Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTROMISSIO

Gramatyka
  • Formyintromissio, intromisio
  • Etymologia intromitto
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. iur. actus collocandi aliquem (vel se) in possessione rerum immobilium vel expensorum, quae eis lata sunt
    • 1. literrae, quibus alicui ius atque facultas possessionis occupandae datur
    • 2. + benevola actualis, corporalis, effectualis, integra, perpetua, plena, realis ex toto verbalis violenta
      • α. + acticare adiudicare admittere assignare dare eliberare impedire repercutere de intromissione aliquem ex(re)pellere
  • II. sollemnis potestatis traditio vel assumptio

Pełne hasło

INTROMISSIO s. INTROMISIO, -onis f. (intromitto)
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
I. iur. t. t. wprowadzenie kogoś (lub objęcie przez kogoś) w posiadanie nieruchomości lub ciążących na nich, związanych z nimi obciążeń; actus collocandi aliquem (vel se) in possessione rerum immobilium vel expensorum, quae eis lata sunt
1. de rebus immobilibus
DokSZKr p. 7 (a. 1368) : Predborius ... hereditates prefatas recognovit se tenere in obligacione ... fratribus ... promittens sine lite et absque omni diuturnitate conscendere et dare eis plenam et omnimodam i-em.
DokMp IV p. 158 (a. 1370) : istud pratum ego iure obtinui et Andreas officialis mihi dedit i-em in illud pratum.
KodKKr II p. 50 (a. 1373) : receptis predictis decem marcis ex citacione liberam sibi ex toto dederunt tanquam ... vero heredi ex successione ... in easdem partes ... possessio nem et securam sine omni inpedimento i-em.
ArPrawn VI p. 144 (a. 1554) : capitanei et eorum burgrabii ab i-bus neque munera neque solutiones accipiant.
Ita vulgo usque ad saec. XVI. Meton. dokument uprawniający do objęcia w posiadanie; literrae, quibus alicui ius atque facultas possessionis occupandae datur
StPPP VII p. 216 (a. 1544) : appello ... ad conventionem generalem ... et peto me remitti cum toto actu controversiae ... et peto mihi dari i-es meas ac totum actum controversiae sub sigillis iudicialibus.
2. de expensis
StPPP VIII p. 68 (a. 1382) : terminum ... pro i-e pecuniarum.
Ib. p. 269 (a. 1388) : pro violenta i-e in decimas.
Ib. p. 387 (a. 1397) : pro i-e III grossorum in Goliszin et Wisszoczicze agri curie.
KodUJ II p. 169 (a. 1456) : exsecutoribus ... in praefatas centum marcas annui census ... plenam, realem et integram damus ... i-em.
Ita saepius usque ad saec. XVI. Adduntur adi. benevola ( KsgŁawWar I p. 146, a. 1470) , actualis, corporalis, effectualis, integra, perpetua, plena, realis ( KodUJ II p. 1, a. 1441 ; DyplMog p. 80, a. 1450 ; KodUJ II p. 169, a. 1456 ; ŹrWaw III p. 61, a. 1519 ; ib. p. 153, a. 1523 ; item ex toto : StPPP VIII p. 123, a. 1384) , verbalis ( StPPP II p. 932, a. 1498), opp. violenta infra 953, 6 et 8 et saepius). Glossae Pol.
StPPP VIII p. 835 (a. 1400) : pro hereditatis i-e seu «zayancze».
Ib. p. 954 (a. 1400) : non dedit i-em wlgariter «wwanzanya» in kmethones de Gnoyniky.
ZapSądWp p. 177 (a. 1403) : Katherina ... admisit i-em alias «vwanzanye» strenuo militi ... in hereditatem ... in suis penis.
StPPP II p. 462 (a. 1440) : domino Jaxon damus i-em alias «na wyyąnzanye» iuxta ipsius inscriptionem et secundum jus terrestre (cf. AGZ XIX p. 336, a. 1469 et infra 953, 40).
Syn. et iuxta posita
