Ogólne
Pełne hasło
Więcej

QUERULO

Gramatyka
  • Formyquerulo, quaerulo, querulor, quaerulor, querulans, , querulatum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -ari, -atus sum -ntis -i
  • Rodzajmęskinijaki
Znaczenia
  • I. propr. propr. skarżyć sią, narzekać, żalić się
  • II. iur.transl. transl. iur. oskarżać, wnosić skargę do sądu
    • 1.
    • 2.
    • 3. part.
      • a. ten kto sią skarży, oskarżyciel
      • b. skarga, oskarżenie
    • 4. + dolorose furtive
    • 5. + a. bc. d. quia quod quomodo e.
  • III. + quaerendi pytać

Pełne hasło

QUERULO s. QUAERULO, -are, -avi, -atum
  • Th.
et QUERULOR s. QUAERULOR, -ari, -atus sum
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • Ha.
  • K.
  • O.
I. propr. skarżyć sią, narzekać, żalić się; queri, conqueri, lamentari, plangere.
II. transl. iur. oskarżać, wnosić skargę do sądu; aliquem apud iudicem accusare, litem ad iudicem deferre. Cf. CONQUERULO I, QUERELOR QUERIMONIOR I, QUEROR. Notabiliora quaedam (ad I - II):
1. glossae Pol.
KsgZPozn p. 77 (a. 1400) : Nicolaus debet de nowo ... super ipsam Jarochnam q-ri, wlgariter «zalowacz»
(ita saepissime).
GLc p. 13 : impulsare, q-re, «pożałować».
DokMp VIII p. 274 (a. 1443) : q-re alias «skarzicz» super dominum Odrowąz.
KsgLub p. 89 (a. 1460) : coram judicio q-batur, alias «przypowyedal szyą» super dominum Nicolaum.
2. abundanter dicitur querulare causam ( KsgŁawKaz p. 219, a. 1417 et saepius), querelam ( StPPP XI p. 156, a. 1422) , querimoniam ( AGZ XII p. 409, a. 1454) , querimonium ( KsgPrzem I p. 68, a. 1416) .
3. part. pro subst.
a. part. praes. querulans,, -ntis m. ten kto sią skarży, oskarżyciel; qui queritur, accusator
StSyn III p. 50 : decani rurales causas q-ncium audiunt et iudicant.
DokMp VIII p. 346 (a. 1327) : coram nobis unicuique q-nti ... iure Theuthonico respondere tenebuntur.
Ita saepe. Cf. QUERULATOR.
b. part. perf. querulatum,, -i n. skarga, oskarżenie; querela, accusatio
KsgŁawKaz p. 362 (a. 1424) : pro qua arbore contra ipsum egit et veriter lucrata est q-tum.
DecrICC I p. 474 (a. 1477) : negavit desuper se q-tis.
Cf. QUERULATIO etc.
4. additur adv. , v. gr. dolorose ( KodWp VIII p. 163, a. 1420) , furtive ( TPaw IV p. 787, a. 1400 : Lutka ... iure euasit Thomam ... pro quodam equo q-to furtive super ipsam i. cuius equi furtum Thomas Luteae obiecit) , indecenter ( AGZ XII p. 40, a. 1438 et saepius), iudicialiter ( OrtWp p. 44, saec. XV) , lamentabiliter ( ZabDziej II p. 405, a. 1487) , simpliciter ( DecrICC I p. 8, a. 1456 et saepius), non veraciter ( KsgCzer p. 98, a. 1417), sim.
5. constr. a. indicatur iudex α. sq. dat.
PommUrk VI p. 420 (a. 1309) : si ille ... q-etur magistris carnificum ultra illum reum.
Cf. etiam infra 1666,18 et saepius. β. sq. coram :
KsgHenr p. 26 (a. 1247) : fratres ... coram nobis q-ntes, quod abbas ... teneret quasdam sortes hereditatis sue iniuste.
KodWp VI p. 85 (a. 1304) : coram quocumque iudice ... super domum praedictam posse habent q-ndi.
Ita saepe. γ. sq. cum :
StPPP XI p. 184 (a. 1436) : hoc q-vit cum sculteto et scabinis.
b . indicatur actor causam procuratori committens α. sq. abl.
ArPrawn X p. 206 (a. 1407) : q-tus est in 4o iudicio super 4 ortos ... nomine Johannis ... racione 10 marcarum.
Ita saepius. β. sq. ab:
StPPP VIII p. 186 (a. 1386) : ab uxore q-uit.
Ib. p. 382 (a. 1397) : incepit q-re a uxore et ipsa non commiserat causam.
Ita saepius. γ. sq. ex :
StPPP VIII p. 193 (a. 1386) : ex parte Tomconis q-tus est.
Ib. p. 383 (a. 1397) : q-tus est ex parte Margarethe.
Ita saepius. c. indicatur reus α. sq. acc. personae
DecrICC I p. 204 (a. 1465) : post talem citacionem Iohannes q-ri debet similiter eandem Hedwigim.
β. sq. ad:
OrtWp p. 61 : ad quem testem tam bene haberem q-re, sicut ad ipsum solum.
γ. sq. adversus:
DokKujDobrz p. 36 (a. 1336) : si nos ... adversus ... scultetum ... aliquid ... q-ri haberemus.
ArPrawn X p. 199 (a. 1407) : proposuit et q-tus est contra et adversus Nicolaum ... pro 50 marcis.
Ita saepius. δ. sq. circa:
KsgŁawKaz p. 6 (a. 1407) : q-vit termino tercio supper 6 marcis circa Svenkenfelt.
Ib. p. 32 (a. 1408) : q-vit ... super pignora ... circa advocatum.
