscibus ( KodWp III p. 398, a. 1373).
N. locut.
res occurrentes
bieżące sprawy, wydarzenia; facta, quae
instant
DŁUG. Hist. IV p. 308 : deliberationes ... super rebus publicis ... et aliis o-ntibus.
Ib. V p. 142 : consilia habita sunt de rebus o-ntibus.
Simili sensu abs. loco subst.
occurrentia,,
-ium
n.
?
*CodVit p. 21 (a. 1390) : in cunctis o-ntibus, que honorem ... Ordinis Cruciferorum ... concernerent.
3.
przybywać, przystępować do czegoś; aliquid agendum
aggredi (saec. XV).
Constr.
a.
sq.
ad. b.
sq.
pro :
KodPol IV p. 170 (a. 1484) : homines liberi ... presto sint et o-ant pro ... castri conservatione.
B.
1.
zdarzać się, przytrafiać, przypadać;
accidere, contingere.
Constr.
abs. vel sq. dat. personae. Additur
gerundivum
faciendum (
KodMp II
p. 175, a.
1289)
, considerandum (
NIC. BŁ. Serm. I
p. 33
et saepius).
Praec.
in malam partem, v. gr. de
damnis (
KodLit
p. 140,
a. 1411)
, peccato (
NIC. BŁ. Tract. fol. c Vb)
.
Occ.
de
aequalitate
(i. iustitia
KodLit p. 181, a. 1414 : ut ... nobis aequalitas aliqua ab ipsis ... o-isset).Occ. wypadać, przypadać; cadere, incidere, praec. de festis eccl., item de sermonibus (per anni circulum: JAC. PAR. Serm. fol. Ob) .
2.
a.
animo, cogitationi, in mente(m)
et
abs. : przychodzić na myśl: in mentem venire; item
(cordi et) memoriae (
CIOŁ. Lib. I
p. 28
;
AAlex
p. 99, a.
1502).
;
b.
visui (ad visum), conspectui
sim.: ukazać się;
apparere.
c.
auribus
dać się słyszeć; ad aures venire, audiri
(
PreussUB I
2,
p. 117, a.
1261)
.
III.
A.
1.
przychodzić z pomocą, pomagać, wspierać; succurrere,
adiuvare, opitulari.
Additur constr. sq.
cum :
StPPP X p. 35 : michi pro paupertatis onere cum quinque sexagenis o-re non recusetis.
2.
wychodzić naprzeciw (życzeniom), wyrażać zgodę; satisfacere, morem gerere,
v. gr.
(alicuius) beneplacitis (
FormJ
p. 54
)
, iustis precibus (
PommUrk V
p. 139, a.
1313)
, voluntati (grato
consensu
ib. II
p. 473, a.
1282)
, votis (ultro et
officiosissime:
Tom. III
p. 366, a.
1515)
.
N.
locut.
vicissitudine
odwzajemniać się, okazywać wdzięczność;
gratiam mutuam referre
KodTyn p. 146 (a. 1366) : vicisssitudine aequa vobis laeto animo o-re affectantes, damus vobis ... fraternitatem nostram.
B.
1.
przeciwstawiać się, zapobiegać; se
opponere, ccurrere.
Additur
abl.
cura debita (
KodPol I
p. 45, a.
1242)
, salubribus remediis
(
KodMp IV
p. 476, a.
1448)
vel
adv.
prudenter (
DokLub
p. 186, a.
1410
et saepius),
tempestive et salubriter (
*CodEp III
p. 53,
a. 1450).
2.
sprzeciwiać się słownie, odpowiadać (na
zarzuty); respondere (obiectis; saec. XV).
Constr.
ad
1—2:
abs.
vel
sq.
dat.