- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
- O.
ARect I p. 183 (a. 1481) : citatus ... non paruit; ob quam non paricionem ... pronunciatur contumax, et dominus decreuit ipsum pronuntiaturum.]
I.
A.
oznajmiać, oświadczać, ogłaszać, obwieszczać, orzekać; nuntiare, annuntiare, declarare,
proferre.
Praec.
iur.
1.
sententiam
sim. et abs. : wydawać wyrok, orzekać, wyrokować; sententiam ferre, dis
cernere, statuere; pass. być zasądzonym;
condemnari
Glossa
Pol.
StPPP VIII p. 789 (a. 1400) : terminum peremptorium ... habent ... ad p-ndum «na szkazane».Occ. impers. pronuntiatum est:
ArPrawn X p. 27 (a. 1394) : sentenciatum est ... et pro sentencia diffinitiva p-tum, quod Janussius ... debet censum solvere.
Ib. p. 209 (a. 1407) : super quo p-tum fuit, quod ... citatus ... respondere tenetur.Ita saepius. Additur v. gr.definitive ( ArPrawn X p. 232, a. 1408) , finaliter ( KodWp II p. 306, a. 1313 et saepius), sententialiter ( ArPrawn X p. 232, a. 1408 et saepius; sententia: AKapSąd III p. 27, a. 1466 ; per sententiam: ArPrawn X p. 436, a. 1414 ; pro sententia et saepius ); item male ( DokKKr I p. 31, a. 1313 et saepius); verbo ( AKap Sąd II p. 12, a. 1415) .
2.
aliquem contumacem
(o stronie w sądzie) uzyskać wyrok skazujący z powodu
niestawiennictwa
(drugiej) strony; (de parte in iudicio)
efficere apud iudices ut
condemnetur pars altera, quae in iudicio non paruit
ArPrawn X p. 9 (a. 1392) : p-antur contumaces ... iurati ... pro eo, quod non comparuerunt.
Ib. infra : Myodek p-atur contumax ... eo, quod non comparuit.
StPPP VIII p. 723 (a. 1399) : Stanczik ... penam ... pro eo, quod Prandotham contumacem indebite p-uit et condempnauit.Ita vulgo. Glossae Pol.
AGZ XI p. 107 (a. 1436) : actor astitit ... in termino ... contra ... Steczkonem ...et p-vit ipsum contumacem alias «zdal w nyestanyv».
Ib. XII p. 91 (a. 1441) : pro quibus ipsum Hynath actor contumacem p-vit wulgariter «sdal».
Ib. infra : ob quam nonparenciam ipsum Dimetrium contumacem p-vit wulgariter «sdal».Ita vulgo. Simili sensu contumaciter ( StPPP VIII p. 723, a. 1399 : Stanczik ... penam ... pro eo, quod ipsum Prandotam contumaciter indebite p-ari fecit ), (in) contumacia(m) (
StPPP VIII p. 789, a. 1400 : pro eo, quod ... eundem in contumaciam accusauit et p-uit ac inscribere procurauit in librum.
Ib. II p. 340, a. 1429 : actor Johannem ... in termino primo p-uit in contumacia contumacem.
AGZ XIV p. 181, a. 1445 : nobilis ... p-vit contumaciam adversus ... Iudeum), ad poenam contumaciae (
StPPP VIII p. 825, a. 1400 : pro eo, quod eundem ad penam contumacie p-uit et inscripsit).Cf. PRONUNTIATIO I 1 b. Eodem sensu aliquem sententiatum
AGZ XII p. 91 (a. 1441) : Henricus ... archiepiscopi procurator p-vit sentenciatum vulgariter «sdal» nobilem Romanum ... pro homine.
Constr. ad 1-2:
a.
abs.
b.
sq.
dat.
personae.
c.
sq.
(dupl.
)
acc.
d.
sq.
abl.
e.
sq.
acc.
c.
inf.
f.
sq.
ad :
ArPrawn X p. 23 (a. 1393) : sentenciam ... ad 14 dies p-ri.
