- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- A.
- Ha.
- N.
[dat.
sg.
manu :
DANT.
p. 26,
v. 514
:
cuncta ... fortunae succubuere manu.
Cf. Th.
VIII 342,50 sqq.]
I.
propr. ręka;
membrum hominis, quo tangitur, prehenditur,
scribitur.
N.
palma (vola) manus
dłoń. Glossa
Pol.
GLcerv p. 769 : vola m-us «dłoń».
Iuncturae nominales
a. manuum officium (i.
facultas
AKapSąd II
p. 767, a.
1511)
, labor (in conducendis lignis:
JAC. PAR. RefEccl
p. 233
).
b.
iur.
α.
causa manus
i. quae de manus laesione agitur
KodPol I p. 119 (a. 1286) : in omni causa judiciaria capitis, m-us, mutilacionis membrorum, quacunque sanguinis effusione ... respondere ... debeant.
KodWp I p. 27 (diploma spurium saec. XIII) : iudicium ... de omni causa tam capitali quam m-us ... abbati do.
β. poena manus amputandae
(
KodWp II
p. 170, a.
1299
;
PP II
p. 107, a.
1450
;
inde manu persolvere homicidium:
IurMas I
p. 58, a.
1390)
; simili sensu sententia manus
(
PommUrk III
p. 22, a.
1287)
; item super manum et collum iudicare (
KodPol III
p. 270, a.
1361)
.
Iuncturae verbales sollemniores
α.
manus complicare
(cf.
),
componere (
AKapSąd II
p. 196, a.
1455)
, exhibere (
SSrSil VII
p. 202, a.
1469)
, (ex)porrigere (
CodEp I 1,
p. 135,
a. 1443
; alicui :
DŁUG. Op.
p. 38
)
, erigere (
CodEp II
p. 404, a.
1492
;
AGZ XVI p. 254, a. 1494 : super me m-um ... erexit alias «wczyągnal szya»), (e-, sub-)levare ( DokMp I p. 417, a. 1418 et saepius; cf. tamen sensu transl. 113,14), intingere (bursae: DŁUG. Op. p. 104 ) , mittere ( ModlWW p. 17 ; ; in peram: DŁUG. Op. p. 104 ) , regere ( VKyng p. 735 ).
β. manibus frangere (cf.
).
Praec.
in iudicio
a.
de iure iurando praestando
α.
manus
(sic)
tangere
(praec.
in
locut.
manibus tactis)
dotykać ręką (krucyfiksu lub Biblii) przy
składaniu
przysięgi; manu tangere,v.
gr.
ad signum Sanctae
Crucis (
AGZ XIII
p. 4, a.
1436)
; Sacras Scripturas (
AKapSąd II
p. 94, a.
1434)
, ad Passionem Domini
(
ZabDziej II
p. 569,
a. 1489).
β. manu probare (
ArHist III
p. 305,
a. 1411
; simili sensu suppendiare:
StPPP II
p. 840, a.
1481
; item cum manu sua docere:
ZapSądWp I
p. 58, a.
1401)
, (manuali) propria manu ponere (i. testari
CodSil XV
p. 168, a.
1441)
vel confiteri (
APozn II
p. 46, a.
1475).
γ. unica (sola) manu (i. solum) abiurare (
ArPrawn VII
p. 244, a.
1566)
, se expurgare (
SchlUrk
p. 295,
a. 1235
;
Ztschr. XLVI
p. 205, a.
1427)
, iuramentum praestare
(
ŁASKI ComPriv
fol. 190a
)
;
item manu mettertia (i. cum duobus testibus
ŹrWaw I
p. 58, a.
1478
;
AKapSąd III
p. 326,
a. 1533)
, metquarta (
JANKO
p. 692
)
, metsexta (
DŁUG. Hist. IV
p. 349
)
, quinta (
AKapSąd II
p. 526, a.
1441)
, septima (
CodPom I
p. 951,
a. 1252).
Inde meton.
manus
zaprzysiężony świadek; testis
iure iurando obstrictus
*SchlUrk p. 273 (saec. XIII) : innocenciam suam ostendet septuaginta m-bus adhibitis.
ArPrawn X p. 261 (a. 1408) : Ffenka querelas omnes Andirlini ... debet evadere per unam m-um prestito iuramento corporali ... coram Deo.
b.
de sollemni promissione, obligatione sim.