ε. sq. contra :
KodMp III p. 9 (a. 1334) : si contra scultetos ... pro aliquo excessu ... q-ri haberemus.
KodWp III p. 172 (a. 1360) : contra me aliquis ... coram ... archiepiscopo ... quitquam non habebit q-ri.
Ita vulgo. ζ. sq. de :
KodWp I p. 245 (a. 1250) : si quis de ipsis super quacunque re voluerit q-ri.
DokMp IV p. 11 (a. 1262) : cum ... citati fuerint, de se q-ntibus respondere teneantur.
Ita vulgo. η. sq. erga :
ArPrawn X p. 350 (a. 1412) : ipse q-tus est erga consules ... pro quadam littera iudiciali.
OrtWp p. 35 : requiratis super eo, quid velit erga et adversus me q-re.
θ. sq. in et super :
KsgMaz I p. 39 (a. 1405) : q-tus est in et super Jacobum, quia meam graniciem abscidit.
Ib. p. 34 (a. 1405) : q-tus est in et super Petrum quia eqs.
ι. sq. super c. acc.
KodWp III p. 337 (a. 1369) : si ... coram capitaneo ... super alienos homines ... q-verint.
StPPP VIII p. 33 (a. 1381) : super Petrassium nihil habeo q-re.
Ita vulgo. κ. sq. ultra, cf. d. indicatur res α. sq. acc. , cf. et 34 et vulgo. β. sq. de :
KodPol II p. 59 (a. 1292) : de defectu iusticie q-ri non debeant.
KodMp II p. 152 (a. 1299) : si ... quis ... habet aliqua de causa q-rj.
Ita saepissime. γ. sq. in c. abl.
OrtWp p. 54 : noster adversarius suum verum adversarium accu savit q-ndo in quadraginta marcis.
δ. sq. ob :
APozn I p. 215 (a. 1454) : q-ns ob non solucionem eiusdem census.
ε. sq. occasione :
StPPP VI p. 419 (a. 1530) : inscriptionem ... occasione cuius q-bant, in copia parata coram iudicio ... porrexerat.
ζ. sq. pro, cf. et
StPPP VIII p. 299 (a. 1388) : pro ipsis marcis nunquam volens q-ri.
Ita vulgo. η. sq. propter :
KsgMaz I p. 153 (a. 1414) : tu non propter stipitem sed propter quercum q-sti.
θ. sq. ratione:
KsgŁawKaz p. 32 (a. 1408) : advocatus ... q-vit racione debitorum ... cum omni iure iudiciali super bonis Gothart.
ι. sq. super c. acc. , cf. et
ArPrawn X p. 203 (a. 1407) : proposuit et q-tus est super 4 ortos ... racione 10 marcarum.
Ita saepius. κ. sq. super c. abl. , cf. et
KsgŁawKr p. 181 (a. 1392) : super dicta pecunia q-ndo.
Ita vulgo. λ. sq. enunt. obi. c. qualiter ( CodVit p. 75, a. 1401 : Deo, vobis ac unicuique Christi fidelium publice q-amur, qualiter ... provocamur;
KodWp VII p. 592, a. 1415 : veniens ... capitaneus ... q-batur, qualiter ... abstulissent.
Ita saepius), quia ( RotPyzdr p. 81, a. 1399 : q-verunt super Vincencium ... quia cepit iuvare iusticie complementum. Cf. etiam supra 1665,43 et vulgo), quod ( et
StPPP II p. 166, a. 1405 : pro quibus marcis de ipsis advocatis q-ti sunt consules, quod in communitate recepissent.
Ita vulgo), quomodo ( ZabDziej II p. 405, a. 1487 : lamentabiliter contra dictum reum q-atur, quomodo eum ... mandavit percutere.
AKapSąd III p. 277, a. 1501 : proposuit q-ndo, quomodo ... Dorothea per ... incantaciones ... Katherinam ... in fastidium ... induxit).
μ. sq. enunt. fin. c. ut :
KsgMaz I p. 46 (a. 1405) : Andreas pro graniciis super Iaskonem q-vit, ut secum limitaret.
e. indicantur alia α. sq. abl.
ŻydKrak p. 53 (a. 1407) : q-vit terminis primo super bonis ... secundo super 100 marcis.
KsgŁawKaz p. 6 (a. 1406) : q-uit termino tercio.
Ita vulgo. β. sq. cum, cf. et
KsgWójt p. 47 (a. 1442) : q-vit cum testibus, quod eum wulneravit ad manum.
γ. sq. sq. in c. acc.
KsgMaz I p. 133 (a. 1412) : contra eandem q-vit ... in hec uerba.
Ita saepe. δ. sq. in c. abl.
ArPrawn X p. 184 (a. 1406) : q-tus est in 2o iudicio contra Nicolaum.
Cf. etiam et saepe. ε. sq. iuxta :
AGZ XI p. 198 (a. 1442) : procurator ... q-vit... iuxta tenorem citatorii.
ζ. sq. per :
ArPrawn X p. 187 (a. 1406) : hoc q-ti sunt fratres ... per prolocutores ipsorum post mortuam manum.
KsgMaz I p. 140 (a. 1413) : cancellarius ... suum per procuratorem super Paulum ... q-vit in hec verba.
η. sq. post, cf. supra50. ι. sq. sub :
StPPP XI p. 345 (a. 1448) : q-arunt coram nobis sub forma tali: ‘qualiter ... Ian dixit’ etc.
III. confunditur c. v. quaerendi pytać; interrogare
TPaw IV p. 207 (a. 1409) : per ministerialem kmetho ... q-batur, utrum arbitro causam suam commisisset; respondit quod non.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)