- F.
- G.
- Bl.
- L.
- A.
I.
propr. teraz, obecnie,
w tej chwili; hoc tempore, in
praesenti.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 73 (saec. XV) : n-c «nine».Occ.
α.
per abundantiam repetitur(
Tom. IX
p. 12,
a. 1526
:
nunc nunc),
vel additur
in (
KsgŁawKr p. 17, a. 1367 : manebit quietus ... in n-c et semper).
β.
loco
adi. obecny, teraźniejszy;
praesens,
hic.
Praec.
phil. t. t. (loco subst. cf. Gr.
τὸ νῦν)
moment jako punkt w czasie; temporis punctum
STOB. Parv. fol. D IIa : inter duo n-c cadit tempus, in quo sunt infinita n-c.
WROCŁ. Epit. fol. e IVb : tempus diuiditur et continuatur per n-c, quia sicut se habet punctus ad lineam, ita n-c ad tempus.
Ib. fol. e Va : n-c est numerus illius, quod fertur, id est mobilis.
Ib. fol. k IIa : omne n-c in tempore est principium futuri et finis preteriti, eo quod omne n-c habet ante et post et prius et posterius.
Syn.
instans temporis
(
ib. fol. e Va).
Additur
gen.
temporis (
id. EpitConcl fol. b
IIIa
;
; in tempore
id. Epit. fol.
k IIa
), diei (
ib. fol. e IVb
).
Opp.
aeternitatis
(
id. EpitConcl fol. b IIIa
).
Distinctiones potiores
physicum
(opp.
vulgare
id. Epit. fol. h IIa:
n-c physicum ... est illud ...
quod est indiuisibile copulans
partes temporis adinuicem ... n-c vulgare ... est pars preteriti vel futuri propinqua
parti n-c
); porro distinguitur
α.
formale
ib. fol. e IIb : n-c ... formale est discretio anime, qua discernitur prius et posterius in motu (opp. materiale et subiectivum ib. infra : n-c manet in toto tempore ... hoc est verum de n-c subiectiuo et materiali, non autem de n-c formali).
β.
primum
(
ib. fol. k IIa:
primum n-c, quo incepit tempus
);
opp.
praesens (
ib. fol. f Ia
).
γ.
signatum
ib. fol. e IVb: hora XXIIII potest dici n-c signatum ipsius diei naturalis, quia terminat diem naturalem.Praeterea initians (opp. continuans, terminans ib. fol. e IVb) , continuativum(opp. terminativum vel terminatum, cf. su pra II 1189,55 sqq. et WROCŁ. Epit. fol. e IIb) .
II.
transl.
1.
a tymczasem, ale teraz;
sed, ergo,at (saec. XVI in. ).
2.
więc, w takim razie, a zatem;
ergo, igitur (saec. XVI).
III.
in certis quibusdam iuncturis et
locut.
ad I—IIspectantibus
1.
a. hic et nunc cf.
supra II
751,26
sqq.
b. nunc et ammodo cf.
supra I 484,25
sqq.
c.
nunc ...
nunc
już to ... już to; cum
...
tum.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 363 (saec. XV med.) : n-c «tele» superbum, n-c «thele» elatum ... n-c «thele» luxuriorum.
d.
ut nunc
jak na razie, w obecnym stanie rzeczy;
rebus sic stantibus, praesenti rerum statu.
N.
bonum ut nunc
dobro chwilowe, doraźne; momentaneum
VITELO Epist. p. 6 : est anima dirigens se ipsam secundum potentiam intellectivam a bono ut n-c momentaneo ad simplex bonum.
Ib. supra: incipit anima hominis esse perversa ... et movetur a bono ut n-c et movet corpus ad prosecutionem illius, relicto bono simpliciter, essentialiter movente.Ita saepius. Simili sensu consequentia ( supra II 1035,16 sqq. et BYSTRZ. Top. fol. s VIIIa) , inesse ( supra V 496,54 sqq.).
3.
a.
de die certa
proxime (proximum) nunc venturus
najbliższy (od teraz);
qui hanc diem proxime sequitur
KsgŁawKr p. 2 (a. 1365) : pecuniam super festum Pasce proxime n-c venturum persolvere.
StPPP VIII p. 47 (a. 1381) : terminum ad colloquium proximum n-c venturum habent.
Ib. p. 365 (a. 1394) : ad primos terminos n-c venturos post diem b. Alberti n-c venturum.Ita saepius.
b.
nunc proximo
w najbliższym czasie, w czasie najbliższych roków sądowych; proximo
tempore, proximo iudicio
StPPP VIII p. 273 (a. 1388) : Henricus dixit se non habere terminum Cracouie n-c proximo.
c.
nunc tempore
wtedy; tum, illo
tempore
DokKKr I p. 264 (a. 1401) : n-c tempore ipse occupavit et rapuit ipsas decimas.
d.
nunc temporis
teraz, w
chwili obecnej; hoc, praesenti tempore
ArPrawn X p. 305 (a. 1410) : requirentes si ... Martinus ab ipsis n-c temporis in presenti termino wlt recipere fassiones per iuramenta.
Ib. infra: n-c temporis locum non habet appellandi et provocandi contra sentenciam.
APozn I p. 431 (a. 1470) : fideiusserunt pro Paulo ... qui n-c temporis non est presens.
KOMOR. Fr. p. 159 : dicebant non esse necessaria talia signa n-c temporis, quia mater Ecclesia est in fide radicata.