α.
manum dare
uroczyście przyrzec wkładając rękę w dłoń drugiej osoby;
manu in alterius manum imposita spondere, v.
gr.
in signum fidei (
KodWp V
p. 67, a.
1405)
, super aliqua re (iudici:
AGZ XI
p. 246, a.
1444
;
ib. XIV
p. 238, a.
1447
; cf.
supraIII 792,33
sqq.). Simili sensu manum stipulare
(iudici
AGZ XVI
p. 139, a.
1477),
praec.
in formula
manu stipulata (manibus stipulatis) se obligare, promittere, spondere
sim.(
AKapSąd III
p. 371, a.
1479
;
ŹrWaw II
p. 68, a.
1507
et saepius); eodem
sensu manu stipulante (
ŹrWaw I
p. 9,
a. 1453
;
AKapSąd II
p. 233, a.
1463),
item per stipulationem manus (
CodVit
p. 578, a.
1422)
, per manus suas (
AKapSąd II
p. 649, a.
1483)
.
Praeterea manus pacis et concordiae praestare
(
PommUrk II
p. 14, a.
1254)
, manu (manibus) (com)promittere (
CodVit
p. 847, a.
1429
;
KsgGrWp I
p. 330, a.
1399)
, manu consentire (
StPPP IX
p. 22, a.
1530)
, de manu ad manum fidem praestare sim. (
PommUrk III
p. 245,
a. 1295
et saepius).
Locut.
a.
adv.
α. manu et labore (
DŁUG. Op.
p. 316
)
, manu et omni studio (
CALLIM. Hist.
p.
44,31)
, manu et verbo (
DŁUG. Hist. IV
p. 120
;
;item ore et manu:
Dogiel IV
p. 223,
a. 1521).
β.
manu caeca
po omacku; tactu,
palpando (
DŁUG. Hist. III p. 216 = V
p. 236
ed.nov.
).
γ.
manu vacua
rozrzutnie, w sposób marnotrawny;
profuse, prodige
ArPrawn IV p. 52 (saec. XV ex.) : nisi ... bona ... inaniter et m-u vacua dissiparet.
δ.
manibus (et) pedibus
z całych sił; omni studio (saec. XVI).
b.
c.
prp.
α. a manu
(loco appositionis) in locut.
munus a manu
symonia; munerum ecclesiasticorum
nundinatio
JAC. PAR. II p. 238 : de munere ab obsequio et a manu (inscriptio operis ).
β.
ad manum
pod ręką;
in promptu (saec.
XV—XVI).
N. loco
appositionis
res de manu ad manum
rzeczy podręczne; quae in promptu sunt
(
CracArt II
p. 40, a.
1505)
.
γ.
de manu
od ręki, natychmiast; illico, statim
PommUrk II p. 387 (a. 1278) : hospes, qui de m-u vendit massam allec.
StPPP VIII p. 116 (a. 1384) : de m-u pecunias dedit.Cf. tamen sensu diverso infra 54 sqq.
δ.
inter manus
w obecności, na oczach;
coram (saec. XV).
ε.
per manum
(-
us)
za pośrednictwem, drogą przekazu;
intercedente aliquo.
Cf.
sensu diverso 112,3 sqq.
ζ.
prae manibus
blisko; prope
(saec. XVI).
η.
super manum
za poręką; cavente
aliquo (
KodLit
p. 30, a.
1323)
.
c.
verbales
α.
manum superiorem tenere
brać górę;
superiorem esse,
praevalere
BRUNO Pass. p. 202 (= p. 18 K.) : antiqua consuetudo superiorem m-um tenuit.
Opp.
(victas) manus dare
ustąpić;
cedere, minime
resistere,
cf.
supra III 792,46 sqq.
β.
manus alicuius claudere
związać ręce, uniemożliwić działanie; constrictum tenere, impedire
AAlex p. 251 (a. 1503) : confirmatione pacis perpetuae simpliciter obtenta clauderentur m-us regis.
γ.
manus excutere ab aliqua re
wstrzymać się od czegoś; abstinere, cf.
supra III 1366,30 sqq.
δ.
manus munificas aperire
okazać hojność;
munificum fieri
(
DokMp I
p. 214, a.
1382).
ε.
sub manus succedere
i. q. facile fieri (saec. XVI).
II.
meton.
1.
de rebus concr.
a.
rączka, uchwyt?
manubrium?
