Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROTRACTIO

Gramatyka
  • Formyprotractio, prothraccio, protraccio, protraxio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. concr.
    • 1. + lineae (linealis) nakreślona linia, wykres linii Occ. zarys, rysunek
    • 2. + litterarum pismo
  • II. abstr.
    • 1. przedłużanie czegoś w czasie, przewlekanie, zwłoka
    • 2. iur.+ litis przełożenie sprawy

Pełne hasło

PROTRACTIO, -onis f. scr. prothraccio,,protraccio,,protraxio
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • Dc.
  • L.
  • N.
  • K.
  • O.
I. concr.
1. lineae (linealis) nakreślona linia, wykres linii; lineae ductus
VITELO Opt. p. 166 : ex lucis enim debilitate error accidit in praemissorum uisione, quia si de nocte uideatur tabula, in qua sint linearum obscurarum p-es, uidens illas putabit forte diuisiones esse uel scissuras.
SZYDŁ. p. 13 : linea est magnitudo terminata ad unum, id est ad unam dimensionem, scilicet ad longitudinem tantum, vel eciam est p-o linealis habens duo spacia collateralia secundum sub et supra.
Occ. zarys, rysunek; adumbratio, lineamentum
GŁOG. Alex. I fol. Ee VIIIb : himago ... est rei ad rem coequandam aliqua similitudo, sicut pictura beate Virginis ducit ad eius notitiam, et hoc ex eius lineali p-e ad verum corpus Marie.
2. litterarum pismo; scriptura
SZYDŁ. p. 10 : causa materialis libri est papirus, incaustum, pergamentum similiter et p-oliterarum.
II. abstr.
1. przedłużanie czegoś w czasie, przewlekanie, zwłoka; prolatio, dilatio, mora
VHedv p. 586 : ex egritudinis p-e corpusculum habuit ... arefactum.
THOM. Med. p. 475 : si per p-em fit debilis virtus, ut in doloribus intensis, tunc mitigandi sunt dolores et virtus cibo et potu confortanda.
KodWp VII p. 575 (a. 1415) : ut ea, que habita recitantur, nec procrastinacione dierum nec p-e temporum nec longitudine annorum infringerentur.
Ita vulgo.
N. formulam in textibus iur.
obviam sine (absque) (omni, ulla) protractione bezzwłocznie, natychmiast; sine mora, statim ( Lites II p. 229, a. 1411 et vulgo).
Syn.
dilatatio ( KodKKr II p. 277, a. 1403 ; et saepius), dilatio ( KsgKaz p. 553, a. 1402 ; et saepius), mora ( AKapSąd III p. 341, a. 1522) , prorogatio ( CodVit p. 346, a. 1416) .
Simili sensu per abundantiam
protractio morae ( UrkBBr p. 158, a. 1285) vel dilatio protractionis ( Concl. p. 177, a. 1527).
2. iur. litis et abs. przełożenie sprawy; i.q. prorogatio
DokKKr I p. 180 (a. 1391) : Annam propter iniquam litis p-em ad expensas litis ... condempnari.
AGZ XI p. 186 (a. 1442) : quod domini receperunt ad quatuor septimanas, utrum stare debet Steczko in ista p-e vulgariter «na othcladanu», an non.
Ita saepius.
Constr. ad 1-2:
a. sq. gen. , cf. et saepius). b. sq. in c. abl:
DokListPł II p. 347 (a. 1551) : dilaciones ... et p-es in huiusmodi causa ... faciunt.
c. sq. ultra :
MATTH. Lect. II p. 69 : fit comparatio inter praeventionem ante tempus et p-em ultra ipsum ... melior est praeventio quam p-o ultra tempus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)