Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GEMMA

Gramatyka
  • Formygemma, yemma
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. germen, oculus (arboris)
  • II.
    • 1. lapis pretiosus sive rudis sive dolatus. anulus cum sigillo.
    • 2. margarita.

Pełne hasło

GEMMA s. YEMMA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • L.
I. pączek (drzewa), oczko; germen, oculus (arboris). Glossae Pol.
RFil XXIV p. 372 (a. 1476) : g-e «pakovye».
Ib. p. 383 (saec. XV ex.ex) : «pękowie» g-e.
GLb p. 46 : g-a, «pączek», dicitur oculus vitis, quem primo emittit, «oczko» aut «pączek».
II.
1. kamień szlachetny lub klejnot; lapis pretiosus sive rudis sive dolatus. Glossa Pol.
GLcerv p. 574 : g-a, lucidus lapillus, «drogi kamień».
Occ. sygnet; anulus cum sigillo.
N.
sal gemmae sól twarda krystaliczna; sal fossilis, praec. in cristallum coactus
RFil LIII p. 69 (saec. XIV ex.) : sal g-e «cruszczova sol».
MIECH. Chr. p. 4 : habet Polonia plumbum ... sal panis et sal g-ae.
Ad rem cf. Słownik Staropolski s. v. kruszcowy.
2. perła; margarita. Glossae Pol.
KH X p. 796 (a. 1425) : in g-is seu «pyerlis» (cf. StPPP II p. 294, a. 1425).
Ib. p. 428 (a. 1437) : de g-is alias «perel» ... Margarethe tantum dare debent, quantum etc.
RFil XVI p. 345 (a. 1446) : g-is «perlamy».
Per imaginem dicitur etiam de BVMaria ( KodMp III p. 153, a. 1362 et saepius).
Item
transl. chluba, ozdoba; i. q. decus (saec. XIV).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)