RachJag p. 285 (a. 1394) : carpentariis ... pro II m-bus ad molendinum in Wsce.
b.
sensu non satis certo
ZabDziej II p. 321 (a. 1486) : coleria aurea cum m-bus.
2.
de mensuris
a.
piędź, miara długości odpowiadająca odstępowi między
kciukiem i środkowym palcem rozpostartej ręki; spatium, quod inter digitos pollicem et medium extensos distat
PommUrk V p. 174 (a. 1314) : sit aque profunditas ad duos pedes et unius m-us.
*Ztschr. VIII p. 465 (a. 1460) : ad altitudinem unius m-us.
b.
naręcze?
fascis, quae manibus prehendi potest?
*Tom. XIV p. 342 (a. 1532) : mitterem eisdem m-um unam papiri.
c.
(sensu latius
transl. ) strona;
pars.
Praec. in locut.
adv. ,
v. gr.
ad manum sinistram; item (a) dextra manu
(
KodPol III
p. 226, a.
1349
;
DokRad
p. 29,
a. 1416
; ad dextram manum:
KodWp V
p. 315,
a. 1421)
, versus manum dextram et sinistram (
KodUJ II
p. 61, a.
1446)
.
III.
transl.
1.
władanie, władza;
potestas, dicio.
Additur
adi. opulenta
(e Cic. Inv. 1,53,102
CALLIM. Rhet.
p. 55
)
, saecularis (
DokMp VIII
p. 306, a.
1445
;
KOMOR.
p. 316
).
N. locut.
a.
c.
prp.
de (ex) manu alicuius
z ramienia;
auctoritate,
v.
gr.
statuere (
CodVit
p. 72, a.
1401)
,
constituere (aliquem
prolocutorem:
StPPP IX
p. 34, a.
1431).
N.
formulam
ex forti manu regali (
AGZ XVII
p. 418,
a. 1504).
Simili sensu
per manum :
NIC. BŁ. Serm. I p. 38 : locus, status et gradus, quae habent peccatores per m-um diaboli.
b.
verbales
α.
manui alicuius se includere
poddać się pod władzę; potestati se subicere (
MARTIN. OP. Serm.
p. 331
).
β.
manibus alicuius se compromittere
zdać się na łaskę; se voluntati et arbitrio alicuius permittere (
DokImbr
p. 100,
a. 1396)
; simili sensu
se in manus alicuius dare:
KsgSądWar p. 46 (a. 1483) : nullum verbum contra actorem respondit, sed pro omnibus proposicionibus se in m-us domino suo dedit alias «na miłoscz».
γ.
in manus alicuius tradere
sim.:
wydać; reddere
(saec. XVI).
δ.
in manu (manibus) alicuius (situm) esse
być w mocy, pod władzą;
i. q.
in potestate.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 601 : in m-u est et in m-bus vtrumque accipitur pro eo, quod est in potestate «w rękach to iest».
2.
posiadanie, własność;
possessio.
N. locut.
α. manibus vel
in (ad) manus alicuius assignare (
AGZ V
p. 109, a.
1441
; resignare:
DokWp
p. 350, a.
1289
et saepius), conferre (
KodMaz(K)
p. 492, a.
1241
; inferre:
CodSil(M)
III
p. 143,
a. 1226)
, reducere (
*LhnUrk I
p. 24, a.
1479)
,
item amittere et perdere (bona:
IurMas II
p. 141,
a. 1511)
, solvere, succumbere (vadium:
AGZ XVIII
p. 153, a.
1478).
β.
manus alicuius tangere
przypadać komuś;
alicui obtingere (
StVic
p. 395,
saec. XV),
item ad manus alicuius cedere (
DŁUG.
Hist. III
p. 369
)
, devenire (
PP V
p. 118, a.
1428)
, devolvi (
AGZ XVI
p. 429, a.
1503).
γ. apud manus alicuius esse (
LhnUrk I
p. 42, a.
1491)
.
δ. a (de) manibus alicuius eximere (
DokMp VII
p. 135, a.
1423)
, eliberare (
*Dogiel I
p. 107,
a. 1506).
Item
(de bonis) exire (
TArch
p. 29,
a. 1409)
, transire (
StPPP VIII
p. 461, a.
1398)
.
3.
siła, (prze)moc; vis
(praec. in malam partem).
Dicitur
potens ac violenta (
KodMp IV
p. 61,
a. 1399).
Praec.
in locut. adv.
