- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
- K.
I.
A.
propr.
1.
umocnienie, zabezpieczenie, podpora;
munimentum, adminiculum.
2.
firmament,
sklepienie niebieskie; convexa
coeli, coelum.
N.
glossam
Pol.
GLb p. 41 : f-um «sczvyrdzenye nyeba».
B.
transl.
1.
podstawa, podwalina, pomoc; munimen, adiutorium.
2.
zabezpieczenie, osłona; munitio, defensio.
3.
rhet.
t. t. poparcie dowodami, uzasadnienie (w mowie); probatio, argumentatio (saec. XV).
Cf.
CONFIRMATIO II.
Constr.
ad
1—3:
a.
sq.
gen.
b.
sq.
ab :
NIC. BŁ. Serm. I p. 216 : Christus ... est protector, refugium et f-um ab omnibus istis.c. sq. contra :
CALLIM. Rhet. p. 17 : f-um contra rationem affertur.
DŁUG. LibBen III p. 479 : monasterii officinas ... cum muro fabricare non liceret, ne esset in f-um hostibus contra oppidanos.d. sq. adi.
DŁUG. Hist. I p. 434 (=II p. 201 ed. nov.): firmo presidio militum ... castrum saeptum erat et ad humanum f-um etiam situs naturalis qualitas accesserat.
II.
iur.
1.
nadanie mocy prawnej, zatwierdzenie,
uprawomocnienie; auctoritas,
firmitas.
N.
formulam in litteris publicis obviam
in (robur et) firmamentum
na potwierdzenie;
confirmandi gratia
PommUrk III p. 167 (a. 1293) : in cuius facti f-um presens scriptum ... sigillis fecimus communiri.
AKapSąd II p. 310 (a. 1485) : sigillari nostris sigillis in robur et f-um omnium predictorum.
Iuncturae verbales:
firmamentum alicui rei adhibere (
CodPom
p. 375, a.
1227
et saepius);
opp.
recipere (a voce testium et scripti memoria:
KodMaz(K)
p. 350, a.
1231
;
KodPol I
p. 92,
a. 1273
;et saepius),
obtinere (
CodSil X
p. 40,
a. 1292
; retinere :
KodMp II
p. 185, a.
1292)
,
item
firmamento litterarum fulciri (
KodWp III
p. 392, a.
1372).
Cf.
FIRMITUDO II 2.
Occ.
meton. dokument uprawniający do czegoś;
litterae, quibus aliquid confirmatur
ArHist III p. 177 (a. 1411) : debent resignare hereditatem ... quam ... in obligacione tenent, cum omni iure et dominio e litteris seu f-is.
2.
zapewnienie, gwarancja; asseveratio, affirmatio,
sponsio
PrzywKr p. 5 (a. 1355) : pacta autem, convenciones ... cum omnibus ipsorum obligaminibus aut promissionibus et f-is quibuscunque presentibus ratificamus; cf. KodKKr I p. 258).
N. sensu
latius
transl.
AKapSąd II p. 403 (a. 1469) : licet sub f-o eternitatis Providencia statuerit, eis tamen non indidit stabilitatis perpetue f-um.