Ib. p. 238 (a. 1408) : iuri parere non curavit et p-tus est ad 14 sexagenas ac ... ad penas.
Ib. p. 465 (a. 1415) : Katherina ... p-atur contumax ad instanciam Dorothee.Ita saepius. g. sq. contra :
StPPP VIII p. 436 (a. 1397) : p-atur contumax contra relictam ... pro XXX marcis.h. sq. coram:
ArPrawn X p. 358 (a. 1412) : terminos ... iam coram nobis p-tos.
Ib. p. 466 (a. 1415) : secundum iuris formam latam et p-tam coram iudice perpetuo.i. sq. de. j. sq. ex :
ArPrawn I p. 88 (a. 1538) : liberos et absolutos p-ri ex ea ratione.k. sq. in c. acc. , cf. et
ZabDziej II p. 556 (a. 1489) : citatos p-ri contumaces in illorum contumaciam.l. sq. in c. abl.
DokKKr I p. 31 (a. 1313) : p-amus in hys scriptis ... sorores racionabiliter appelasse.
ArPrawn X p. 305 (a. 1410) : iuxta sentenciam ... p-tam in causa.Ita saepe. m. sq. inter :
ArPrawn X p. 61 (a. 1398) : debent comparere ad sentenciam audiendam et inter ipsos p-ndam.
Ib. p. 275 (a. 1409) : debet sentencia diffinitiva inter partes litigarias pro hereditate p-ri.Ita saepius. n. sq. iuxta:
ŹrWaw VII p. 186 (a. 1538) : Nicolaus ... iuxta exigentiam termini ... ad instanciam ... Stanislai ... p-atur contumax.o. sq. ob, cf. et 1243,32. p. sq. pro :
StPPP VIII p. 194 (a. 1386) : Nicolaus pro fratribus p-uit.Cf. etiam et saepius. q. sq. secundum :
Lites (Ch) I p. 57 (a. 1320) : iudex debet p-re secundum allegata et probata.r. sq. super c. acc.
ArPrawn X p. 209 (a. 1407) : Michael petivit p-ri super confessatas pecunias.s. sq. super c. abl.
DŁUG. LibBen I p. 298 (litterae a. 1361) : ut possimus ... super dictis articulis p-re, laudare, definire, arbitrari et ordinare.Cf. etiam et saepius. t. sq. sub :
IurMas III p. 240 (a. 1391) : sub anno Domini 1391 ... statutum hoc laudatum est et p-tum.
AKapSąd III p. 147 (a. 1510) : sentenciam ... p-vit huiusmodi sub tenore.u. sq. ultra:
AGZ XII p. 92 (a. 1441) : ultra iuris formam archiepiscopum p-vit contumacem alias «sdal».v. sq. enunt. obi.
α. c. quia:
ArPrawn X p. 234 (a. 1408) : p-tum est sentencialiter, quia possunt donare.
KsgCzer p. 264 (a. 1422) : Nicolaus ... p-tus est contumax, quia termino non paruit.
β. c. quod,
cf.
et 8 et saepissime.
B.
aliquem
(sq.
dupl.
acc.
)
ogłaszać kogoś kimś, mianować; promovere,
nominare, renuntiare (saec.
XIV ex. -XVI).
Eodem sensu
in aliquem, v.
gr. in episcopum (
DŁUG.
Hist. III p. 118 = V
p. 135
ed.nov.)
, in iudicem (
AGZ XIX
p. 568, a.
1516)
, in syndicum (
ARect I
p. 684, a.
1526)
; immo ad episcopatum (
Tom. III
p. 77, a.
1514
et saepius),ad ecclesiam (episcopalem
DŁUG. Op.
p. 377
)
.
II.
wypowiadać, wymawiać, wygłaszać; edicere,
proferre,enuntiare, praedicare.
Occ.