(in) manu
armata et hostili (
StPPP VIII
p. 947, a.
1400)
, bellica (
PommUrk V
p. 382, a.
1318)
, forti (
HERBORD
p. 45
;
CodEp II
p. 285, a.
1431)
;, gravi (
MARTIN.
OP. Chr.
p. 56
)
, potenti (
CodEp III
p. 99,
a. 1458
et saepius), violenta (
AKapSąd III
p. 283,
a. 1503)
, virili (
DokMp VIII
p. 225, a.
1442)
,
item in manu exercitus (
CodVit
p. 82, a.
1402)
.
Occ.
in bonam partem in manu potenti Dei (
DŁUG. Hist. V
p. 623
).
Iuncturae verbales
α. manus alicuius fit (contra
aliquem:
ChrMP
p. 524 =
p. 53
Kürb.).
β. manum (-us) (armatam, sacrilegam, violentam
sim.) ad (adversus, contra, in, super) aliquem
vel aliquid agere (
DŁUG. Op.
p. 82
)
, apponere
(
MARTIN. OP. Chr.
p. 352
)
, extendere (
DŁUG. Op.
p. 421
et saepius; item manuum violentarum extensio:
AKapSąd III
p. 64, a.
1494)
, iactare (
CodVit
p. 997, a.
1409)
, immittere (
KodPol I
p. 53, a.
1246
et saepius), imponere (
WŁODK.
Tract.
p. 66
)
, inferre (
DŁUG. Op.
p. 56
;
; conferre,
id. Hist. IV
p. 592
), ingerere (
KodKWil
p. 376
a. 1481)
, inicere (e
Vlg.
Marc. 14,46
KodWp III
p. 718, a.
1399
et saepius.
N.
sibi i. mortem sibi consciscere
SSrSil I
p. 321, a.
1482
; item manus (-uum) iniectio:
KodKKr I
p. 115, a.
1283
et saepius;
cf. Th.
VIII 361,21 sqq.; iniector:
StSyn VI
p. 33, a.
1408)
, laxare (
DŁUG. Hist. III
p. 553
et saepius), levare (e
Vlg.
2 Reg. 18,28 et saepius
CodVit
p. 195, a.
1409
et saepius),
mittere (
CantMAe I nr 10, v. 4b, saec. XIV
et saepius;
cf. Th.
VIII 361,47 sqq.), ponere (
Tom. IV
p. 93, a.
1516).
γ.
ad manum (-us) venitur
i. ad pugnam (saec. XV—XVI).
δ. manu (per manum) aliquem interficere (
StPPP II
p. 121, a.
1401
;
AGZ XV
p. 343, a.
1498).
Opp.
a manibus alicuius occidi (
KodLit
p. 170, a.
1413)
, mortem habere (
TPaw VII
p. 374, a.
1424
;
KsgMaz II
p. 172, a.
1426).
ε.
manu(m) conserere
i. confligere;
stoczyć bój (saec. XV).
ζ. de manibus alicuius in captivitate sedere (i.
aliquo auctore
AGZ XV
p. 27, a.
1457).
Opp.
de manibus alicuius
eripere (aliquem:
AKapSąd III
p. 70,
a. 1499)
.
4.
pomoc, opieka;
subsidium, cura.
Dicitur
auxilii (
KodPol I
p. 72, a.
1254)
, caritatis (
PommUB
p. 160, a.
1223)
, gratiae (superna:
Sob. XIII
p. 311, a.
1239)
, tutelae (
AGZ XIII
p. 181,
a. 1445).
N.
locut.
α. manum (-us) adiutricem (-es)
alicui porrigere;
simili sensu admovere (
Tom. VII
p. 364, a.
1525)
, apponere (
StPPP X
p. 59,
saec. XV in.),
item manus adiutorias portare (pro aliqua re:
KodMp IV
p. 232, a.
1426)
.
β. in manus vel
manibus alicuius committere (
DokImbr
p. 100, a.
1396).
N.
animam in manus Dei (
AKapSąd III
p. 102, a.
1504,
cf.
Vlg.
Luc. 23,46);
item in manus suae tutelae suscipere, (patrimonium:
AGZ XIII
p. 181, a.
1445)
.
γ. sub manibus suis educare (
CIOŁ. Lib. I
p. 42,
a. 1424)
, sub manibus oboedientiae fovere (
KomKadł
p. 381
).
