- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
I.
abstr.
A.
1.
stałość, niezmienność, pewność; reiimmutabilis
natura, stabilitas, constantia (saec. XV—XVI).
Additur per abundantiam
stabilitatis perpetuae (
AKapSąd II
p. 403, a.
1469).
Dicitur
v. gr.
pacis aeternae (
CodEp III
p. 55, a.
1450)
,
sinceri et fervidi amoris
(
ib.
p. 540, a.
1435) ,
item
phil.
auctoritatis (opp. probabilitas rationis:
WROCŁ. EpitConcl fol. m Ib).
Syn.
evidentia (
BYSTRZ. AnalPol fol. f IIb).
N.
α.
meton.
trwała
struktura; forma stabilis
MatFil IV p. 54 (saec. XV) : vocatur forma, quia ipsa est totaliter f-s rei.
β.
spokój, równowaga ducha; inter animi virtutes enumeratur
Inst. p. 104 : nec aberit f-s, quae periculis adversisque rebus succumbere non permittat.
2.
iur. ważność,
nienaruszalność; auctoritas, vis (eorum, quae iure peraguntur).
Dicitur
constans (
KodMp IV
p. 122, a.
1410)
, inconcussa
(
KodKKr I
p. 13, a.
1212)
, inconvulsa (
KodPol I
p. 24, a.
1221)
, perpetua (
KodMp II
p. 80,
a. 1250
et passim). Simili sensu per abundantiam
firmitatis robur (
KodPol I
p. 24, a.
1221
et passim),
vigor (
KodMp II
p. 80, a.
1250)
, fulcimen (
HumRef
p. 1, a.
1364),
item
firmitas roboris (
StCrac
p. 5, a.
1328
et saepius), vel
evidentiae (
CracArt I
p. 25, a.
1435).
Occ.
pl.
Dogiel I p. 40 (a. 1369) : omnia pacta et conventiones ... in suis ... f-bus et vigoribus irrefragabiliter permanere.
N.
meton.
iuris
i. q. ius firmum
AGZ III p. 173 (a. 1420) : prout iuris ... Theutonici f-s requirit.
Iuncturae verbales (ad 1—2):
α.
firmitatem accipere (
StPPP III
p. 40
)
,
habere
(
ib. II p. 159, a. 1404 : ipsius scripti vigor nullam habebit f-em.Ita saepius), obtinere ( KodMp IV p. 20, a. 1387 et vulgo); simili sensu in roboris firmitate permanere ( KsgŁawKr p. 156, a. 1391).
β. firmitatem adhibere (alicui
rei:
KodUJ I
p. 180,
a. 1433)
;
;simili sensu aliquid ad firmitatem redigere (
NPrzeszł IV
p. 282,
a. 1240)
.
B.
1.
zapewnienie, przyrzeczenie, gwarancja;
cautio,
promissio, sponsio
ZapSądWp p. 164 (a. 1403) : f-em sibi dederant tenere predictum incendiarium, quod sibi iusticia fieret.
KsgPrzem I p. 8 (a. 1404) : Pasco et Michahel promiserunt veram f-em alias «gesworn Zecherunge» (Germ. ) filiis antedicti Clerer.
KodWp V p. 341 (a. 1422) : facultatem ... quascumque ... cautiones, f-es et obligationes ... faciendi.
AGZ VI p. 107 (a. 1467) : cum inter omnes f-es et corroborationes gestorum humanorum sola f-s scripturarum manifestam perseverantiam ... obtineat.
2.
zatwierdzenie uprawnień, przywilej, nadanie; iuris confirmatio, privilegium
KodWp III p. 628 (a. 1390) : si dominus Henricus ... per aliquod privilegium seu aliquas f-es posset sufficienter docere ... utrum dicta decima ... ad suum altare ... pertineat de iure.
KodKKr II p. 380 (a. 1413) : priuilegia, munimenta et litere, in quibus iura et f-es eiusdem ciuitatis continebantur, per incendium sunt concremata.
PP II p. 119 (a. 1450) : villam ... Zyelonky ... ab omnibus grauaminibus ... eximimus ... laudo, statuto ... et quovis alio impedimento quauis f-e roborato non obstante.
Praec.
intelleguntur confirmationis
litterae
TPaw VII p. 5 (a. 1418) : Nicolaus ... acquisiuit super dominum Cristinum ... litteram seu f-em inter hereditates perpetue diuisas.
OSTR. p. 130 : venditiones ... aliosque contractus consonum credimus libro terrestri inscribendos, alias quoque f-es, ut sic cessarent infinitae fraudes.
ARect I p. 379 (a. 1494) : domini collegiati ... statuta ... communitatis et alias conclusiones aut f-es apud iudicem reponant.
Simili sensu meton.
litterarum firmitas :
KsgGrWp II p. 354 (a. 1400) : f-es suarum litterarum pro sorte ... debuit in judicio monstrare.
KodUJ I p. 25 (a. 1400) : gesta aetatis nostrae literarum f-bus et testium annotatione perhennamus.
Item
scripturarum (cf.
).
3.
pakt, układ; pactum,
concordia, foedus
KodPol III p. 295 (a. 1366) : contracta nobiscum mutua f-e.
AGZ XIX p. 325 (a. 1439) : Clemens ... et Andreas ... inter se ... per arbitros ... perpetuam ... fecerunt f-em.
II.
concr. umocnienie,
twierdza, gród; locus munitus, castrum
KodMaz(K) p. 302 (a. 1230) : jidem homines ... construant castra et osecones et alias f-es in desolatis burgis et predijs Ecclesie afflicte.
KodWp II p. 117 (a. 1296) : si qui sunt in eadem terra, quam sibi contulimus, se cum suis f-bus predicto duci ... opponentes, hos cum nostro et ipsius wallabimus exercitu.
KsgGrWp I p. 296 (a. 1398) : ubicumque ipsum detineret, debet ipsum ducere ad primam f-em vulgariter «grostwo».