Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPULSO

Gramatyka
  • Formypropulso
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • 1. odpędzać, odpierać
    • 2. oddalać, usuwać
  • II.
    • 1. + aliquem nakłaniać, zachęcać
    • 2. + aures alicuius nalegać na kogoś

Pełne hasło

PROPULSO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • L.
  • A.
  • K.
  • O.
I.
1. odpędzać, odpierać; repellere, depellere. Glossa Pol.
RFil XXIII p. 303 (a. 1444) : p-re «odegnacz».
2. oddalać, usuwać; amovere, tollere.
Praec. in locut.
aliqua re propulsata wyjąwszy, wykluczywszy coś; i.q. sublata, exclusa
Lites I p. 430 (a. 1320) : quidquid ordinaverit debite ab utrisque litigantibus ... servetur contradiccione qualibet p-ta.
KodKKr I p. 169 (a. 1324) : vt rei geste ambiguitate qualibet p-ta ... mayor noticia et veritas habeatur.
Ita saepius. Cf. , 35 sqq. et 1254,53.
Constr. ad 1-2:
a. sq. abl.
ChrPP p. 483 : calumniatorem illum ... perpetuo exilio in Ungariam p-vit.
b. sq. ab. c. sq. de :
Lites II p. 240 (a. 1286) : Lithwani p-bant ipsos de Prussia.
DŁUG. LibBen III p. 121 : ipsum per vim et arma ... de eisdem terris p-at, eicit et expellit.
d. sq. in c. acc. , cf. e. sq. in c. abl.
CorpJP III p. 6 (a. 1506) : capitanei ... tenebuntur violentias et depraedationes in eorum districtibus omnino p-re.
f. sq. per, cf.
II.
1. aliquem nakłaniać, zachęcać; propellere, inclinare, impellere
KodKKr I p. 55 (a. 1254) : episcopi ... sollicitudine p-ti ... libertatis articulos ... duximus declarandos.
KodWp I p. 402 (a. 1276) : fratrum ... monasterii ... p-ti precibus privilegia eorum ... invenimus ... integra.
Ita passim, cf. IMPULSO I 1.
2. aures alicuius nalegać na kogoś; i.q. obtundere, pulsare
DokKKr II p. 162 (a. 1430) : aures nostras pro littera audiencie ... p-vit.
KodTyn p. 529 (a. 1483) : pro his ... precibus aures divinae clementiae p-re ... obligamur.
Constr. ad 1-2:
a. sq. abl. , v. gr. precibus (, precum instantiis: infra 12 et saepius. b. sq. in c. abl.
ArHist XII p. 350 (saec. XIV) : precum ... suarum instantiis, quibus me in litteris suis inportune p-vit.
c. sq. pro, cf. d. sq. super c. abl.
DokKKr I p. 80 (a. 1357) : nobis super eadem sentencia attencius p-tis.
e. sq. enunt. finali c. ut :
Theiner I p. 290 (a. 1326) : successivis insultimus p-amur, ut prebeamus operam etc.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)