δ. sub manu tutoria manere
(
ARect I
p. 278, a.
1489),
item tutus manu alicuius (syn. praesidio, favore:
PAUL. CR.
p. 79,
v.
36).
5.
działanie, praca; opera,
labor, studium.
N.
locut.
α. manum (-us) ad aliquid faciendum
adhibere (
GALL
p.
143,13)
, mittere (e
Vlg.
Luc. 9,62,
Somm. I
p. 859, a.
1292
;
Dogiel I
p. 59, a.
1447)
, vertere (
DŁUG. Op.
p. 439
)
; simili sensu in aliquid inicere (
JAC. PAR. I
p. 90
).
Opp.
manum
ab aliqua re reflectere (
CodEp III
p. 499, a.
1410)
vel retrahere (
KodLit
p. 163, a.
1413
;
CodEp II
p. 93, a.
1417).
β.
manum (-us) (et operam) alicui rei dare (applicare)
oddać się czemuś, v.
gr.
sanctae professioni (
JAC. PAR. Serm.
fol. 153a
)
, simplicitati
(
id. OpIn
p. 466
), vitae contemplativae (
ib.
p. 437
).
γ.
ultimam (summam, extremam) manum adhibere (apponere, imponere)
doprowadzić do końca, wykończyć; conficere, consummare (saec. XVI).
δ.
sola manu laborare
pracować samodzielnie;
i. nullo adiuvante
KsgKaz p. 364 (a. 1396) : solus wlt ... laborare eundem laborem sola m-u.
6.
pismo, umiejętność pisania; scribendi actus vel facultas.
Dicitur v. gr.
manus
subscriptio (
Dogiel I
p. 147, a.
1540
et passim), item per abundantiam chirographum manus (alicuius:
AKapSąd III
p. 355, a.
1531).
N. formulas
in litteris publicis
obvias
datum (scriptum) per manum (-us) alicuius (
KodMp II
p. 68, a.
1242
et passim); simili
sensu sub (de) manu (
PommUrk II
p. 296, a.
1274
et saepius; publica:
KodWp III
p. 37, a.
1354
; et authentica:
AGZ XV
p. 14, a.
1407
;
KodWp V
p. 137, a.
1408
et saepius).
Locut.
verbales selectae
α.
manum apponere (litteris)
złożyć podpis; manu
propria subscribere
*Dogiel I
p. 446, a.
1496).
β.
manum ducere
pisać; scribere
(
DANT.
in
Tom. IX
p. 133, a.
1527).
Meton.
charakter pisma;
scribendi modus cuique proprius.
Occ.
publica
notariusz; notarius
publicus
MARTIN. OP. Marg. fol. h IIa : ubi tabellio siue m-us publica ad instrumenti subscriptionem non habetur, trium testium sufficit subscriptio.
IV.
iur. (formulae
sollemniores loco t. t. usurpatae)
A.
nominalesmanus
1. coniuncta, praec.
in
locut. manu coniuncta (ad manum coniunctam) fideiubere, promittere
sim.,
cf.
Simili sensu
manu conventa (et in solidum:
Dogiel I
p. 596, a.
1402)
, contracta (
KsgMaz II
p. 84, a.
1425)
, pari (
CodSil II
p. 152, a.
1352)
, solida (
KodWp III
p. 140, a.
1359)
, unita (
AGZ XI
p. 400, a.
1454),
item cum communi et pari manu (
PommUrk II
p. 291, a.
1274)
, super manum solidam
(
KodWp III
p. 482, a.
1379),
vel validam (
KsgGrWp I
p. 98, a.
1390).
Opp.
manu disiuncta (
AGZ XIII
p. 105,
a. 1441
; inconiuncta:
Ksg
Maz III
p. 78, a.
1435)
, divisa (
ib.
p. 7, a.
1434
; divisibili:
ib.
p. 39, a.
1434).
2. defuncta, praec.
in
locut. post manum defunctam (pro manu defuncta), cf.
Simili sensu
post manum mortuam (
ArPrawn X
p. 175,
a. 1406
et saepius; et decessam:
PP V
p. 118,
a. 1444
; et desertam:
AGZ XVI
p. 23, a.
1465
; et sterilem:
AGZ XIX
p. 400, a.
1491),
item
post manum sterilem (
StPPP VII
p. 2447
a. 1544)
.
Ad rem
cf.
Dąbkowski, Prawo prywatne I
p.
175.
