- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
ArHist V p. 253 (a. 1332) : Anna ... Iulianam instrunxit.]
I.
A.
1.
propr.
a.
budować, stawiać, wznosić, urządzać;
aedificare, exstruere, erigere (aedificia
sim.).
b.
urządzać, wydawać;
comparare, parare (coenam sim.).
2.
transl.
a.
knuć, zamyślać, obmyślać; struere,
machinari, moliri (insidias sim.).
b.
urządzać, wszczynać; facere, exercere, agere, inire
AAlex p. 506 (a. 1505) : Turcus terra et mari i-it expedicionem grandem.
Tom. III p. 219 (a. 1514) : me in opprimendum Ordinem Cruciferorum bellum i-isse.
Ib. p. 185 (a. 1514) : hoc bellum adversus nos vehementius i-tum (ed. -tus) fuit.Ita saepius. Cf. Th. VII 1,2016,26 sq.
b.
zajmować się czymś, wykonywać, spełniać;
agere, exercere, exsequi
(v.
gr. officium, item iur.
actionem).
B.
milit.
przygotować, uszykować (do boju),
ustawiać (w szyku); expedire, in aciem
formare
1. milites sim.
2. aciem sim.
II.
A.
propr.
1.
a.
wyposażyć, zaopatrzyć, urządzić;
locupletare, expedire, suppeditare.
b.
uzbroić, wyekwipować;
armare.
Item refl.
KodWp II p. 587 (saec. XIV) : barones et nobiles nostri terrarum Polonie nobis regi ... teneantur militare et armis se i-re et servire.
c.
przygotować;
praeparare.
d.
zabezpieczyć;
munire (v.
gr. flumen aggeribus, urbem aquis).
2.
zaopatrzyć kogoś w coś, dać, ofiarować, dostarczyć, przyznać; alicui aliquid praebere, praestare, tribuere, aliquem aliqua re donare.
3.
przyozdobić, przystroić;
adornare.
B.
transl.
1.
aliquem
pouczać, informować, dawać wskazówki, kształcić, uczyć czegoś; docere, informare,
erudire. Mediopass.
et refl. :
uczyć się czegoś, dowiadywać;
discere, comperire, cognoscere.
2.
aliquid
objaśniać, wyjaśniać, przedstawiać; explicare, explanare, exponere.
N.
causam
sim.
*UrkBBr p. 2 (a. 1227) : si ... partes concordare nequiverint ... causam ad nos remittatis sufficienter i-tam, praefigentes partibus terminum competentem.
PrPol p. 61 app. (a. 1398) : exceptis causis et articulis, qui per ... dominum capitaneum ... sunt i-ti.
DŁUG. Hist. III p. 100 (= V p. 116 ed. nov.) : causa super terra Pomeraniae et eius occupatione contra ... Ordinem Cruciferorum ... ventilata ... ad plenum et sufficienter fundata et i-ta.
Id. Hist. IV p. 240 : ut ... instructiones et propositiones, quibus causa regis i-i posset, coram Sigismundo rege ... tempestive produxissent.Ita saepius.
Constr.
ad I—II: indicatur cui (quem), item contra quem?
a.
sq.
dat.
b.
sq.
acc.
c.
sq.
adversus, contra; in
c.
acc.
,
cf.
Th . VII 1,2017,41 sq. Indicatur quid
a.
sq.
gen.
(e
Pol.
uczyć
c.
gen.
?)
PP III p. 3 (a. 1427) : quod pellifex ipsum debet i-re artis pellificis per IIIIor annos.b. sq. acc. c. sq. abl. d. sq. (acc. c. ) inf. e. sq. ad. f. sq. de. g. sq. in c. abl. h. sq. pro :
ArHist X p. 206 (a. 1550) : ut predicatores verbi Dei diligentius se pro contionibus faciendis i-ant.i. sq. super c. abl.
KodKKr I p. 42 (a. 1252) : per te super hijs i-amur.j. sq. enunt. fin. c. ut.
III.
podkładać; subicere,
suggerere
DŁUG. Hist. III p. 358 : castrum ... vento flammas i-tas adiuvante ignis ardore correptum.