- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
- K.
I.
ręcznie, ręką, przy pomocy rąk;
manu, manibus
*Dogiel V p. 30 (a. 1308) : quod Cruciferi uxores eorum civium molis suis seu molendinis ad molendum m-r adaptarent.
KodKKr II p. 459 (a. 1420) : tactis m-r in pectore suo sacris pendentibus reliquijs iuramentum ... prestitit.
KomKadł p. 455 : parentes ... si debiles sunt corporaliter ... portentur et eis m-r seruiatur (alluditur ad Vlg. Eccli. 3,8 ).
Item
laborare (
AKap
p. 225, a.
1575)
, perpetrare (vulnera:
ZabDziej IV 1,
p. 102, a.
1559).
Cf.
MANUALIS I A 3.
II.
iur.
1.
własnoręcznie, osobiście;
manu propria, praesens
KodKKr II p. 153 (a. 1390) : Pechna ... sculteciam ... vendidit et perpetue vendicionis tytulo m-r per virgam rubeti ... resignauit.
ArPrawn I p. 26 (a. 1408) : recognoscimus nos ... duas sexagenas ... m-r et realiter recepisse et habuisse.
AKapSąd II p. 38 (a. 1418) : XX marcas ... officialis ... Czesthkoni effectualiter in domo sua m-r tradidit in toto.Ita passim saec. XV—XVI, praec. pecuniam recipere (tradere) sim., item exhibere (litteras: DŁUG. Reg. p. 274, a. 1465). Cf. MANUALIS I B 1.
Iuxta posita
effectualiter (cf.
supra 24
-5 et saepius
;
;effective:
IurMas I
p. 223, a.
1465)
, realiter
(cf.
supra 22
et saepius
;
additur
; et cum effectu:
CodEp III
p. 84, a.
1455).
2.
przez włożenie dłoni w dłoń drugiej osoby; manu in
manum alterius symbolice
imposita
UrkBBr p. 300 (a. 1344) : promittentes sibi ad invicem m-r et oretenus ... tenere et … observare.
APozn II p. 59 (a. 1476) : partes ... pro se et absentibus ... manu coniuncta et indivisa arbitris m-r stipulatis ... concordie stare ... promiserunt.Cf. MANUALIS II A 3.
3.
eccl. z
możliwością odwołania (ze
stanowiska kościelnego); ita ut amoveri
possit (a munere eccl. gerendo)
DokKKr II p. 404 (a. 1443) : ut presbyter per se Paulum nobilem suosque heredes ... temporaliter et m-r ad huiusmodi officia explenda ponatur ... possitque ab ipsis, quotiens ipsis visum fuerit, mutari et amoveri et alius in locum ipsius poni et deputari.Cf. MANUALIS II B 1.