3. fidelis, praec.
in
locut. ad manus fideles dare
sim.,
cf.
Simili sensu
in manum creditivam (
AGZ XII
p. 328, a.
1469)
vel in manus redditivas (
ib. XI
p. 14, a.
1424).
4. fideiussoria (super aliquid),
cf.
supra IV 173,37 sqq.
5. firma (fortis),
in
locut. (cum) manu
firma (forti) cf.
et 333,14
sqq.
B.
verbales
1.
α.
ad (in) manus vel in manibus (manu) alicuius
w obecności; coram
aliquo,
v.
gr.
certificare (
PommUrk II
p. 517, a.
1284)
, (com)promittere (
Ztschr. V
p. 127, a.
1395
;
KodUJ I
p. 31, a.
1400)
, fideiubere (
StPPP VIII
p. 931,
a. 1400
et saepius),
iurare
sim. (
KodMp IV
p. 384,
a. 1441
et saepius), matrimonium
contrahere
(
AKapSąd III
p. 225, a.
1425)
, resignationem facere (
KodMp IV
p. 91, a.
1404)
, satisfacere (pro aliquo :
StPPP VIII
p. 692, a.
1399),
cett. cf.
s.
v.
β.
ad (in) manus vel manibus (com)mittere (causam)
(e
Pol.
puścić w ręce)
oddać sprawę do polubownego załatwienia;
causam arbitris diiudicandam
committere
DokPaul I p. 112 (a. 1412) : scolthetus ... cum suis parcialibus ... causam ... pro scolthecia ... nostris m-bus et arbitrio ... commiserunt.
KsgLub p. 49 (a. 1451) : debent locare IIIIor arbitros pro graniciis ... quibus arbitris debent mittere in m-us.
AGZ XIII p. 600 (a. 1446) : Stanislaus debet locare duos dominos et Nicolaus eciam duos et eisdem debent ipsorum causas mittere fortiter ad m-us, quod debent causas terminare.γ. per manum dare, tradere sim. (e Pol. dać, wydać za rękę) wydać (zwł. dłużnika) w ręce (zwł. wierzyciela); captivandum tradere (praec. debitorem creditori)
ArPrawn IV p. 445 (a. 1408) : dum aliquis in iudicio fuerit convictus et datus per m-um suo adversario ... si de captivitate evaserit, ipso facto non erit liber de debito.
KsgMaz I p. 169 (a. 1415) : gener Meczkonis iam querulavit super Abraham pro eisdem pecuniis et ex iudicio per m-um sibi fuit datus.Ita saepius. Cf.
Item
per manum recipere
(praec.
debitorem):
PP III p. 157 (a. 1448) : si vector soluere ... non curauerit (ed. curauit) tunc ... Mathias debet ipsius bona ... recipere ... et solum personaliter per m-um eciam debet in captivitatem (ed. captiuitate) recipere.
2.
ad matrimonium contrahendum spectantes
α.
manus recipere cum aliquo
zaręczyć się;
matrimonium contrahendum
spondere
ArHist V p. 99 (a. 1425) : sibi Hedvigi promittens fidem seruare ac in vxorem ducere nec non m-us recipiens cum eadem, per voluntatem liberam ... eam ... cognouit carnaliter.
Ib. p. 100 (a. 1434) : Mathias sibi Machnae spopondit fidem suam ac voluntatem affectans habere ipsam in vxorem suam et fecerunt iuxta modum et conswetudinem inter se dantes anulum et crinale et m-us receperunt et penes hoc fideiusserunt duas sexagenas pro dotalicio. Ib. infra Machna recepit m-us cum Mathia.β. de manu sua dare wydać za mąż; in matrimonium collocare
AGZ XII p. 268 (a. 1461) : avunculus poterit ipsam puellam dare de m-u sua cui voluerit.Cf.
V.
mus.
t.t.
musica
tzw. ręka Gwidona, mnemotechniczny sposób zapamiętywania zgłosek
solmizacyjnych oznaczanych na
stawach palców ręki;
explicat
SZYDL. p. 12 : m-us musica ... est vocum musicalium clavigera demonstratrix perfectissima ad cantum regulariter addiscendum flexuris articulorum adornata; vel sic: m-us musica est organum distinctis clavibus et vocibus regestratum et dicitur similitudinarie ad m-um corporalem.
VI.
gromada, oddział; hominum
multitudo (praec.
armata).