- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
I.
1.
a.
trudny, mozolny, uciążliwy;
difficilis, molestus, aerumnosus,
v.
gr.
certamen (
KodWp II
p. 430, a.
1329)
, cursus
(
DŁUG. Hist. IV
p. 600
)
, exercitatio corporis
(
KlQu
p. 109, a.
1470)
, incessus (
JAC. PAR. II
p. 126, a.
1482)
, officium (
MARTIN. OP. Marg. fol. e 5b)
, via ((
id. Serm.
p. 30
nlb.
;
NIC. BŁ.
Serm. I
p. 79
)
;, victoria (
DŁUG. Hist. IV
p. 60
)
,
vita (
BRUNO Qfr
p. 41,
4(K)
;
KomKadł
p. 439
)
;.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 631 : 1-a res dicitur vel quod in ea laborem capiamus necesse est, vel quod plena laboris est «pracowita rzecz».
b.
trudno dostępny; accessu difficilis
NIC. BŁ. Serm. I p. 198 : quid ergo statis ... cum habeatis ... collaboratores ... hic in loco l-o periculoso, suspitioso et lutoso.
PAUL. CR. p. 11, v. 12 : non montes fugias 1-os.
2.
usilny, gorliwy, wytrwały; accuratus,
diligens, pertinax,
v.
gr. conatus (
MIECH. Sang.
p. 10
)
, meditatio (
KodKKr II
p. 305, a.
1405
;
PP II
p. 127, a.
1451)
.
II.
A.
1 .
de hominibus
a.
pracowity, czynny;
negotiosus, actuosus (saec.
XVI).
b.
(określenie ludzi niższego stanu) pracowity; appellatio
hominum humilioris status
DokLub p. 196 (a. 1414) : 1-us vir Andreas molendinator de Szyelaszno.
AKapSąd II p. 29 (a. 1417) : presentibus discretis et 1-is viris Andrea rectore scole et Johanne clerico ibidem de Slessyno, Stanislao carpentario et Sedlisszone kmethonibus de Szisszino.
DokMp II p. 35 (a. 1442) : quattuor personae, duae nobiles et aliae duae 1-ae.
AKapSąd III p. 15 (a. 1461) : 1-um Johannem kmethonem.Ita saepius. c. wykonujący jakąś pracę (za wynagrodzeniem), zatrudniony gdzieś; mercennarius, operarius
StPPP II p. 473 (a. 1441) : praedium cum molendinis et familiaribus alias «s parobky» in monte salis ibidem 1-is.
2.
de
equis
sim.:
roboczy, pociągowy;
quo aliquis in opera facienda
utitur, qui operae faciendae
deputatur
StPPP II p. 270 (a. 1422) : debent reddere ... tres equos 1-os.
Ib. p. 446 (a. 1439) : dabuntur pro domina quatuor equi vectigales et eque due 1-e.
Ib. p. 473 (a. 1441) : ex quibus equabus recepit unam indomitam alias «swirzepa», aliam 1-am.Ita saepius usque ad saec. XVI.
Dicitur item de
bove ((
KodMaz(L)
p. 254, a.
1471
;
StPPP VI
p. 349, a.
1527)
;et pecude (
AGZ XIV
p. 258,
1448).
B.
1.
dies
dzień, w którym chłopi zobowiązani byli do pracy na
rzecz pana, dzień roboczy, dniówka;
labor diurnus a colonis in agro
domini perficiendus
AGZ III p. 231 (a. 1462) : cui propter dies 1-os ... datum est ... ad respondendum super iudicium proximum post Bartholomei.
AKapSąd I p. 591 (a. 1508) : kmethones ... laborabunt unam diem in qualibet septimana omnem laborem ... serventur eis dies 1-i de septimana in septimanam.
Visit. p. 129 (a. 1511) : coloni laborant quolibet die l-o a meridie incipiendo.Ita saepius.
2.
używany
przy pracy; quo quis in opera perficienda
utitur
ArPrawn V p. 386 (a. 1479) : quid pro 1-is rebus? (cf. contextum ).