1.
eccl.
animas
wymieniać imiona zmarłych, wypominać;
nomina mortuorum recitare
KodKWil p. 190 (a. 1440) : fratres ... teneantur ... post obitum nostrum animas nostras suis libris asscribere et eas diebus festivis post sermonem p-re.Cf. PRONUNTIATIO II 1 a.
2.
iur.
a.
iuramentum
składać przysięgę; ius
iurandum praestare, iurare
KsgGrWp II p. 147 (a. 1398) : Nemir p-vit juramentum super Nicolaum ... pro ... wlneribus sibi... ab ipso ... illatis.
KsgCzer p. 23 (a. 1409) : cum ... palatinus iuramentum in granicijs p-uit dicere ([sic).
b.
rotam
sim. wygłaszać przysięgającemu tekst przysięgi do
powtarzania;
formulam iuris iurandi iuranti
repetendam praeire
TPaw IV p. 632 (a. 1396) : iurare habuerunt ... dum rotha ipsis fuit de libro ... castri ... data et p-ta.
StPPP VIII p. 890 (a. 1400) : iurauerunt omnes ... iuxta rotam oretenus tunc p-tam per ... subiudicem.Ita saepius. Glossa Pol.
KsgZPozn p. 235 (a. 1403) : quos testes noluit audire Symon ... dicens, quod non esset rota sic p-ta per dominos, wlgariter «wydana».Cf. PRONUNTIATIO I 1 d et PRONUNTIATOR II.
c.
causam
wyrokować w
sprawie; sententiam in causa ferre
ArPrawn X p. 78 (a. 1399) : pro eo, quod ... iurati male iurassent pro causa, quam inter eundem Jaskonem et suos adversarios mediante sentencia nostri iudicii supremi p-assent.
3.
gram.
et mus.
t.t. wymawiać, wypowiadać;
efferre, proferre,
exprimere
,
v.
gr. dictionem accentu acuto (
FELSZT. ModAcc fol. A IIIa)
, regulate (
LIBAN Acc. fol. A VIb)
, syncopatim (
ib. fol. E VIIb)
; semper uno sono (
ib. fol. A IVb)
.
4.
varia et singularia
a.
dyktować (do napisania); dictare,
dicere quae scribantur
SSrSil I p. 232 (a. 1398) : nescivit tamen scribere, sed aliis p-vit (cf. ib. paulo infra aliqua fratribus scribenda ore proprio dedit ad pennas).
b.
e
Pol.
wy-wołać
skazać kogoś na wygnanie; aliquem exilio punire
ArPrawn V p. 437 (a. 1398) : Mathias ... ex parte filii Hanerhen ... p-tus est a civitate.Ad rem cf. Balzer, Przewód sądowy, p. 260.
Constr.
ad II:
a.
sq.
coram :
DokMp II p. 75 (a. 1427) : cum ... privilegia ... coram nobis ... fuissent lecta et secundum ydioma nostrum p-ta.b. sq. de. c. sq. in c. abl. d. sq. secundum, cf.
III.
1.
fungitur vice vocis
a.
praenuntiandi:
MARTIN. OP. Chr. p. 136 : prodigia futuram Iudaeorum solitudinem p-ntia praecesserunt.
HESSE Matth. IV p. 212 : sicut Christus prophetatus est per eum et alios prophetas, sic Ioannes ab aliis prophetis p-tus est.
b.
renuntiandi:
AGZ XI p. 426 (a. 1457) : advocaciam libere dimisit et p-vit perpetuis temporibus, recongnoscens quia nichil iuris haberet super advocaciam.
2.
confunditur cum voce
a.
producendi:
RotPozn p. 439 (a. 1426) : Jarognewsky (gen. ) testes in iudicio Gneznensi p-ti.
b.
proferendi:
DŁUG. Hist. IV p. 543 : cum allegationes plures ex illo libro Decretalium p-tae fuissent, concludentes minorennem regio diademate posse insigniri etc.
c.
provocandi:
AGZ XVII p. 414 (a. 1504) : a longo tempore fuit semper in pacifica villae possessione ... et per nullum ad ius p-tus.