Elektroniczny Słownik Łaciny Średniowiecznej w Polsce - eLexicon Mediae et Infimae Latinitatis Polonorum

LIBITUS-1

Gramatyka

Formylibitus, libitum
Etymologia -i n.
Odmiana -us -i
Część mowyrzeczownik
Rodzajmęskinijaki

Znaczenia

quod libet, libido, cupido, arbitrium, licentia
- 1.
  - a. + ad (in, iuxta, secundum) libitum alicuius (voluntatis alicuius) ad suum arbitrium, ad libidinem, ex voluntate
  - b. + pro libito (-u) alicuius (voluntatis alicuius)
    - α. pl.
    - β. + libitu suo:
    - γ. + iuxta sui libitus voluntatem:
- 2.
  - a. + esse pro alicuius libitu idem sentire
  - b. + esse in alicuius libito aliquis mavult

Pełne hasło

LIBITUS, -us m.

F.
Th.
Bl.
NGl.
L.
N.

et LIBITUM, (-i n.)

F.
Th.
S.
NGl.
B.
L.
Ha.
N.
K. [
NR
ST R
ON Y:1394]

[gen. sg. libitus; acc. sg. libitum; abl. sg. libito et libitu; abl. pl. libitis; ceteri casus non leguntur.]

chęć, zachcianka, ochota, kaprys; quod libet, libido, cupido, arbitrium, licentia

AKapSąd II p. 546 (a. 1444) : tres concubinas in dote sua pro l-u explende carnis libidinis conservavit.

DŁUG. Hist. I p. 95 (= I p. 155 ed.nov.) : Pompilius ... totus scortorum impudicorum gremiis se infudit, non aliter l-is quam licitis utens.

Id. Op. p. 82 : nullis salubribus monitis, ne l-is uteretur pro licitis, se circumagi pertulit.

CorpJP II I p. 434 (a. 1519) : si ... servus l-um et voluntatem ... habuerit remanendi circa dominum suum.

Sed praec. in locut. adverbialibus praepositionalibus

1.

a. ad (in, iuxta, secundum) libitum alicuius (voluntatis alicuius) dowolnie, według woli, chęci, upodobania; ad suum arbitrium, ad libidinem, ex voluntate

DokMp IV p. 72 (a. 1342) : plebanus ad voluntatem et ad suum l-um ... homines ... potest vocare (ita saepe ).

DokKujDobrz p. 57 (a. 1367) : iuxta suae l-um voluntatis (ita saepe ).

TPaw IV p. 329 (a. 1416) : potest ... molendinum ... obligare in l-um sue voluntatis.

AKapSąd II p. 34 (a. 1417) : de straminibus secundum l-um suum debebit disponere.

b. eodem sensu pro libito (-u) alicuius (voluntatis alicuius)

KodPol I p. 59 (a. 1251) : cum ... hereditatem ... pro suo l-u, quo vellet convertere posset.

KodMp I p. 86 (a. 1252) : valeant ... edificare in suis hereditatibus municiones ... pro l-u sue uoluntatis.

Ita vulgo usque ad saec. XVI.

N. eodem sensu

α. pl.

DokMp I p. 149 (a. 1365) : scultetiam ... damus ... Nicolao et Prybkoni ... pro ipsorum l-is ... libere convertendam.

β. libitu suo:

KodMaz(K) p. 286 (a. 1228) : ut l-u suo eligant sibi capellanos.

γ. iuxta sui libitus voluntatem:

KodWp V p. 310 (a. 1420) : aream ... in suos vsus... beneplacitos conuertendam iuxta sui l-us voluntatem.

2.

a. esse pro alicuius libitu dzielić czyjeś przekonania; idem sentire

AKapSąd III p. 243 (a. 1480) : pessime sacerdos, si tu velles esse pro l-o nostro (sc. haereticum ut nos esse ), tu haberes eciam parochiam in Cosczol.

b. esse in alicuius libito ktoś coś woli; aliquis mavult

Tom. XV p. 649 (a. 1533) : quod in partium l-o esset affectibus propriis obtemperare et commissariis legem statuere, non statutam ab illis accipere.

LIBITUS-1

Pełne hasło

Więcej

Słowniki

Korpusy

Lista haseł