Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FILIA

Gramatyka
  • Formyfilia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • A. propr. nata.
    • B. transl.
      • 1. + in Christo appellatio monialium in litteris papae
      • 2.
        • a. dicitur mulier Christiana respectu sacerdotis qui eam baptisavit vel confessionem eius audivit
        • b. cuius quis sacris Christianis initiandae testis fuit
  • II. + ecclesiae filia ab alia ecclesia instituta eique subiecta

Pełne hasło

FILIA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • L.
  • N.
  • K.
[dat. -abl. pl. filiabus, cf. infra 42, 45, 47.]
I.
A. propr. córka; nata.
N. glossam Pol.
GŁOG. Alex. I fol. B VIIb : f-a, id est nata, Polonice «czora».
Dicitur
carnalis ( KsgMaz II p. 206, a. 1426 ; Tom. VII p. 284, a. 1525) ;, naturalis ( StPPP VI p. 357, a. 1527) , uterina ( PrzywKr p. 10, a. 1375) , legitima ( StPPP IX p. 3, a. 1407 et saepius).
Constr.
a. sq. gen. b. sq. de :
ArPrawn X p. 348 (a. 1412) : bona sua ... sue f-e de Cracovia promittens.
Ib. VIII p. 57 (a. 1476) : contra ... Stachnam relictam et f-am de ibidem.
Per imaginem dicitur
α. aeternae lucis:
NIC. POL. p. 52, v. 132 : eterne f-a lucis virtus.
β. Altissimi:
CantMAe I nr 15, v. 3a (saec. XIV) : penitencia, Altissimi f-a.
B. transl.
1. in Christo tytuł zakonnic w listach papieskich; appellatio monialium in litteris papae
*DokMp IV p. 3 (a. 1211) : Jnnocentius episcopus ... dilectis in Christo f-bus ... priorisse ac sororibus de Buzc.
*KodKKr I p. 29 (a. 1229) : Gregorius episcopus ... dilectis in Cristo f-bus, abbatisse ... eiusque sororibus ... debet patrocinium impartiri.
*KodMp I p. 57 (a. 1257) : Alexander episcopus ... dilectis in Christo f-bus ... sororibus monasterij ... apostolicam benedictionem.
2. spiritualis
a. córka duchowa, penitentka; dicitur mulier Christiana respectu sacerdotis qui eam baptisavit vel confessionem eius audivit
NIC. BŁ. Tract. fol. d Va : item fornicans cum f-a, quam baptizavit vel ad confirmationem tenuit, vel audivit confessionem eius.
Ib. fol. dVIIa : sacerdos cognoscens f-am spiritualem, scilicet quam baptizauit vel cuius confessionem audivit, duodecim annis peniteat.
Simili sensu
confessionalis ( STAN. OP p.860 ).
b. córka chrzestna; cuius quis sacris Christianis initiandae testis fuit
ArHist V p. 227 (saec. XIV) : qui sunt incestuosi et puta ubi ... compater cum commatre vel sua f-a spirituali carnale commercium habuerunt vel se illicito matrimonio copulauerunt.
Ib. p. 213 (a. 1430) : quaerendum an aliqui receperunt in vxores ipsorum ... sororem spiritualem ex baptismo uel confirmacione in fronte aut f-am spiritualem aut aliam sororem in quarto gradu.
II. ecclesiae kościół filialny, podlegający kościołowi macierzystemu; ab alia ecclesia instituta eique subiecta
PommUrk III p. 184 (a. 1293) : capella in Gvisowe f-a sit, ecclesia vero in Ducowe mater perpetuo perseueret.
Ib. p. 167 (a. 1293) : plebanatum eiusdem ecclesiaenec non et f-arum eius ecclesiarum.
KodWp II p. 229 (a. 1303) : Nicolaus archidiaconus Kalisiensis ... petiverat ecclesiam sancti Nicolai, tanquam f-am, sue ecclesie Sancte Marie ... subiici.
Ita saepe usque ad saec. XV ex. Simili sensu filia abs. posita
DŁUG. LibBen II p. 247 : plebanus ... residet in Brzostek et per vicarium ... f-am administrat.
Additur
parochialis
ib. p. 402 : habet ... ecclesia ... duas f-as parochiales, iam diu a matre parochiali seclusas.
Occ. coenobii:
CodSil(M) III p. 107 (a. 1225) : territorium contuli ... f-e eiusdem cenobii, que construenda est in patrimonio domini Nicholai (cf. KodWp I p. 105, a. 1225).
Constr.
a. sq. gen. (cf. ) b. sq. in c. abl. loci cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)