Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NEGOTIOR

Gramatyka
  • Formynegotior, negocior, negotio, negocio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ari, -atus sum -are
Znaczenia
  • I. propr. mercari, lucrari.
  • II. transl.
    • 1. quaerere, expetere
    • 2. agere, tractare
  • III.
    • 1. litem inire
    • 2. capere, tenere
    • 3. agrum arare

Pełne hasło

NEGOTIOR s. NEGOCIOR, -ari, -atus sum et NEGOTIO s. NEGOCIO, -are
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • H. (s.
  • v.
  • negotianda,
  • -orum
  • n.)
I. propr. uprawiać handel, prowadzić transakcje celem osiągnięcia zysku; mercari, lucrari. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 359 (saec. XV med.med) : n-amini «zyskuyczye, robothuycze»; n-ret «vrobyl, zyskał».
Ib. X p. 142 (saec. XVI in.in) : «kupczicz» n-ri.
Praec. in imagine refertur ad ea, quae ad vitam aeternam adipiscendam pertinent (alluditur ad Vlg. Math. 13,45 sqq.)
KodKKr II p. 317 (a. 1407) : hos consulte agere et n-ri salubriter, qui... pro transitorijs perpetua studuerunt comparare.
DŁUG. Op. p. 243 : nunc ... laborandum .. operandum est, nunc insuper n-ndum et ad pretiosam margaritam comprehendendam .. insistendum.
KodUJ II p. 246 (a. 1465 ) : cupientes ... consulte n-re coelestia pro terrenis.
II. transl.
1. zabiegać, starać się o coś; quaerere, expetere
MARTIN. OP. Serm. p. 358 nlb. : Maria circa illud, quod amittere non potuit, tamquam circa optimam partem n-ri elegit (alluditur ad Vlg. Luc. 10,42]).
Ib. infra: ipsa anima ... a plerisque reijcitur, magis circa alias res n-ndo.
SCARB. Sap. III p. 105 : dum tempus est, n-tus aeterna non fueris.
2. zajmować się czymś, postępować; agere, tractare
VITELO Persp.(U) I p. 276 : eodem modo n-ndum est in columpnis.
DANT. in
Tom. XII p. 224 (a. 1530) : surgens ex symposio quasi aliud quidpiam n-turus discessit.
N. constr. ad
I—II: indicatur obi. a. sq. acc., cf. supra 662,51 et
Visit. p. 135 (a. 1511) : licebit ... cervisiam propinare et alias res sive merces n-ri et vendere.
N. figuram etymologicam
negotia :
KsgŁawKr p. 197 (a. 1397) : aliorum negotiorum, que secum ... n-re aut quomodolibet disponere habuit.
b. sq. circa cf. c. sq. in c. abl. , cf. supra 6. indicatur quocum: sq. cum, cf. supra 14 et
AAlex p. 64 (a. 1502) : mercatores et negotiatores universos quibuscumque n-ri consueveritis.
III. singularia
1. wstąpić w spór; litem inire
*CodVit p. 989 (a. 1409) : si rex Polonie cum rege Hungarie n-turus esset, tunc non debet ei dux Witoudus contra regem Ungarie auxilium prebere.
Cf. NEGOTIUM I B 2.
2. zajmować, pociągać; capere, tenere
COPERN. OpM p. 120 : quum ... nos sirenarum voluptatum resonantiae n-entur ... Penelopes imitabimur coniugium (Gr. σειρηναίων ἡμᾶς ἡδονῶν περιπολοῦσιν ἠχήματα).
3. uprawiać rolę; agrum arare
Gramm. p. 217 (saec. XIV) : n-or, aro agrum, inde negocium.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)