introligatio ( KodPol I p. 332, a. 1452 ; KodMaz (L) p. 296, a. 1484 ;et saepius), investitura ( ZabDziej I V p. 5, a. 1544) , possessio ( Lites II p. 427, a. 1402 ; CracArt I p. 118, a. 1441 et saepius).
Locut. verbales potiores
intromissionem
α. acticare ( StPPP VII p. 216, a. 1544) , adiudicare ( KodUJ II p. 266, a. 1469) , admittere ( ZapSądWp p. 177, a. 1403 ; AKapSąd III p. 143, a. 1510 et saepius), assignare ( StPPP VIII p. 932, a. 1400 ; ib. II p. 141, a. 1403) , dare ( DokSZKr p. 7, a. 1368 ; DokMp IV p. 158, a. 1370 et vulgo), eliberare ( StPPP VIII p. 507, a. 1398) ; opp. impedire ( StPPP VI p. 120, a. 1518) , repercutere ( ib.VIII p. 515, a. 1398 ; ib. p. 979, a. 1400) , et de intromissione aliquem ex(re)pellere ( KsgGrWp I p. 193, a. 1394 ; ArPrawn VIII p. 61, a. 1396). β. ac(re)cipere (apud aliquem: StPPP VIII p. 554, a. 1398 ; RachBon III p. 42, a. 1558) , capere ( AGZ XIII p. 105, a. 1441) , habere ( StPPP VIII p. 554, a. 1398 et saepius), invenire ( ib. p. 828, a. 1400) , obtinere ( ib. p. 829, a. 1400) .
Constr.
a. sq. gen.
KodKKr II p. 113 (a. 1386) : penam ... pro violenta i-e partis hereditatis in Ochonino.
StPPP VIII p. 241 (a. 1388) : terminum peremptorium pro violenta i-e hereditatis obligate.
Cf.
ib. p. 350 (a. 1389): pro violenta i-e hereditatis in Cunczicz.
b. sq. ad :
StPPP VIII p. 90 (a. 1383) : terminum ... habent pro i-e ad hereditatem.
Ib. p. 238 (a. 1388) : terminum ... pro i-e ad sculteciam.
AKapSąd III p. 143 (a. 1510) : eidem ... i-em ad dicta bona admisit.
c. sq. contra :
StPPP VIII p. 99 (a. 1384) : non dedit i-em contra Dersconem.
ArPrawn VIII p. 61 (a. 1396) : Mruk secundam penam XV, quia i-em non dedit contra Iacussium de Socolow, quia ipsum repellit de i-e.
d. sq. de :
DokMp II p. 100 (a. 1428) : partem porcionis hereditarie ... adiudicavimus ... concedentes eidem Galeam ministerialem ... ad dandam sibi i-em de ipsa.
e. sq. in c. acc.
DokMp IV p. 158 (a. 1370) : istud pratum ego iure obtinui et Andreas officialis mihi dedit i-em in illud pratum.
StPPP VIII p. 11 (a. 1376) : non dedit i-em in agros.
Ita vulgo. Additur super aliquem :
StPPP VIII p. 196 (a. 1386) : terminum ... pro i-e in hereditatem super ipsius tenutricem.
Meton. in aliquem supra 952,31 et
ZabDziej III p. 9 (a. 1490) : dedit libere i-em in dictum hominem Ihnath.
f. sq. in c. abl.
StPPP VIII p. 133 (a. 1385) : dare i-em in parte hereditatis in Moycouicz.
Ib. p. 780 (a. 1399) : pro violenta repercussione i-is in villaWola.
Meton. in aliquo:
StPPP VIII p. 188 (a. 1386) : terminum... pro i-e in ortulano.
g. sq. super (c. acc. vel abl. )
StPPP VIII p. 199 (a. 1386) : terminum ... pro i-e super tenuta.
CracArt II p. 524 (a. 1529) : data est indicacio ac realis et effectualis i-o alias «wyunszanye» domino Johanni ... in et super medietatem domus ... Johannis.
Meton.
CracArt I p. 118 (a. 1441) : Sithko ministerialis datus est Margarethe ... ad i-em super Nicolaum.
II. uroczyste wprowadzenie na jakieś stanowisko lub jego objęcie; sollemnis potestatis traditio vel assumptio
RachWaw p. 4 (a. 1394) : secuntur percepta pecunie ad thezaurum domini regis per dominum Hynczcam vicethezaurarium ad annum secundum sue i-is in vicethezaurariatum.
StPPP II p. 465 (a. 1440) : nos ... capitaneus ... sibi nobili Gyenczae i-em omnimodam in officium portulanie alias «wrotnitstwo» in Bochnensibus gazis dedimus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)