- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
FormJ p. 30 : audio vos ... dolore ... prosternatum.]
I.
A.
propr. et
meton. obalać, powalać, przewracać, rzucać na ziemię; sternere, pervertere,evertere.
Glossae
Pol.
AGZ XVII p. 441 (a. 1477) : Michno eundem sepem solus per se p-vit, alias «polomyl».
Glos. III p. 40 (saec. XV) : mors nos p-et, «potranczy».
Praec.
1.
refl.
et mediopass. padać, upadać, rzucać się (zwł.
komuś do nóg lub na kolana); procumbere, procidere
(praec. ad pedes alicuius vel
in genua).
N.
fere i.q. pochylać się naprzód;
inclinari, inflecti
DŁUG. Op. p. 162 : cum extento collo et ore hians p-retur (cf. contextum ).
2.
part. perf.
prostratus,,
-a, -um
fere pro adi.
upadły, leżący, także
klęczący; pronus, iacens, etiam:
genibus
nitens.
3.
refl.
et mediopass.
in cruce, in modum crucis
et
abs.
:
leżeć krzyżem, tj. kłaść się
do modlitwy twarzą do
ziemi z rozpostartymi rękami; orando pronum iacere manibus
informam crucis extensis
ArHist XI p. 148 (saec. XIII) : princeps ... humiliter totus in cruce p-tus iaceat.
ChrPol p. 622 : ad oracionem se p-vit et ... obdormivit.
JAC. PAR. OpIn p. 261 : Virgini ... offerat angelicas salutationes ... se p-ndo in modum crucis super terram.Ita saepius. Cf. PROSTRATIO I 1.
B.
transl.
1.
obalać, burzyć, przewracać, przywodzić do upadku, niszczyć,
zwyciężać; proruere, delere, devincere.
N.
locut.
α.
solo, ad solum
rozwalić, zrównać z ziemią; diruere,
solo aequare
KADŁUB.(Pl) p. 15 : Alexander ... menia solo p-it.
ChrMP p. 27 : Boleslaus ... fortalicium ... ad solum p-it.Ita saepius.
β. appetitum, cf.
sqq.
2.
hańbić, poniżać;
deprimere, dedecorare,
dehonestare.
Constr.
ad A-B:
a.
sq.
dat.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
ad. d.
sq.
ante :
PEREGR. Serm. p. 462 : ante altare p-ta animam Deo reddit.
ArPrawn I p. 23 (a. fere 1400) : se ante fores ecclesie p-et.Ita saepius. e. sq. circa :
ArHist V p. 240 (a. 1332) : in stuba in exitu prima mulier p-uit se circa limen hostii.f. sq. cum:
KodMp II p. 86 (a. 1252) : cum Dei auxilio multos ... p-uit.
PEREGR. Serm. p. 498 : in oratione cum lacrimis se p-vit.g. sq. in c. acc. h. sq. in c. abl. , cf. et
MARTIN. OP. Serm. p. 459 nlb.: sancto viro p-to in oratione.Ita saepe. i. sq. iuxta :
ArHist V p. 240 (a. 1332) : quam mulierem iacentem conculcans secunda mulier in exitu p-uit se iuxta eam.k. sq. super c. acc.
PEREGR. Serm. p. 539 : super eum mortuum se p-ns ipsum sua oratione suscitavit.
Lites I p. 297 (a. 1339) : dyabolus ... p-vit eum super ignem.Ita saepius. l. sq. supra :
CorpJP III p. 210 (a. 1512) : metropolitanus ... supra faldistorium ... p-it et inchoantur litaniae.
II.
confundi videtur
c.
vocibus
1.
prolabendi
(cf.
s.
v. II A 1)
FormJ p. 69 : ut in conspectu vestro insontes appareant, ad falsas contra me querimonias se p-unt.
2.
providendi?
*CodVit p. 976 (a. 1409) : in omnibus nostris agendis semper nobis p-re dignare, ut... valeamus nostrorum inimicorum iniquitatem detegere.
3.
profundendi?
JAC. PAR. Var. II p. 278 : nec quidquam est meriti in me, quo preces meas coram Te p-re presummo.
4.
propagandi?
SSrSil VII p. 146 (a. 1467) : hoc anno ... viguit pestis in Slesia et valde p-vit in ducatibus Swidnicz etc.