Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROXIMITAS

Gramatyka
  • Formyproximitas
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. propr. bliskość, bliskie położenie, sąsiedztwo
  • II. transl.
    • A. najbliższe pokrewieństwo, związki pokrewieństwa
    • B. iur.
      • 1. + PROPINQUITAS tzw. bliskość, prawo bliższości, czyli pierwszeństwo w dziedziczeniu na zasadzie pokrewieństwa
      • 2. + bliskość) ziemia posiadana prawem bliskości
  • III. + posteritatis potomstwo, dzieci

Pełne hasło

PROXIMITAS, -atis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • A.
  • W.
I. propr. bliskość, bliskie położenie, sąsiedztwo; propinquitas, vicinitas, confinium (de loco, saec. XVI etiam de tempore).
II. transl.
A. najbliższe pokrewieństwo, związki pokrewieństwa; parentela, cognatio. Per abundantiam dicitur parentela proximitatis et proximitas parentelae, cf.
Inde
B. iur.
1. tzw. bliskość, prawo bliższości, czyli pierwszeństwo w dziedziczeniu na zasadzie pokrewieństwa; ius prioris consanguineorum in hereditate obtinenda ( cf. PROPINQUITAS III 1)
KodMp IIΙ p. 73 (a. 1349) : vendicans sibi proprietatem ipsius prati ratione p-is.
DokMp IV p. 103 (a 1357): Wirzbeta ... coram nobis publice fassus est... Wnes lao ... p-em de predictis hereditatibus.
StPPP VIII p. 136 (a. 1385) : sortem ... quam per p-em habuit, videlicet post patruum suum ... aquisivit.
Ita vulgo. Glossae Pol.
KsgGrWp II p. 324 (a. 1400) : Laurencius ... in ipso Czipkone ... hereditatem ... p-e «bliskosczo» (ed. s listo sczo!) justo judicio in ducentis marcis grossorum acquisivit.
AGZ XII p. 323 (a. 1469) : sicut ipsum cittavit pro p-e alias «bliskoscz» medietatis Thenyatnyky.
Praec. in locut.
ius proximitatis:
KodKKr I p. 297 (a. 1363) : nobis querulose proposuit ... pro hereditatibus ... dicendo ad easdem habere ius p-is per lineam consanguinitatis.
KodMp I p. 323 (a. 1364) : pro parte hereditatis ... ad quam ipsi ... asserebant se habere ius p-is racione consanguinitatis.
Ib. III p. 234 (a. 1369) : ad quam hereditatem ... Elena asserebat se habere ius p-is pocius quam predicti fratres.
Ita vulgo.
Syn.
propinquitas ( KodWp IX p. 173, a. 1429).
Iuncturae verbales potiores
, v. gr. ius proximitatis ad aliquid habere ( et saepius ), iure proximitatis aliquid (in aliquo) acquirere ( StPPP VIII p. 430, a. 1397 et saepius), obtinere ( ib. p. 664, a. 1399 et saepius), repetere ( ib. p. 466, a. 1398) ; item iure proximitatis aliquem a bonis alienare ( CorpJP ΙII p. 452, a. 1519) vel a bonis per ius proximitatis repellere ( ib. ).
Constr.
a. sq. gen. , v. gr. hereditatis ( StPPP VIII p. 165, a. 1385 et saepius), praedii ( ib. p. 330, a. 1389), sim. b. sq. ad, cf. et saepius. c. sq. de, cf. d. sq. post :
StPPP VII p. 353 (a. 1435) : subiudex ... arestauit litteras pro hereditate ... racione p-is post fratres patrueles.
Ib.
infra: litteras arestauit pro predicta hereditate racione p-is post fratres uterinos.
e. sq. super c. acc.
AGZ IV p. 169 (a. 1460) : Anna et Margaretha mortificaverunt omnes p-es et litteras, si quas habent vel habuerunt super eandem porcionem.
2. singulare (e Pol. bliskość) ziemia posiadana prawem bliskości; terra quae iure propinquitatis, quod vocabatur, possidebatur
PP VI p. 91 (a. 1433) : Stanislaus ... totam suam porcionem patrimonii et p-em omnimodam ... in Brzunino ... cum omnibus ... prouentibus ... vendidit.
III. confunditur c. v. posteritatis potomstwo, dzieci; posteri, progenies
DokMp VI p. 158 (a. 1398) : sua ... legittima p-as bonis huiusmodi et hereditatibus ... gaudeat perpetuo.
KodWp VII p. 598 (a. 1415) : donec ... marcas ... non solverimus ... Dobrogostio ... vel ipsius p-i.
Ib. IX p. 366 (a. 1433) : recognosco medietatem collature ... Mathie ... et sue p-i habendam.
Ita saepissime.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)