Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IUVENTUS

Gramatyka
  • Formyiuventus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -utis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. aetas iuvenilis, pueritia, adolescentia.
  • II.
    • 1. + iuventutis thesauri iuvenum multitudo, iuvenes. chartae lusoriae dignitas, puer qui vocatur
    • 2. suboles animalium

Pełne hasło

IUVENTUS, -utis f.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • L.
I. propr. wiek młodzieńczy, młodość; aetas iuvenilis, pueritia, adolescentia.
Definitur
JAC. PAR. Serm. fol. 36b : tertia aetas hominis est i-us usque ad annum quadragesimum ab anno vigesimo quarto.
GŁOG. Alex. I fol. K IIa : quarta aetas durat vsque ad XL annum et dicitur i-us.
Sed etiam: małoletność, wiek niesprawny; aetas nondum matura, pupilla
StPPP VIII p. 339 (a. 1389) : pueris Jazzine ... induciati sunt X anni pro hereditate ... contra ... patruum ipsorum propter i-em.
IurMas III p. 27 (a. 1527) : protunc olim domini duces Masoviae erant in i-e sua et consiliarii omnes protunc non erant circa suas illustritates.
Constr. abs. vel sq. gen. personae. N. locut. adv.
α. ab iuventute:
Lites I p. 277 (a. 1339) : sic ... testis ... audivit semper dicere a i-e sua.
β. ex iuventute:
DokMp I p. 182 (a. 1373) : attendentes fidelia servicia nobilis Goly ... quibus se nobis ex sua i-e exhibuit diligentem.
AKapSąd II p. 873 (a. 1443) : respondit ... quia ... ipsa ... recordatur ex i-e sua.
Ib. III p. 235 (a. 1480) : ex i-e non manebat in domo, sed habuit servicium apud ... Levin.
II. meton.
1. (de hominibus) młodzi ludzie, młodzież; iuvenum multitudo, iuvenes. Per imaginem iuventutis thesauri ( KADŁUB. p. 15 ). Occ. nazwa karty, walet; chartae lusoriae dignitas, puer qui vocatur
ROYZ. I p. 147, v. 317 : non damnosa sacra iaciatur tessera dextra, neve adversa cani placeat venus impermissa, non minio depicta suo cum rege i-us.
2. (de animalibus) przychówek, potomstwo zwierząt; suboles animalium
AGZ XII p. 24 (a. 1437) : viginti et unam cabellas in numero cum i-e alias «prziplodem» ... debet dare ... et literam inscriptionis super duodecem cabellis cum i-e alias «prziplodem» ... restituere debet.
Cf. Dąbkowski, Prawo prywatne I 263 et II 183.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)